Η επόμενη ημέρα και οι κίνδυνοι μετά την κατάρρευση

Η δεύτερη μεγαλύτερη κατάρρευση καταθετικής, εμπορικής τράπεζας στην ιστορία των ΗΠΑ είναι γεγονός. Η Silicon Valley Bank (SVB) δεν άντεξε ούτε 48 ώρες από τη στιγμή που καταθέτες, κυρίως νεοφυείς επιχειρήσεις στον χώρο της τεχνολογίας, άρχισαν να τραβούν από αυτή τα χρήματά τους όταν φοβήθηκαν για την κεφαλαιακή της επάρκεια.

Πρόκειται για καταστάσεις που θυμίζουν σε ορισμένα σημεία τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers, η οποία οδήγησε μεταξύ άλλων στο κλείσιμο της εμπορικής, καταθετικής τράπεζας Washington Mutual τον Σεπτέμβριο του 2008, που είναι η μεγαλύτερη τέτοια κατάρρευση στην ιστορία της χώρας. Την ημέρα της κατάρρευσής της η WaMu είχε ενεργητικό 434 δισ. δολ. Τότε είχε εξαγοραστεί από την JPMorgan Chase.

Για να μην υπάρξει κι αυτή τη φορά ντόμινο και μετά το ξεπούλημα των χρηματιστηρίων την Παρασκευή, οι αγορές ζητούσαν από τις αμερικανικές Αρχές να βρεθεί άμεσα αγοραστής για την SVB για να περάσουν εκεί οι υπόλοιπες καταθέσεις, ώστε να μη δημιουργηθεί φαινόμενο ντόμινο συμπαρασύροντας από σήμερα Δευτέρα και άλλες περιφερειακές αμερικανικές τράπεζες, χρηματιστήρια και άλλες αγορές, με ανυπολόγιστες συνέπειες για όλο το σύστημα. Οι προσπάθειες αυτές συνεχίζονταν μέχρι τα ξημερώματα ώρα Ελλάδος. Μεταξύ των σκέψεων που γίνονταν ήταν και η δημιουργία ειδικού ομοσπονδιακού ταμείου στις ΗΠΑ που να εγγυάται περισσότερες καταθέσεις. Σήμερα το πρωί ώρα ΗΠΑ (απόγευμα ώρα Ελλάδος) η Ομοσπονδιακή Τράπεζα – Fed αναμένεται να πραγματοποιήσει έκτακτη συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών προκειμένου να λάβει μέτρα.

Χθες, η Bank of London υπέβαλε προσφορά στη Silicon Valley Bank UK, τη θυγατρική της SVB στη Βρετανία, προσθέτοντας ότι απέστειλε την πρότασή της στις βρετανικές αρχές, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργείου Οικονομικών και της Τράπεζας της Αγγλίας. Διερευνητικές επαφές έχει αναλάβει η Rothchild και, ενδιαφέρον έχουν εκδηλώσει Barclays και Lloyds Banking Group.

Η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζάνετ Γέλεν από την πλευρά της υποσχέθηκε βοήθεια για τους καταθέτες, αλλά απέκλειε το ενδεχόμενο να σωθεί η SVB με χρήματα φορολογουμένων (bailout), ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν μίλησε με τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ για τις προσπάθειες που γίνονται να αντιμετωπιστεί η κατάσταση.

Οι εποπτικές Αρχές της Καλιφόρνιας ανέστειλαν χωρίς καθυστέρηση τη λειτουργία της SVB και την έθεσαν υπό τον έλεγχο του ομοσπονδιακού οργανισμού των ΗΠΑ για την εγγύηση καταθέσεων (Federal Deposit Insurance Corporation – FDIC). Κατά κανόνα η FDIC ρευστοποιεί τα στοιχεία ενεργητικού της τράπεζας για να αποπληρώσει τους πελάτες της, συμπεριλαμβανομένων των καταθετών και των πιστωτών.

Ολα έγιναν μέσα σε 48 μόλις ώρες. Την περασμένη Τετάρτη η SVB ανακοίνωσε ότι χρειάστηκε να πουλήσει κρατικά ομόλογα που είχε στο χαρτοφυλάκιό της, καταγράφοντας απώλειες 1,8 δισ. δολ. Στη συνέχεια η τράπεζα ξεκίνησε προσπάθεια να πουλήσει νέες μετοχές αξίας 2,25 δισ. δολ. προκειμένου να ενισχύσει τον ισολογισμό της, κάτι που προκάλεσε πανικό ανάμεσα σε επενδυτικές εταιρείες – κυρίως venture capital – οι οποίες παρότρυναν τους πελάτες τους να σηκώσουν αμέσως τις καταθέσεις τους από την SVB, όπως κι έγινε.

Με το που ξεκίνησε η φυγή κεφαλαίων οι μετοχές της SVB βούλιαξαν με αποτέλεσμα η τράπεζα να εγκαταλείψει τις προσπάθειες να αντλήσει κεφάλαια ή να βρει αγοραστή. Στη συνέχεια παρενέβησαν οι Αρχές και ανέστειλαν τις δραστηριότητές της.

Πολλά δισ. καταθέσεων χωρίς εγγύηση

Η εγγύηση καταθέσεων στην υπόθεση της SVB φτάνει τα 250.000 δολάρια ΗΠΑ ανά καταθέτη. Επειδή όμως οι περισσότεροι πελάτες είναι εταιρείες, οι καταθέσεις αυτές είναι πολύ μεγαλύτερες ανά λογαριασμό, ανά άτομο και ανά οντότητα.

Σύμφωνα με στοιχεία του τέλους του 2022 που επικαλείται το CNN, αμερικανοί πελάτες είχαν καταθέσεις χωρίς εγγύηση ύψους σχεδόν 152 δισ. δολ. Ξένοι καταθέτες είχαν καταθέσεις χωρίς εγγύηση ύψους σχεδόν 14 δισ. δολ. Το τελευταίο διάστημα πολλοί κατάφεραν και τράβηξαν τα χρήματά τους λόγω των ανησυχιών, αλλά και πάλι μεγάλα ποσά παραμένουν εγκλωβισμένα και μένει να φανεί τι θα γίνει τελικά από αυτή την εβδομάδα.