Τα μισά δάχτυλα {LF}δεν κουνιούνται

Ενα κόμμα και μισό – αυτόν τον δικομματισμό «έβγαλε» η κάλπη της απλής αναλογικής. Επιβεβαίωσε την τάση του 2019 με τον πιο εμφατικό τρόπο: οι πολίτες διψούν τόσο πολύ για κανονικότητα και επέλεξαν το πιο ξεκάθαρο μήνυμα, το πιο θεωρητικά αξιόπιστο αφήγημα. Θα πρέπει να γυρίσει ο κόσμος ανάποδα για να χάσει η ΝΔ την πρωτιά, πολύ δύσκολα φαίνεται πως θα χάσει και την αυτοδυναμία. Αυτά είναι τα δεδομένα της κάλπης της 25ης Ιουνίου.

Στην πρώτη του εμφάνιση μετά τη μεγάλη ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, ο Αλέξης Τσίπρας έκανε έναν έξυπνο παραλληλισμό – για τα κόμματα της Κεντροαριστεράς, που ακόμα κι αν ενισχύθηκαν βλέπουν συνολικά το ποσοστό τους να μην ακουμπάει καν αυτό του αντιπάλου τους, οι εκλογές μοιάζουν σε σημασία με την εκκένωση της Δουνκέρκης. Οχι γιατί ένα συντηρητικό κύμα διαχέεται απειλητικά σε όλη τη χώρα (αν και τα θέματα που αφορούν τη διαφάνεια της διακυβέρνησης και τη λειτουργία των θεσμών πολύ λίγο απασχόλησαν πάνω από την κάλπη), αλλά γιατί ακόμα και η διακύμανση της ήττας έχει τη σημασία της για τη συνέχεια. Και η επόμενη μέρα για την αντιπολίτευση, για όλη την αντιπολίτευση, δεν είναι οι επόμενες εκλογές. Είναι η καθημερινότητα μιας Βουλής στην οποία οι έδρες της θα είναι λιγότερες, η φωνή της πιο ασθενής, η δυνατότητα παρέμβασής της τουλάχιστον φθίνουσα.

Η αντιπολίτευση ελέγχεται για τα λάθη και τις αδυναμίες της, για την καμπάνια που έκανε, για τα πρόσωπα που επέλεξε να βγάλει στη βιτρίνα. H δουλειά της όμως δεν είναι να δέχεται να της κουνάνε το δάχτυλο, αλλά να το κουνάει εκείνη – όσο πιο ισχυρή είναι, τόσο πιο αποδοτικά το κάνει. Γιατί είναι άραγε υποτιμητικό να ψηφίσει κανείς και για αντιπολίτευση; Γιατί είναι ανούσιο να ζητάει ένα ή δύο κόμματα να είναι αρκετά ισχυρά ώστε να μην εμφανίζονται μίζερα μέσα στη Βουλή; Δεν υπάρχει μεγαλύτερο κέρδος σε μια δημοκρατία από το να έχεις κερδίσει με 40% και να πρέπει να προσέχεις τι θα λες και τι θα κάνεις, γιατί κάποιος είναι παρών και δεν φοβάται να σε ελέγξει. Το ΠΑΣΟΚ ξέρει καλύτερα απ’ όλους τι σημαίνει επανάπαυση σε ένα θηριώδες ποσοστό και έναν αδύναμο αντίπαλο – χρειάστηκε δώδεκα χρόνια για να αρχίσει να συνέρχεται από τον κρότο της πτώσης του, να συνηθίσει το γεγονός πως ναι, ένα πλειοψηφικό ρεύμα μπορεί να χαθεί με την ίδια ευκολία που δημιουργήθηκε. Σε μια απόφαση, με μια δήλωση, για μια ψηφοφορία. Οι «λευκές επιταγές» έχουν διπλό κόστος όταν φτάσει η ώρα της εξαργύρωσης.

Τα κόμματα χτίζουν τη μυθολογία τους όταν κερδίζουν την εξουσία, όταν τους δίνεται η ευκαιρία να εφαρμόσουν το πρόγραμμά τους και να στρέψουν το τιμόνι της χώρας κατά το δοκούν. Τον χαρακτήρα τους, όμως, τον φτιάχνουν στις ήττες τους. Οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης βρίσκονται τώρα μπροστά σε μια εκλογική αναμέτρηση που θα κρίνει την πολιτική πορεία της χώρας για την επόμενη δεκαετία. Και η έκβασή της βασίζεται και στην ικανότητά τους να ξεπερνούν τους συσχετισμούς που σχηματίζονται, συσχετισμούς που σε κάθε περίπτωση είναι εις βάρος τους. Μετά την απομάκρυνση από το εκλογικό ταμείο, το πρωινό της 26ης Ιουνίου, δεν θα βρεθούν κάποιοι άλλοι να κάνουν τη δουλειά τους.