Οι συνταγές του παρελθόντος

Ηδη από την περίοδο 2012-2015, στον πολιτικό λόγο του ΣΥΡΙΖΑ ενυπήρχαν στοιχεία που παρέπεμπαν στις παρακαταθήκες του παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ, από τη δεξαμενή και την ιδεολογική μήτρα του οποίου προερχόταν και η κύρια μάζα των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, στην πορεία ανόδου του στην εξουσία.

Στις εκλογές του Ιουλίου του 2019, ενόψει της επανόδου της ΝΔ, ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε ρητά ένα σύνθημα εκείνης της εποχής («Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά»), του οποίου η ιστορική μνήμη πρωτίστως απευθυνόταν σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Δεν φάνηκε όμως να έχει το ανάλογο αντίκρισμα. Τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ στις ηλικίες άνω των 65 ετών ήταν μόλις 26%, έναντι 37% στους ψηφοφόρους κάτω των 35 ετών και μάλιστα ενισχυμένο κατά 14%-15% σε σχέση με τις ευρωεκλογές του προηγούμενου Μαΐου. Δηλαδή, το αντιδεξιό επιχείρημα φαίνεται ότι δεν είχε πλέον τόσο ιστορικό χαρακτήρα, αλλά εδραζόταν κυρίως στο ίδιο το (νεοσυντηρητικό) περιεχόμενο της πολιτικής ατζέντας της ΝΔ.

Η επίκληση των ιστορικών αναλογιών εσχάτως έχει γίνει πιο έντονη, με έμμεσες ή άμεσες αναφορές, όχι μόνο στο ΠΑΣΟΚ, αλλά στη δημοκρατική παράταξη γενικότερα, ήδη από τη στιγμή που ο Αλέξης Τσίπρας κήρυξε κατ’ ουσίαν «ανένδοτο» τον Γενάρη του 2023 στη Βουλή, στο πλαίσιο των αποκαλύψεων για τις παρακολουθήσεις. Συνυπολογίστε και την πρόσφατη αναφορά στο «Τι Πλαστήρας, τι Παπάγος», ως απάντηση στο ΚΚΕ. Αυτά τα σχήματα φαίνεται περισσότερο να χρησιμοποιούνται ως πετυχημένες συνταγές του παρελθόντος, αλλά με αμφίβολη καθαυτό αποτελεσματικότητα στη σημερινή συγκυρία.

Ο Παναγιώτης Κουστένης είναι δρ. Πολιτικής Επιστήμης