Να το δούμε αλλιώς

Το 2100, σύμφωνα με τη Eurostat, ο πληθυσμός της Ελλάδας θα είναι κατά περίπου 3 εκατ. λιγότερος, οι νέοι θα είναι οι μισοί από σήμερα και οι ηλικιωμένοι περισσότεροι κατά 6%. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα, η οποία μπορεί να αντισταθμιστεί με αυξήσεις των ορίων ηλικίας. Ή με μειώσεις συντάξεων ή με αυξήσεις εισφορών. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να μειωθούν τα όρια ηλικίας, ώστε να υπάρξει ταχύτερη αντικατάσταση του εργατικού δυναμικού και να μειωθεί η ανεργία στους νέους. Αυτό ίσως να βελτιώσει το δημογραφικό. Εφόσον όμως υπάρχει διαθέσιμο εργατικό δυναμικό στους νέους.

Ισως, η συζήτηση για τα όρια ηλικίας, το ποσό των συντάξεων και των εισφορών να αποτελούν συμπτωματική θεραπεία, χωρίς να αντιμετωπίζεται το πρόβλημα. Είναι σαν τον πυρετό που δίνουμε στον ασθενή αντιπυρετικά, χωρίς να καταπολεμάμε την αιτία που προκαλεί πυρετό. Ισως ένα μικρόβιο, ιός, ή άλλη αιτία.

Στην περίπτωση του ασφαλιστικού, η αιτία του προβλήματος φαίνεται ότι είναι το δημογραφικό και συγκεκριμένα η υπογεννητικότητα και όχι το ότι ζούμε περισσότερο. Εξάλλου, τα χρόνια κατά τα οποία είμαστε υγιείς και παραγωγικοί δεν έχουν αυξηθεί.

Επομένως, είτε θα πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ασφαλιστικό είτε θα πρέπει να κινηθούμε προς την κατεύθυνση της βελτίωσης των δημογραφικών στοιχείων. Πρόκειται για ένα πρόβλημα, το οποίο εντοπίζεται σε όλες τις δυτικές κοινωνίες και μάλιστα εμφανίζεται έντονο σε χώρες με υψηλό οικονομικό επίπεδο.

Συνεπώς, οι πολιτικές για τη βελτίωση του δημογραφικού δεν έχουν σχέση τόσο με τα εισοδήματα, όσο με διαρθρωτικές αλλαγές που θα επηρεάσουν τις κοινωνικές δομές, τα ωράρια λειτουργίας και την κατανομή των πόρων. Ισως, διαφορετικά ωράρια λειτουργίας στα σχολεία ή κατεύθυνση πόρων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς αντί για επιχορηγήσεις του ασφαλιστικού.

Η λύση δύσκολη, αλλά σίγουρα θα πρέπει να το δούμε αλλιώς.