Δημοσιονομική σύνεση λόγω μεγάλης αβεβαιότητας

Επιτόκια, πληθωρισμός, υψηλή αβεβαιότητα αποτελούν το «κόκκινο» πακέτο των κινδύνων για τις οικονομικές προοπτικές και σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Η Εκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας αναφέρεται σε τυχόν επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών διεθνώς και ενδέχεται να έχει δυσμενείς επιδράσεις στη χρηματοοικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων, στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά και στη δυναμική αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους. Η σύνθεση του ελληνικού δημόσιου χρέους που αποτελείται κατά περίπου 76% από μεσομακροπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τον επίσημο τομέα και με ευνοϊκή κατανομή των αποπληρωμών λειτουργούν καθησυχαστικά. Ωστόσο, σε ενδεχόμενες συνθήκες  κλονισμού της εμπιστοσύνης των επενδυτών, δυνητικά θα υπάρξουν επιδράσεις και σε εγχώριο επίπεδο, προειδοποιεί ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, στην Εκθεσή του.

Η διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων, σύμφωνα με την ΤτΕ, σε συνδυασμό με τη διατήρηση κλίματος αβεβαιότητας που σχετίζεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία και λοιπούς γεωπολιτικούς κινδύνους, έχει αυξήσει σημαντικά τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Χτυπά εκ νέου καμπανάκια για τη διατήρηση του στόχου των πλεονασμάτων και τονίζει ότι είναι σημαντικό να διαφυλαχθεί η δημοσιονομική αξιοπιστία και αναφέρει πως οι δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας και η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την αναβάθμιση της πιστοληπτικής της αξιολόγησης, πολύ περισσότερο από ό,τι για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει τον υψηλότερο λόγο δημόσιου χρέους/ΑΕΠ στην ΕΕ και υπολείπεται ακόμη της επενδυτικής βαθμίδας. Το 2023 η ελληνική οικονομία, σύμφωνα με την Εκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, προβλέπεται ότι θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2,2%, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, αλλά σαφώς χαμηλότερο έναντι του 2022. Η κατανάλωση και οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να συμβάλλουν θετικά στην ανάπτυξη.

Τα επιτόκια

Σχετικά με τα επιτόκια, οι αυξήσεις θα εξαρτηθούν, σύμφωνα με την ΤτΕ, από την πορεία του πληθωρισμού και προειδοποιεί ότι αυτό το περιβάλλον, σε συνδυασμό με τις προοπτικές για επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2023, ενδεχομένως να επηρεάσει εκ νέου την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων των τραπεζών. Το ύψος δε, των νέων κόκκινων δανείων, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί εξαιτίας της αβεβαιότητας σχετικά με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και του ενδεχομένου αναθέρμανσης της ενεργειακής κρίσης κατά τη διάρκεια του 2023. Στο πλαίσιο αυτό και με στόχο την αποφυγή της δημιουργίας νέων, οι τράπεζες διαμόρφωσαν ειδικές ρυθμίσεις οι οποίες τέθηκαν σε ισχύ για τους συνεπείς και ευάλωτους δανειολήπτες. Το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων στο σύνολο των δανείων (Δεκέμβριος 2022: 8,7%) μειώθηκε, αλλά παραμένει σημαντικά υψηλότερο του αντίστοιχου ευρωπαϊκού μέσου όρου. Διεθνώς, όπως αναφέρει η ΤτΕ, οι αδυναμίες μεμονωμένων τραπεζών, υπό συνθήκες κλονισμού της εμπιστοσύνης των επενδυτών και καταθετών, μεγεθύνονται και διαχέονται με μεγάλη ταχύτητα τόσο σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα εντός της χώρας όπου εδρεύουν οι τράπεζες αυτές όσο και διεθνώς, λόγω της διασύνδεσης των χρηματοπιστωτικών αγορών παγκοσμίως. Συνεπώς, η διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας απαιτεί την περαιτέρω θωράκιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για το εγγύς μέλλον οι προοπτικές προδιαγράφονται θετικές, ωστόσο παραμένουν προκλήσεις, όπως η βελτίωση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού, η επίτευξη διατηρήσιμης κερδοφορίας, η βελτίωση της ποιότητας των ιδίων κεφαλαίων και η περαιτέρω ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών.