Ντιμπέιτ deja vu

Η εκάστοτε «τηλεμαχία» αρχηγών κομμάτων λίγο πριν απ’ τις εκλογές είναι ένα στατικός και μάταιος παράλληλος μονόλογος. Προκάτ τις περισσότερες φορές, με γνωστές ερωτήσεις και προτηγανισμένες απαντήσεις από πολιτικούς ηγέτες  που τους βλέπουμε κάθε μέρα, τους ακούμε κάθε μέρα και στην τηλεόραση και στη Βουλή – οπότε, τι να το κάνεις το ντιμπέιτ; Είναι déjà vu.

Υστερα από τόσα χρόνια ξέρουμε τι έχει κάνει ο καθείς, τι έχει πράξει, κι όχι μόνο τι λέει, ή τι υπόσχεται – κι επίσης γνωρίζουμε τον καθένα τους ως σωματική παρουσία, πώς μιλάει, τι λέει συνήθως, τις ικανότητές του στη ρητορική και στον πρόλογο. Οπότε, ποιος ο λόγος να τους ξαναδούμε σε παράταξη το έναν δίπλα στον άλλον; Για να συγκρίνουμε τα κουστούμια, ή την ξεχωριστή ομορφιά του καθενός;  Είναι κάτι σαν μάταιη και όχι εξαιρετικού γούστου πασαρέλα, με σιδερωμένες και συνήθως ήδη γνωστές ερωταπαντήσεις. Μια άκαμπτη παράσταση με έντονα στοιχεία θεατρικού αναλογίου.

Και ενώ όλοι ξέρουμε πως τα πράγματα έχουν έτσι, πάλι κάθε φορά, σε κάθε εκλογές και ιδίως η εκάστοτε αντιπολίτευση, ή εκείνοι που νιώθουν ότι μάλλον θα χάσουν τις εκλογές, ζητούν να επαναληφθεί αυτή η ασάλευτη τελετή, μήπως και τσιμπήσουνε καμιά ψήφο – αλλά υπάρχει και κίνδυνος να την απωλέσουν, αν και ουδέποτε τέτοιες εκπομπές, μια εβδομάδα πριν απ’ την κάλπη, επηρεάζουν οποιονδήποτε. Σιγά μην περιμέναμε το ντιμπέιτ που είναι μια μπαγλαρωμένη μη-συζήτηση για να αποφασίσουμε ποιον θα ψηφίσουμε και ποιον όχι. Η πεποίθηση δε κάποιων ότι το ντιμπέιτ επηρεάζει είναι καταφρονετική για τον κόσμο, για την κρίση του κόσμου, του λαού, όπως λέμε, που ξέρει ήδη πολύ καλά τι θα ρίξει στην κάλπη. Δεν περιμένει να δει άλλη μια φορά το μπόι του κάθε αρχηγού για να αποφασίσει.

Παλιότερα, σε άλλους χρόνους, που η TV και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν υπήρχαν ή ήταν σε νηπιακό στάδιο, και οι αρχηγοί ήταν ακριβοθώρητοι, έβλεπες μόνο φωτογραφίες τους στις εφημερίδες, ή όταν και αν επισκέπτονταν τον νομό ή τη γειτονιά σου, θα είχε ίσως κάποια σημασία να τους δεις ζωντανά, κατά σάρκα, σε μια απευθείας μεταξύ τους συζήτηση, αν και αυτό, πάλι, είναι έωλο: μπορεί ένας ηγέτης να μην είναι πολύ καλός ρήτορας, να μην είναι ωραίος, αλλά να είναι αποτελεσματικός στην πράξη – όπως ας πούμε η περίπτωση Σημίτη, ο οποίος μπορεί να μην είχε λαμπρή σωματική παρουσία, να μην ήταν το υπόδειγμα του ιλιγγιώδους  ρήτορα, αλλά έκανε τη δουλειά αθόρυβα και λυσιτελώς, επί του πεδίου, χωρίς γύφτικο πρόλογο.

