Αυτά που δεν συζητάμε

Υποτίθεται ότι στην προεκλογική περίοδο καθόμαστε όλοι γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι, συζητάμε τα κοινά μας προβλήματα, αποτιμούμε το πρόσφατο παρελθόν και επιλέγουμε πορεία προς το μέλλον. Ομως δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, το ξέρουμε. Η προεκλογική περίοδος μας καλεί να τοποθετηθούμε απέναντι σε διλήμματα, υπαρκτά ή ανύπαρκτα, μεταβολίζοντας συνθήματα και ψεύδη, προσχηματικά ή κακοήθη. Ο λόγος που τα πολύπλοκα ζητήματα μένουν εκτός συζήτησης είναι οι σύνθετες απαντήσεις σε δύσκολα ερωτήματα. Δεν θα βγεις στο μπαλκόνι να μιλήσεις για την κλιματική αλλαγή. Θα φύγουν και οι λίγοι που ήρθαν να σε ακούσουν. Ούτε θα το θέσεις στο τηλεοπτικό πάνελ, όταν ο αντίπαλος σου έχει έρθει με διάθεση να φάτε τα μουστάκια σας. Και εντάξει, ας πούμε ότι η κλιματική αλλαγή υπεισέρχεται κάπως στην κουβέντα καθώς οι συνέπειες είναι ορατές σε όλους. Ομως έχετε ακούσει καμιά σοβαρή συζήτηση για το δημογραφικό; Είμαστε μία χώρα που χάνει τον πληθυσμό της όπως το δέντρο τα φύλλα τον χειμώνα. Σε εκατό χρόνια θα έχουμε μείνει οι μισοί. Πέρα από τα απλοϊκά για γενναιόδωρη ενίσχυση των νέων ζευγαριών, δεν ακούς κάτι πιο ουσιαστικό, ας πούμε για ένα συγκροτημένο σχέδιο ενσωμάτωσης μεταναστών. Και, αλήθεια, γίνεται ουσιαστική ανάλυση των θεμάτων της Παιδείας σε περιβάλλον τεχνητής νοημοσύνης; Εμφανίστηκε κάποιος για να προτείνει πώς θα αποκτήσουμε περισσότερους μηχανικούς και τι πρέπει να αλλάξει στις σχολικές αίθουσες; Ακόμα και για τα δημοσιονομικά, η προσέγγιση είναι εντελώς επιδερμική, έχουμε κολλήσει στα λεφτά που άφησε ο ΣΥΡΙΖΑ και σε εκείνα που μοίρασε η Νέα Δημοκρατία. Και μιλάμε για ζητήματα που απαιτούν ευρύτερες συναινέσεις και δομικές αλλαγές στην καθημερινότητα, αλλά, κυρίως, στις αντιλήψεις μας.

Από την άλλη, σκέφτομαι ότι οι συσχετισμοί, έτσι όπως διαμορφώθηκαν στην πρώτη κάλπη, επιτρέπουν, κυρίως στον Μητσοτάκη, να ανοίξει έναν πιο ουσιαστικό διάλογο με τους πολίτες πάνω σε θεματικές απαιτητικές στην ανάλυση. Να κάνει, για παράδειγμα, μία ανοιχτή συζήτηση για το δημογραφικό πρόβλημα και τα νέα δεδομένα στην εκπαίδευση. Εντάξει. Υποθέτουμε ότι το δοκιμάζει. Θα έχει, άραγε, ακροατήριο;

Σε φάρμες χωρίς ρεύμα
Στο φύλλο του Σαββάτου αντιμετώπισα με σκωπτική διάθεση το πρόγραμμα του κόμματος «Νίκη» που διεκδικεί είσοδο στη Βουλή με πατριωτικά και χριστιανικά προστάγματα. Ελαβα τρία e-mail αναγνωστών οι οποίοι, με κόσμιο τρόπο, αναρωτήθηκαν τι κακό βρίσκω στην υπεράσπιση των εθνικών ιδανικών και των θρησκευτικών αξιών. Δεν βρίσκω κανένα κακό. Αρκεί να μη χρησιμοποιούνται αυτές οι έννοιες για την ύφανση ενός μαύρου πέπλου πολιτισμικού αυτισμού που αρνείται την πρόοδο. Ασφαλώς και αναγνωρίζω ως δικαίωμα κάποιων να αντιστέκονται στην εξέλιξη. Αυτό μπορεί να υπηρετηθεί μια χαρά με τη συγκρότηση κοινότητας που θα ζει σε φάρμες, ακόμα και χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, δοξάζοντας καθημερινά τον Κύριο, φορώντας μακριά φουστάνια στα κορίτσια της. Απλώς δεν νομίζω ότι έχουν θέση στη Βουλή με σκοπό να κόψουν το «ρεύμα» και από τα δικά μας σπίτια.

Με τον Αλέξη!
Είσαι ο Αλέξης. Και βλέπεις στην τηλεόραση ένα κορυφαίο στέλεχος του κόμματος να λέει ότι οι φορολογικές δηλώσεις υποβάλλονται στο τέλος κάθε χρόνου. Δεν θα αρχίσει να τρέμει το χέρι που κρατάει το τηλεκοντρόλ; Ακούς το άλλο στέλεχος να λέει ότι η μεσαία τάξη αρχίζει στα πέντε χιλιάρικα. Δεν θα σου φύγει μια κλωτσιά στο τραπεζάκι; Θα τρομάξεις και το σκυλάκι. Και μετά βγαίνει ο Κατρούγκαλος. Ανάβουν όλα τα λαμπάκια σου μαζί, γίνεσαι χριστουγεννιάτικο δέντρο. Το σιωπητήριο στα στελέχη και ο κεντρικός συντονισμός από το Γραφείο Τύπου είναι το μόνο που σου μένει. Και ας φωνάζουν οι άλλοι για σταλινικές μεθόδους. Ούτως ή άλλως, αν βγεις μπροστά με τους ίδιους, αποκλείεται να πας καλύτερα, είναι βέβαιο ότι θα βουλιάξεις περισσότερο. Ενώ αν βγάλεις καμιά καινούργια φάτσα που έχει μάθει και καλά το ποίημά της μπορεί κάποιοι ψηφοφόροι να πουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι μόνο η Ολγα και ο Σπίρτζης. Υπάρχουν και κάποιοι που μιλάνε σαν κανονικοί άνθρωποι.