Οχι, δεν μπορείς να τρως ό,τι θες επειδή τρέχεις

Κάθε φορά που πας στο σουπερμάρκετ μαζί με τα φρούτα και τα λαχανικά βάζεις στο καλάθι σου μπισκότα, σοκολάτες, πατατάκια και παγωτά. Οταν δε σε πιάνει η λιγούρα, η πρώτη σου επιλογή είναι αυτό το λαχταριστό γρήγορο φαγητό, με τα σουβλάκια, τις πίτσες ή τα μπέργκερ να παρελαύνουν από το πιάτο σου. Παρ’ όλα αυτά, είσαι αδύνατος. Και τρέχεις πολύ κάθε εβδομάδα, οπότε δεν παίρνεις βάρος. Είναι όλα καλά λοιπόν με εσένα; Πριν προφέρεις αβίαστα το «ναι», σκέψου καλύτερα.

Οι δρομείς, σε γενικές γραμμές, είναι σε καλύτερη φυσική κατάσταση από τους υπόλοιπους ανθρώπους και παρουσιάζουν λιγότερα καρδιαγγειακά προβλήματα ή διαβήτη. Το μυστικό της ευζωίας τους κρύβεται περισσότερο στην ισορροπημένη διατροφή που ακολουθούν και όχι τόσο στην τακτική τους άσκηση, αφού φροντίζουν το σώμα τους και ξεκουράζονται. Οχι όλοι όμως. Υπάρχουν εξαιρέσεις σ’ αυτόν τον άτυπο κανόνα με κάποιους να βρίσκουν αφορμή μετά από μια σκληρή προπόνηση να κάνουν διατροφικές ατασθαλίες. Βραχυπρόθεσμα αυτή η τακτική δεν φαίνεται να τους βγαίνει σε κακό, ωστόσο με το πέρασμα των δεκαετιών τα οφέλη της άσκησης εξανεμίζονται αν δεν αλλάξει κάτι.

1      Τι έδειξε η έρευνα σε «ούλτρα» δρομείς

Πρόσφατη έρευνα σχετικά με τους υπερμαραθωνοδρόμους κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 62% αυτών των υπεραθλητών δεν ακολουθεί τις συμβουλές του Αμερικανικού Κολεγίου Αθλητικής Ιατρικής για τη διατροφή του, αν και τις γνωρίζει. Ισως όλοι αυτοί θεωρούν πως δεν βλάπτουν οι μικρές ατασθαλίες, από τη στιγμή μάλιστα που στη ζυγαριά δεν βλέπουν τους δείκτες να ανεβαίνουν. Και όμως, η ζημιά μπορεί να γίνεται αθόρυβα στο εσωτερικό του σώματος. «Ξανά και ξανά συναντώ δρομείς στα 50 και στα 60 τους, που πιστεύουν ότι έχουν κάνει σχεδόν τα πάντα σωστά στη ζωή τους από άποψη υγείας αλλά καταλήγουν με καρδιακές παθήσεις. Οταν τους μιλάω για τη διατροφή τους, είναι συχνά αρκετά σοκαρισμένοι», αναφέρει ο Ααρον Μπάγκις, διευθυντής του Προγράμματος Καρδιαγγειακής Επίδοσης στο Κέντρο Καρδιάς του Γενικού Νοσοκομείου Μασαχουσέτης και αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, μιλώντας στο περιοδικό «Runners’ World».

2      Υποτιμούμε τη σημασία της διατροφής

Αν και η διατροφή είναι ένα από τα πιο σημαντικά συστατικά για τη διατήρηση της υγείας των αθλητών, είναι εκείνο που συχνά υποτιμάται. Η πιο κοινή διατροφική παράβαση μεταξύ των δρομέων είναι η υπερβολική κατανάλωση σακχάρων, ενώ αλόγιστη συχνά κατανάλωση γίνεται στο λευκό ψωμί, το λευκό ρύζι, τα λευκά ζυμαρικά και τα ραφιναρισμένα σάκχαρα. «Τρώτε μεγάλες ποσότητες από αυτά και το σώμα τα μετατρέπει σε κακά μόρια, κακούς τύπους λίπους, κακά είδη οξειδωτικών σακχάρων – πράγματα που κάνουν μεγάλη ζημιά στα αγγεία της καρδιάς», εξηγεί ο γιατρός. Σαν να μην είναι αυτό αρκετό, οι δρομείς συχνά πέφτουν θύματα της πεποίθησης πως μια προπόνηση υψηλής έντασης μπορεί να σβήσει όλες τις βλάβες που προκαλεί η συνήθεια του γρήγορου φαγητού.

3      Παίρνει χρόνια για να δεις τις συνέπειες

Σε αυτό συνηγορεί και πρόσφατη μελέτη που πραγματοποίησε ο Κριστιάν Ντουβάλ, ερευνητής στο τμήμα επιστήμης του Πανεπιστημίου του Κεμπέκ στο Μόντρεαλ. Ο επιστήμονας τάισε μια μικρή ομάδα ανδρών από 18 έως 30 ετών με σάντουιτς, μπέργκερ, πατάτες κι επιδόρπιο μαζί με αναψυκτικά σε κάθε γεύμα της ημέρας για δύο εβδομάδες. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες στην έρευνα έτρωγαν και λαχανικά αλλά κατανάλωναν κυρίως τεράστια ποσότητα κορεσμένου λίπους, πολύ μεγάλη ποσότητα ζάχαρης (ακόμα χειρότερη από το λίπος) κι άλλες χημικές ουσίες που βρίσκονται στα επεξεργασμένα φαγητά. Στο πρόγραμμά τους ο Ντουβάλ είχε προσθέσει μια διαλειμματική προπόνηση, με αποτέλεσμα οι εθελοντές να μην πάρουν βάρος. Στις πρώτες εξετάσεις που υποβλήθηκαν για τη συσσώρευση λίπους και φλεγμονές (κυριότερες αιτίες δηλαδή των καρδιακών παθήσεων, του καρκίνου κι άλλων χρόνιων ασθενειών) δεν φάνηκε η διαστρεβλωμένη διατροφή τους να έχει κάποιο αρνητικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μελέτη διήρκεσε λίγες εβδομάδες και όχι χρόνια. Ο αντίκτυπος της κακής διατροφής παίρνει πολύ περισσότερο διάστημα για να εκδηλωθεί. Αυτό λοιπόν που πρέπει να κρατήσουν όλοι οι καλοφαγάδες (ή μάλλον «κακοφαγάδες») δρομείς στο μυαλό τους είναι πως το πολύ τρέξιμο δεν μπορεί να νικήσει τις άσχημες διατροφικές συνήθειες.