Το άλμπουμ των εκλογών

Υπάρχει κάποιος που δεν θυμάται την πρώτη φορά που ψήφισε; Για εμένα πάντως, τόσες δεκαετίες μετά, εκείνη η πρώτη ψήφος παραμένει ένα από τα πιο εμβληματικά γεγονότα της ζωής μου. Το 1981 είχα μόλις ενηλικιωθεί – στα 21 τότε. Και, μόλις επτά χρόνια μετά τη χούντα, σε μια εποχή ιδιαίτερα πολιτικοποιημένη, η συμμετοχή μου στις εκλογές αποτελούσε τη σφραγίδα της ενηλικίωσης. Πρέπει να είχαν προκηρυχθεί καλοκαίρι διότι ήμουν στη Σύρο και, από την καούρα μου, πήγα να φωτογραφιστώ για το εκλογικό βιβλιάριο κατευθείαν μετά τη θάλασσα. Με μαλλιά βρεγμένα και το μαγιό να φαίνεται κάτω από ένα υποτυπώδες φουστανάκι παραλίας. Ετσι φιγουράριζα στο εκλογικό βιβλιάριο.

Τι ψήφισα τότε; ΠΑΣΟΚ. Ηταν το «νέο» και ήμουν νέα. Και ο Ανδρέας (χωρίς το Παπανδρέου) είχε ένα, πολύτιμο για πολιτικό, προσόν. «Συνομιλούσε» με τον κάθε ψηφοφόρο. Που σημαίνει ότι, με κάποιον τρόπο, είχα πεισθεί ότι η «αλλαγή» θα γινόταν για μένα προσωπικά. Σαν η χώρα ολόκληρη να προετοιμαζόταν για να υποδεχθεί τη δική μου ενηλικίωση. Και μάλιστα πανηγυρικά. Διότι οι εκλογές πριν από 42 χρόνια είχαν, ανεξαρτήτως κομματικής θέσης, μια πανηγυρική χαρά που δεν την έχουν πια. Μεγάλες συγκεντρώσεις, αφίσες, καραμούζες, τραγούδια και σημαιάκια, πολλά σημαιάκια. Τόσο πολύ μάλιστα ανησυχούσαν μην εκτραπούμε από τη χαρά που ακόμη τότε, την παραμονή των εκλογών, απαγορευόταν η λειτουργία των νυχτερινών μαγαζιών και η διάθεση αλκοόλ. Hint των εκλογών του ’81; Το «κεφάλι» του Παπανδρέου, «κομμένο» από τον Τάσο Μπιρσίμ (τον σκηνοθέτη της ομιλίας του στο Σύνταγμα) και ένθετο σε γενικό πλάνο της Βουλής.

Και στις εκλογές του 1985 ΠΑΣΟΚ ψήφισα. Είχε υποχωρήσει κάπως ο ενθουσιασμός της νεοφώτιστης αλλά ακόμη «τον μεθούσαμε τον ήλιο». Θυμάμαι πως, στην εποχή που ο Σεγκελά είχε αρχίσει να γίνεται ποπ είδωλο, με είχε ενθουσιάσει η πασοκική προεκλογική καμπάνια. Οι αφίσες με τη μικρή Αννούλα που εκπροσωπούσε το μέλλον και την οποία ο Ανδρέας ανέβασε στο μπαλκόνι στο τέλος της ομιλίας του στο Σύνταγμα. Ε, από κει και μετά θυμάμαι λίγα και αποσπασματικά. Μια φορά που ήμουν η πρώτη στο εκλογικό κέντρο διότι αμέσως μετά «πετούσα» για εξωτερικό, μια άλλη που ένας από τους εκλογικούς αντιπροσώπους ήταν ο Νικήτας Τσακίρογλου. Πάντως δεν θυμάμαι ποια ήταν η πρώτη φορά που δεν ψήφισα ΠΑΣΟΚ ούτε εκείνη – μια και μοναδική – που σε ένα λευκό ψηφοδέλτιο έγραψα βρωμόλογα. Ωστόσο δεν υπήρξε ούτε μια φορά μέσα σε αυτά τα 42 χρόνια που δεν πήγα να ψηφίσω… Δεν ξέρω αν μεγάλωσα και άλλαξα εγώ ή αν άλλαξαν οι εκλογές. Που άλλαξαν δηλαδή. Χωρίς εκλογικά βιβλιάρια πια και με τα αποτελέσματα να βγαίνουν πριν από τα μεσάνυχτα – διότι μέσα στην ιεροτελεστία των εκλογών ήταν και το ξενύχτι της καταμέτρησης των ψήφων.

Πώς πέρασε η ώρα, πώς πέρασαν τα χρόνια. Εύχομαι, τα παιδιά που θα ψηφίσουν εφέτος για πρώτη φορά, να πάνε στις κάλπες με το φουρφούρισμα που είχα κι εγώ το ’81. Πάντως, για τους συνομηλίκους μου, η μικρή Αννούλα τώρα θα πενηνταρίζει.