Είναι όπως και με τις γυναίκες, με τον έρωτα. Δεν νικάει ο ωραίος, αλλά ο γενναίος. Καλό το σπρέχεν αλλά υπάρχουν και σοβαρότερα θέματα. Ούτε μετράει η νεότης και τα μπότοξ, που τα είδαμε στο πρόσωπο ενός πολιτικού αρχηγού και τα οποία, μετά από χρόνια, αν  κρεμάσουν, ενδέχεται να σε κάνουνε να μοιάζεις με τον Μπρέζνιεφ. Και που είναι και δείγμα πανικού αφενός, να σε μεταμορφώσουν ντε και καλά ώστε να θυμίζεις τον Φαίδωνα Γεωργίτση, ή τον Αλκη Γιαννακά στα νιάτα τους, και αφετέρου μετάθεση της ουσίας σε επίπεδο σωματικής ψευδο-γοητείας, θαρρείς και δεν πρόκειται για πολιτική, αλλά για επαρχιακά καλλιστεία – να βγάλουμε τον «μίστερ Πελοπόννησος».

Τι να το κάνει ένας πολιτικός το μπότοξ; Καλύτερα να γεράσει να φαίνεται λίγο σύνοφρυς, πιο σοβαρός, πιο βαρύς, πιο μεγάλος στην ηλικία – σε εκλογές πάμε κι όχι στη Γιουροβίζιον. Και βέβαια άμα έχεις κάνει ολίγον μπότοξ ψάχνεις για ένα ντιμπέιτ, ώστε τουλάχιστον να σε δούνε για να κάνεις απόσβεση τα έξοδα. To be seen. Επιπλέον, όσοι αισθάνονται πως μάλλον θα χάσουν επιδιώκουν με πάθος ένα προσωπικό ντιμπέιτ με τον εκάστοτε δυνάμει νικητή, ως μια κίνηση απελπισίας, μπας και ψαρέψουν κατά τύχη κάτι περισσότερο – σου λέει, είμαστε που είμαστε χαμένοι, οπότε βουρ.

Και ο εκάστοτε δυνάμει νικητής το ξέρει και δεν τον συμφέρει ποτέ ένα προσωπικό ντιμπέιτ (όσο αυτό μπορεί να υπάρξει) κι ορθώς το αποφεύγει, ενώ οι αντίπαλοί του  το παρουσιάζουν ως δήθεν λιποψυχία – αυτό το βαρετό κλισέ, που κάθε τόσο επαναλαμβάνεται με τις ίδιες λέξεις. Ελα να παλέψουμε, ρε, δημοσίως. Και τόσα χρόνια τι κάνετε; Ο ψηφοφόρος σάς έχει χορτάσει και στο Κοινοβούλιο και στο γυαλί άπειρες φορές – άρα τι να δει καινούργιο στην υποτιθέμενη τηλεμαχία, που δεν είναι καν τηλεμαχία, αλλά μια προσχηματική, παράλληλη επίδειξη ρητορικής πάνω σε γνωστά, εξάλλου, θέματα; Τίποτα καινούργιο, τίποτε διαφορετικό, τίποτε πλέον πολύ σημαντικό, διότι αν υπήρχε, σίγουρα θα είχε ήδη ειπωθεί. Τι να κρίνουμε, πλέον στο ντιμπέιτ; Το ποιος είναι καλύτερος στην απαγγελία;

Διότι, αναπόφευκτα, και στον λίγο χρόνο που δίνεται κάθε φορά, ο καθείς δεν μπορεί παρά να στριμώξει αγχωδώς το δικό του ποίημα – άρα, τι να δούμε στην «τηλεμαχία» (που μάλλον είναι λάθος και ως όρος και σημαίνει μάχη εκ του μακρόθεν – όπως το «τηλέμαχο όπλο»), τι να δούμε, τα παπούτσια ή τη γραβάτα του εκάστου και το αν τον θέλει ο φακός; Είναι πολιτική αυτό; Οχι. Αλλά, είπαμε: ο πνιγμένος απ’ το ντιμπέιτ πιάνεται.