Μετά τον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ, τι;

Στην ουσία, στις χθεσινές εκλογές οι πολίτες ψήφισαν ταυτόχρονα και για κυβέρνηση και για αντιπολίτευση. Εδωσαν καθαρή ψήφο εξουσίας στον Κυριάκο Μητσοτάκη – και παρεμπιπτόντως ψήφο εμπιστοσύνης στους δημοσκόπους. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε στρατηγικά, όχι συγκυριακά. Η ΝΔ με το ποσοστό που πήρε είναι έτοιμη να κάνει το άλμα στην αυτοδυναμία. Επιβεβαίωσε ότι είναι η μόνη πρόταση διακυβέρνησης στο υπάρχον κομματικό σύστημα. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα διαπίστωσε ότι οι Ελληνες και οι Ελληνίδες δεν αντιλαμβάνονται τη ζωή τους με τα μαύρα χρώματα που χρησιμοποίησε στην προεκλογική του καμπάνια. Υπέστη ένα Βατερλώ και η απλή αναλογική έγινε μπούμερανγκ καθώς οδήγησε σε χαλαρή ψήφο στα αριστερά. Το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ πήρε ένα ικανοποιητικό ποσοστό, και κυρίως απαλλάχτηκε από την υποχρέωση να εμπλακεί σε κυβερνητικές λύσεις τις οποίες ούτε ήθελε ούτε μπορεί να διεκπεραιώσει χωρίς να διασπαστεί.

Οι εκλογές όμως σήμαναν πολύ περισσότερα πράγματα. Αποτελούν σημείο στροφής στην εξέλιξη της χώρας και δίνουν πολιτικό νόημα σε όλη την περίοδο 2012-2023. Τι έδειξαν; Οτι το ρεύμα του «αντιμνημονίου» εξαντλήθηκε. Ανθησε στα χρόνια της κοινωνικής απόγνωσης και της διαμαρτυρίας, σήμερα όμως παράγει μόνο τοξικότητα και στασιμότητα. Ετσι, τα κόμματα που τράφηκαν από αυτό δεν μπορούν να δώσουν πρόταση εξουσίας για τη νέα εποχή.

Ουσιαστικά έχει ανοίξει ένας νέος πολιτικός κύκλος κατά τον οποίο το κύριο διακύβευμα είναι «μετά τον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ, τι;». Ή, με άλλα λόγια, πώς θα διαμορφωθεί ο νέος κεντροαριστερός χώρος στη βάση μιας υγιούς δημοκρατικής κουλτούρας, ενός εκσυγχρονιστικού προγράμματος και ενός προοδευτικού αξιακού συστήματος. Αυτός δεν θα προκύψει ασφαλώς από τεχνητές συγκολλήσεις ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ, αλλά μέσα από μια ριζική αλλαγή συσχετισμών και μια βαθιά πολιτική και θεωρητική αναμόρφωση του χώρου. Υπάρχει επίσης και ένα προσωπικό ζήτημα Τσίπρα. Μπορεί ο αρχηγός του «αντιμνημονίου» να είναι αρχηγός της νέας Κεντροαριστεράς; Πριν όμως από αυτό, το αποτέλεσμα θα είναι μια δοκιμασία για τον ΣΥΡΙΖΑ. Χωρίς τον Τσίπρα δεν υπάρχει, με τον Τσίπρα δεν δύναται.

Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες επέλεξαν κυβερνησιμότητα και σταθερότητα ενόψει των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα. Ανάπτυξη και ανάκτηση του πλούτου που χάθηκε στη δεκαετία της χρεοκοπίας, με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, νέο παραγωγικό μοντέλο εξωστρεφές και ανταγωνιστικό, δημοσιονομικά βιώσιμο, σταθερό γεωπολιτικό προσανατολισμό, βελτίωση του κλίματος με την Τουρκία, δυναμική παρουσία στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Και ασφαλώς επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων. Στη δικαιοσύνη, στην εκπαίδευση, στην υγεία, στο κοινωνικό κράτος.

Η νέα κυβέρνηση πήρε ήδη καθαρή εντολή. Που σημαίνει ότι δεν θα έχει δικαιολογίες για ολιγωρίες, αλαζονείες και ακόμα λιγότερο για άλλους θεσμικούς εκτροχιασμούς.

Και κάτι για όλους. Απορρίφθηκε το εμφυλιοπολεμικό κλίμα. Είναι καιρός να παραμεριστούν όσοι ποντάρουν σε αυτό και να επουλωθεί το τραύμα.

Ο Γιάννης Βούλγαρης είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο