Μάης, Δήμητρα και Περσεφόνη

Λίγες Πρωτομαγιές θυμάμαι. Αλλά κι αυτές τις λίγες τις έχω φυλαγμένες στο μυαλό μου σαν να ήταν μία. Είναι πάντα στο νησί. Ταβέρνες στην άκρη της θάλασσας με βραχνά μεγάφωνα και χαλί το χαμομήλι. Οι μεγάλοι στα τραπέζια κι εμείς ξαδέρφια ανίψια και φίλοι απ’ το σχολείο τρέχαμε να προλάβουμε τη ζωή, και να κόψουμε το Μάη. Στο νησί «μάη» λέγαμε ένα αγκάθι άγριο μ’ ένα μοβ λουλούδι που έπρεπε με μεγάλη προσοχή να το καθαρίσεις από τις φοβερές αγκίδες που το έπνιγαν, να του κουρέψεις τα περιττά και να το αφήσεις να λάμπει σαν μαβί βελούδο στον ήλιο. Σπάνια το κατάφερνα αλλά το προσπαθούσα πάντα κι ας μάτωναν, ας έτσουζαν τα δάχτυλα.

Αργότερα στην πόλη δεν θυμάμαι να γιόρτασα αυτήν την έκρηξη της άνοιξης.

Α ναι. Και μια Πρωτομαγιά που ξεκινήσαμε με τον Φέρτη, την Τάνια και τον Μάνο να πάμε απάνω στα Βαρδούσια κοντά στο χωριό του τη Χωμήριανη σε μια πλαγιά που άνθιζαν μανουσάκια να μοσχοβολάει ο κόσμος μια λιποθυμιά. Δεν μας βγήκε σε καλό εκείνη η εκδρομή. Κάποια στιγμή ακούσαμε στο μικρό τρανζίστορ μέσα από παράσιτα. «Σκοτώθηκε ο Παναγούλης». Εμείς όμως ήμαστε σίγουροι πως δεν έλεγε «σκοτώθηκε» αλλά «Σκότωσαν τον Παναγούλη». Παγώσαμε. Μαζέψαμε όπως όπως τα πράγματα μια κουβέρτα κάτι σάντουιτς λίγα λουλουδάκια, τι; Εδώ θα καίγεται η Αθήνα, λέγαμε, και ‘μεις θα κάνουμε πικ-νικ;

Μπήκαμε στο αυτοκίνητο ο Γιάννης να τρέχει του σκοτωμού εγώ πίσω έπεσα σε ένα λήθαργο βαρύ, όπως σ’ όλες τις δύσκολες στιγμές, του στυλ δεν το ζω εγώ αυτό. Απουσιάζω.

Φτάσαμε βραδάκι στην Αθήνα. Μείναμε άναυδοι. Οχι μόνο δεν καιγότανε, μια ησυχία στους δρόμους, ένα σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Τελικά μάθαμε ότι το αμάξι του με κάποιον τράκαρε κάπου στη Βουλιαγμένης και ο θάνατος ήταν ακαριαίος. Πήγα στο σημείο που άκουσα ότι έγινε το κακό. Λίγος κόσμος. Αμήχανος σαν ερωτηματικό. Ξεχώριζε ένας τύπος μελαχρινός ο πιο χαμένος, μ’ ένα, θυμάμαι, τσαντάκι δερμάτινο στο χέρι. Μου έκανε εντύπωση το υγρό του βλέμμα. Την άλλη μέρα είδα τη φωτογραφία του στην εφημερίδα. Αυτός ήταν που το αυτοκίνητό του συγκρούστηκε με του Παναγούλη. Εγιναν δικαστήρια. Ηταν ατύχημα είπαν. Μετά ξεχάστηκε. Οπως όλα. Οπως όλοι.

Με τα χρόνια την Πρωτομαγιά τη γιορτάζω πια σπίτι. Το πολύ την παραμονή ν’ αγοράσω ένα μπουκέτο αγριολούλουδα.

Γυρνάω στο Σολωμό:

«Οσα λούλουδα είν’ το Μάη

Μαδημένα ερωτηθήκαν,

Κι’ όλα αυτά μ’ αποκριθήκαν,

Πως εσύ δε μ’ αγαπάς.»

Ή στον Ελύτη.

«Πιάνω την άνοιξη με προσοχή και την ανοίγω:

Με χτυπάει μια ζέστη αραχνοΰφαντη

ένα μπλε που μυρίζει ανάσα πεταλούδας

οι αστερισμοί της μαργαρίτας όλοι αλλά

και μαζί πολλά σερνόμενα ή πετούμενα

ζουζούνια, φίδια, σαύρες, κάμπιες και άλλα

τέρατα παρδαλά με κεραίες συρμάτινες

λέπια χρυσά λαμέ και πούλιες κόκκινες

Θα ‘λεγες, έτοιμα όλα τους να παν

στο χορό των μεταμφιεσμένων του Αδη.»

Κι άσε τον άλλον ν’ αναγγέλλει το «Σχέδιο Δήμητρα». Εγώ για Δήμητρα έχω τη Θεά, τη μάνα της Περσεφόνης. Και γι’ αυτήν απόψε τραγουδάω και της λέω.

«Κοιμήσου Περσεφόνη

Στην αγκαλιά της γης

Στου κόσμου το μπαλκόνι

Ποτέ μην ξαναβγείς.»

Χαιρετώ.