Ντιμπέιτ χωρίς εντάσεις με το βλέμμα σε δεύτερες κάλπες

Χωρίς εκπλήξεις και ιδιαίτερους αιφνιδιασμούς, όπως περίπου αναμενόταν λόγω του ασφυκτικού πλαισίου που είχε επιλεγεί, οι έξι πολιτικοί αρχηγοί που αναμετρήθηκαν για τρεις ώρες στο Ραδιομέγαρο της ΕΡΤ έψαχναν να μην κάνουν το λάθος. Τηρώντας τους κανόνες, στην ασφάλεια των παράλληλων μονολόγων, απευθύνθηκαν στο κοινό που τους ενδιέφερε δίχως να διαφοροποιήσουν το πολιτικό πλαίσιο το οποίο υπηρετούν σ’ αυτήν την προεκλογική καμπάνια. Υστερα από οκτώ χρόνια, στο όγδοο ντιμπέιτ της Μεταπολίτευσης, όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί έδειξαν ότι τελικά ήθελαν να ρίξουν το βάρος στις καταληκτικές τους τοποθετήσεις, αποφεύγοντας «επικίνδυνα ανοίγματα» ή να επωμιστούν το βάρος μιας έντασης.

Η εκτίμηση του Κυριάκου Μητσοτάκη πως, «κατά πάσα πιθανότητα», οδεύουμε σε δεύτερες κάλπες συνοψίζει σε μεγάλο βαθμό το συμπέρασμα από τη χθεσινή τηλεμαχία, καθώς οι αποστάσεις και οι «κόκκινες γραμμές» της κάθε πλευράς δεν άλλαξαν. Ο ίδιος εστίασε σε ατζέντα επόμενης τετραετίας και προγραμματικές δεσμεύσεις, καλώντας τους αντιπάλους του να καταθέσουν από κοινού τον σχεδιασμό τους στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Ο Αλέξης Τσίπρας απευθύνθηκε κατά κύριο λόγο στις προοδευτικές δυνάμεις, επιμένοντας στις συγκλίσεις με το ΠΑΣΟΚ, στο πλαίσιο πως το πρώτο και το τρίτο κόμμα μπορούν να σχηματίσουν κυβέρνηση. «Κάποιοι επισείουν τον κίνδυνο της ακυβερνησίας», τόνισε ο Νίκος Ανδρουλάκης, προωθώντας την πολιτική του συγκεκριμένου, στην οποία έχει βασίσει την προεκλογική του παρουσία. Την ενίσχυση του ΚΚΕ ζήτησε ο Δημήτρης Κουτσούμπας «απέναντι σε κάθε αντιλαϊκή κυβέρνηση», για προγράμματα «εκθέσεις ιδεών» των αντιπάλων του μίλησε ο Κυριάκος Βελόπουλος, ενώ ο Γιάνης Βαρουφάκης τόνισε πως η κυβέρνηση «φοβάται την ψήφο της γενιάς των Τεμπών».

Οι «ντρίμπλες»
Η κριτική που ακούστηκε από τον Αλέξη Τσίπρα, τον Νίκο Ανδρουλάκη και τον Δημήτρη Κουτσούμπα ήταν λίγο – πολύ η ίδια – πως τα μέτρα επί της ουσίας ευνοούν τους προνομιούχους. Γι’ αυτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος απαντούσε πρώτος στην ενότητα για την οικονομία, φρόντισε να δώσει την είδηση για την πιθανότητα επέκτασης του market pass και για το δεύτερο εξάμηνο του 2023, καθώς πρόκειται για «δοκιμασμένο εργαλείο», προτού προλάβουν να πάρουν τον λόγο οι αντίπαλοί του. Λίγη ώρα αργότερα, σε ερώτηση γιατί έχει αρνηθεί να συναντήσει τον Πρωθυπουργό, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε να παραμείνει εντός της θεματικής για την εξωτερική πολιτική, κατά την οποία έγινε η ερώτηση – και έτσι απάντησε σε κάτι που αρχικά δεν ρωτήθηκε, για την κατάσταση στην Τουρκία και τις σχέσεις της Ελλάδας με τη γείτονα χώρα.

Οι «εκρήξεις»
Το σκάνδαλο των υποκλοπών μονοπώλησε στις ερωτήσεις για τους θεσμούς. Και ο Νίκος Ανδρουλάκης, ως ένας εκ των πρωταγωνιστών, ήταν ιδιαίτερα δηκτικός για τους χειρισμούς της κυβέρνησης στην υπόθεση, μιλώντας για μια χώρα που βρίσκεται «στον δρόμο προς την Ουγγαρία». Ο Αλέξης Τσίπρας, από την πλευρά του, ξόδεψε λίγο από τον χρόνο της απάντησής του για να σχολιάσει πως οι εξηγήσεις που έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ήταν επαρκείς: «Πώς θα συνεργαστώ μαζί του αύριο αν είναι κατάσκοπος;», αναρωτήθηκε για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Ο Ανδρουλάκης, παράλληλα, ήταν ιδιαίτερα σκληρός και απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ όσον αφορά την προοδευτικότητά του και τον χειρισμό των θεσμών, θυμίζοντας την καταδίκη του Νίκου Παππά στο Ειδικό Δικαστήριο με «13-0» – κι αυτό ενώ ο πρώην υπουργός βρίσκεται και στα φετινά ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ.

