Ξινό νερό

Σε μια συνέντευξη που μου είχε δώσει την εποχή της αθωότητας, πριν ξεσπάσει δηλαδή το σκάνδαλο των υποκλοπών και ο ίδιος αρχίσει να αισθάνεται περίεργα «για κάθε μέρα που περνά και ο Πρωθυπουργός δεν παραιτείται», ο καθηγητής Νίκος Μαραντζίδης με είχε ξαφνιάσει όταν αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο συγκυβέρνησης ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ. «Ο Μητσοτάκης θα συγκυβερνήσει με τον Πολάκη;» τον ρώτησα. «Ο Τσίπρας θα φάει αργά ή γρήγορα τον Πολάκη όπως έφαγε τον Καμμένο», μου απάντησε, «και, εντέλει, οι διαφορές των δύο κομμάτων δεν είναι μεγάλες. Από τη στιγμή που παγιωθεί βασική συναίνεση – δηλαδή είμαστε στην ευρωπαϊκή οικογένεια, μένουμε στο ευρώ, ανήκουμε στο ΝΑΤΟ – ας αποφασίσουν οι αριθμοί».

Τέσσερα χρόνια μετά, το σενάριο αυτό εξακολουθεί να παραμένει στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας – άλλωστε ο Τσίπρας δεν έχει φάει ακόμη τον Πολάκη. Μέχρι την τραγωδία των Τεμπών, μάλιστα, θεωρούνταν ελάχιστα πιθανό ακόμη κι ένα πιο λάιτ σχήμα, δηλαδή μια κυβέρνηση συνεργασίας ΝΔ – ΠΑΣΟΚ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμενε στο δίλημμα «αυτοδυναμία ή χάος» και ο Νίκος Ανδρουλάκης έθετε ως όρο για τη συμμετοχή του σε μια συγκυβέρνηση το να μην είναι υποψήφιος ούτε ο Μητσοτάκης ούτε ο Τσίπρας. Στη δικαιολογημένη ερώτηση πώς θα κυβερνηθεί ο τόπος, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έδινε τη δικαιολογημένη απάντηση ότι δεν ήταν δικό του πρόβλημα.

Αλλά τα δεδομένα έχουν αλλάξει πλέον δραματικά. Οι διαχρονικές ευθύνες που αναδεικνύονται από το τρομακτικό δυστύχημα και ο κίνδυνος επιστροφής στην εποχή των Αγανακτισμένων αναγκάζουν τις πολιτικές δυνάμεις να επανεξετάσουν τη θέση τους. «Η Ελλάδα θα έχει κυβέρνηση», είπε χθες ο Ανδρουλάκης στο Ράδιο Θεσσαλονίκη, «το θέμα είναι να έχει μια σωστή κυβέρνηση». Οταν κλήθηκε να εξηγήσει το νόημα της λέξης «σωστή», είπε ότι δεν μπορεί να περιλαμβάνει ούτε τον «κολλητό του Τσίπρα που καταδικάστηκε στο Ειδικό Δικαστήριο» ούτε τον «κολλητό του Μητσοτάκη που δεν σέβεται τους θεσμούς». Κι όταν ρωτήθηκε αν με το να μετατοπίζει την κόκκινη γραμμή από τους αρχηγούς στους κολλητούς βάζει νερό στο κρασί του, απάντησε όχι, επειδή «το νερό τους είναι ξινό».

Ο βαθμός αγνότητας του πασοκικού κρασιού σηκώνει μεγάλη κουβέντα. Το βέβαιο είναι ότι το κρασί αυτό δεν μεθάει πια ούτε τον ήλιο ούτε τα πλήθη. Ο Ανδρουλάκης δύσκολα θα γίνει πρωθυπουργός μετά τις εκλογικές αναμετρήσεις των επόμενων μηνών. Δεν αποκλείεται όμως σε μια επόμενη κυβέρνηση να αναλάβει καθήκοντα αντιπροέδρου και υπουργού Εξωτερικών.

Οχι αναγκαστικά επειδή θα τον συμφέρει: σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, η συμβολή στην επίλυση των προβλημάτων φθείρει περισσότερο από τη στείρα αντιπολίτευση. Αλλά επειδή θα το επιτάσσει το εθνικό συμφέρον. Με άλλα λόγια, το ΠΑΣΟΚ θα κληθεί για δεύτερη φορά να θυσιαστεί προκειμένου να αποδείξει τον λόγο της ύπαρξής του. Μοιάζει με αντίφαση ή με αδικία. Αλλά έχει και κάτι το μεγαλειώδες.