Χαμένη η δημοκρατία

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου είπε πως είναι βέβαιος ότι θα κερδίσει τις επαναληπτικές εκλογές. Ο ενθουσιασμός, ωστόσο, δεν ήταν ορατός στη σκηνή και στις τάξεις των οπαδών του. Τα πρόσωπα εκεί δεν ήταν αυτά των νικητών.

Στα 21 χρόνια που βρίσκονται στην εξουσία, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το ΑΚΡ έχουν συγκεντρώσει στα χέρια τους ασύλληπτες εξουσίες και πόρους, υποτάσσοντας στη βούλησή τους τα μεγάλα μίντια, το δικαστικό σώμα και τους κρατικούς θεσμούς. Η αντιπολίτευση έδινε πάντα τη μάχη της σε ανηφορικό έδαφος.

Η προεκλογική εκστρατεία Ερντογάν και ΑΚΡ διεξήχθη εν μέσω αδίστακτης και εντεινόμενης καταστολής εις βάρος της κοινωνίας των πολιτών και της ελευθερίας του λόγου στην Τουρκία. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων χαρακτηρίστηκαν εγκληματικές και τέθηκαν στο περιθώριο τα προηγούμενα χρόνια. Δημοσιογράφοι φυλακίστηκαν για τα ρεπορτάζ τους. Λουκέτο μπήκε σε μη κυβερνητικές οργανώσεις. Ηγετικές φυσιογνωμίες της κοινωνίας των πολιτών παραπέμφθηκαν σε δίκη με κίβδηλες κατηγορίες τρομοκρατίας. Εμπιστοι της κυβέρνησης αντικατέστησαν δημοκρατικά εκλεγμένους πολιτικούς σε τοπικό επίπεδο στις νοτιοανατολικές περιοχές όπου κυριαρχούν οι Κούρδοι. Τα δικαιώματα των γυναικών βγήκαν στο σφυρί, προς χάρη των υπερσυντηρητικών κομμάτων και ψηφοφόρων. Τα κηρύγματα μίσους και βίας εις βάρος της κοινότητας LGBTQ+ πολλαπλασιάστηκαν.

Θα ήταν κυνικός ο ισχυρισμός ότι η προεκλογική υπόσχεση του Κιλιτσντάρογλου πως θα φέρει ξανά τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου στην Τουρκία, διασφαλίζοντας ότι στο τραπέζι θα υπάρχει μια θέση για όλους όσοι θέλουν να ακουστεί η φωνή τους, ήταν απλώς μη επαρκώς ελκυστική ή πολύ ήπια. Αλλωστε, είναι αυτό που με βεβαιότητα ήθελαν εκατομμύρια άνθρωποι στην Τουρκία και εξακολουθούν να θέλουν.

Παρ’ όλα αυτά, τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα συνιστούν μια ήττα για τον Κιλιτσντάρογλου και τον συνασπισμό του. Είναι πολύ δύσκολο να εκτιμήσει κανείς επακριβώς γιατί οι ψήφοι δόθηκαν με τον συγκεκριμένο τρόπο. Πιθανότατα, θα καταλάβουμε πολύ περισσότερα τις επόμενες ημέρες, όχι μόνο για τη χειρότερη του αναμενομένου επίδοση του Κιλιτσντάρογλου, αλλά και αναφορικά με το γιατί ο Ερντογάν κατάφερε να πάει τόσο καλά, ξεπερνώντας τις προσδοκίες. Αυτό που είναι καθαρό, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι ο Ερντογάν έχει το πλεονέκτημα για τις επαναληπτικές εκλογές της 28^ης Μαΐου. Ο δεξιός, υπερσυντηρητικός συνασπισμός του έχει διασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και οι ψηφοφόροι ενδέχεται να αποφύγουν να εκλέξουν έναν πρόεδρο ο οποίος δεν θα διαθέτει την αναγκαία στήριξη της Βουλής. Η απογοήτευση και το τέλος των αυταπατών στις γραμμές της αντιπολίτευσης, την ίδια στιγμή, είναι πιθανό να συρρικνώσουν τη στήριξη προς τον Κιλιτσντάρογλου στον δεύτερο γύρο.

Είναι εύλογο να αναμένουμε ότι η καταστολή των ανθρωπίνων και πολιτιστικών δικαιωμάτων θα ενταθεί εάν ο Ερντογάν παραμείνει πρόεδρος, επικεφαλής μιας συμμαχίας η οποία έχει ήδη επιβάλει την έξοδο της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, το διεθνές συμβόλαιο που προστατεύει τα δικαιώματα των γυναικών κατά της έμφυλης βίας και των διακρίσεων, με το επιχείρημα ότι αυτό το συμβόλαιο «παραβιάζει τις οικογενειακές αξίες της Τουρκίας».

Αυτή η εκλογική αναμέτρηση έχει χαρακτηριστεί ως μια σύγκρουση για το μέλλον της Τουρκίας, μια αντιπαράθεση ανάμεσα στη δημοκρατία και τον αυταρχισμό. Για εκείνους που υπερασπίζονται τα δικαιώματα και τη δικαιοσύνη για όλους στη χώρα, αυτή η μάχη ενδέχεται να έχει μπει στον τελευταίο της κύκλο.