Οι «συμμαχίες»
Δεν διαφώνησαν μόνο – σε μερικά συμφώνησαν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χάρηκε που άκουσε τον Αλέξη Τσίπρα να λέει πως θα τιμήσει τις αμυντικές συμβάσεις και τον Νίκο Ανδρουλάκη να λέει πως εμπιστεύεται τη Δικαιοσύνη. Ο Ανδρουλάκης, απαντώντας για την αναθεώρηση του άρθρου 16, ξεκαθάρισε πως το κόμμα του δεν μπαίνει εμπόδιο σε μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, παρότι «δεν δίνει λευκή επιταγή». Ο Τσίπρας συμφώνησε με τον Ανδρουλάκη για τους αξιοκρατικούς διορισμούς στο Δημόσιο και ο Κυριάκος Βελόπουλος σφιχταγκαλιάστηκε εκ νέου με τη Ρωσία, λέγοντας πως το εθνικό συμφέρον ορίζει «με ποιον θα είναι». Δύο φορές, από τους Τσίπρα και Ανδρουλάκη, ακούστηκε η λέξη «Αλλαγή» στους καταληκτικούς μονολόγους – ως απεύθυνση στο ίδιο κοινό.

Οι ειρωνείες
Το χαλαρό ύφος του Δημήτρη Κουτσούμπα έδωσε και τις πιο ειρωνικές αναφορές της τηλεμαχίας. «Αν δίνατε 10 ευρώ να ενισχύσετε το ΚΚΕ, θα θέλατε να δείτε το όνομά σας αναρτημένο στα μανταλάκια;», αναρωτήθηκε ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ όταν ρωτήθηκε για την άρνηση του Περισσού να συμμορφωθεί με τους όρους ελέγχου της χρηματοδότησης των κομμάτων. «Πολύ ξύνεται ο κ. Τσίπρας στην γκλίτσα του τσοπάνη με τη μούφα προοδευτική διακυβέρνηση», σχολίασε για το φλερτ από την πλευρά του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ. Λίγο νωρίτερα, ο Αλέξης Τσίπρας σχολιάζοντας την κοστολόγηση του προγράμματος της ΝΔ σε σχέση με αυτό του ΣΥΡΙΖΑ, επεσήμανε πως αυτό ξεκίνησε στα 25 δισ., έγιναν 45, μετά 80 «και μέχρι τις εκλογές θα το φτάσει στα 180 δισ.». Ο Τσίπρας έριξε ειρωνικά βέλη και προς την πλευρά του Ανδρουλάκη, σχολιάζοντας με χαμόγελο πως «θα δούμε τις προγραμματικές συγκλίσεις περισσότερο μετά τις εκλογές». Στην κόντρα της ειρωνείας ο Ανδρουλάκης για τον διαφανή διορισμό των διοικήσεων, φέρνοντας το παράδειγμα ενός διοικητή στη Σαντορίνη, ιδιοκτήτη βουλκανιζατέρ, ο οποίος διορίστηκε επί ΣΥΡΙΖΑ.

Επίκληση στο συναίσθημα
Λίγο συναίσθημα πάντα χρειάζεται – ειδικά όταν επί της ουσίας μιλάμε για παράλληλους μονολόγους. Ο Κυριάκος Βελόπουλος είπε πως θα καταργήσει τη Συμφωνία των Πρεσπών, γιατί είναι Μακεδόνας. Μιλώντας για τις κινήσεις της διακυβέρνησής του για το Ασφαλιστικό, ο Αλέξης Τσίπρας υπενθύμισε πως παρέλαβε «μια χώρα χρεοκοπημένη», την ώρα που το σημερινό Μέγαρο Μαξίμου «δεν δίνει ούτε αναδρομικά». Συνέχισε με επικλήσεις στο συναίσθημα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, σχολιάζοντας τα περί αντιγραφής Παπανδρέου και της αναγέννησης της πολιτικής δεκαετίας του ’80: «Τα συνθήματα γίνονται επίκαιρα όταν τα κάνει η ζωή, αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι η ενότητα».

Οι ανατροπές
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ίσως έκανε τη μεγαλύτερη έκπληξη, δηλώνοντας καθαρά πως όχι μόνο ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν έπρεπε να παρακολουθηθεί, αλλά πως δεν είναι κίνδυνος για τη χώρα. Αυτή η φράση έφερε μια ακόμα στιγμή που ο Ανδρουλάκης «έσπασε» για λίγο τους κανόνες, σχολιάζοντας τον Πρωθυπουργό: «Δεν αποτελώ κίνδυνο για τη δημοκρατία, αλλά για τη ΝΔ». Από την άλλη, παρότι κανείς θα περίμενε πως ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ θα έκανε κριτική και στους Ανδρουλάκη – Κουτσούμπα για τα «όχι» στη συγκυβέρνηση, ο Τσίπρας, στο πλαίσιο του φλερτ, κινήθηκε «στα μαλακά», διακρίνοντας συγκλίσεις με το πασοκικό πρόγραμμα.

Οι «κόκκινες γραμμές»
Αυτό που δεν άλλαξε ήταν, όντως, τα δύο «όχι»: το βέτο του Νίκου Ανδρουλάκη στα πρόσωπα Μητσοτάκη – Τσίπρα για την θέση του πρωθυπουργού, το οποίο «δεν είναι προσωπικό», και η επιλογή «καμία ανοχή, καμία στήριξη» σε κυβέρνηση με ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ από τον Δημήτρη Κουτσούμπα.

Τα πειστήρια
Σε μια συζήτηση με ασφυκτικό πλαίσιο, «σηκώθηκαν» και φωτογραφίες: μία, από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με το ναυπηγείο στη Λωριάν όπου χτίζεται η πρώτη ελληνική φρεγάτα και δύο από τον Κυριάκο Βελόπουλο, ο οποίος απευθυνόμενος και σε ένα κοινό δεξιά της Δεξιάς, έδειξε στην κάμερα το σήμα «Turkaegean», αλλά και εικόνες από βιβλίο Θρησκευτικών με την Παναγία γκέισα.