Η δυναμική και οι αδυναμίες του μεγαλύτερου εργοδότη στον ιδιωτικό τομέα

Είναι προφανές πως για την ελληνική οικονομία και την επιχειρηματικότητα η μία πρόκληση διαδέχεται την άλλη αδιάλειπτα. Από την εμφάνιση της πρωτοφανούς, σε διάρκεια και ένταση, κρίσης χρέους στο τέλος του 2008, με την απώλεια του 32,9% της δαπάνης των νοικοκυριών, μέχρι την εκδήλωση της πανδημίας του κορωνοϊού και την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, νοικοκυριά και επιχειρήσεις αναζητούν εναγωνίως την επιστροφή στην κανονικότητα, χωρίς ο κλάδος του εμπορίου να αποτελεί εξαίρεση.

Εν μέσω όμως αυτού του κλίματος, οικονομία και εμπόριο δεν παραδίδουν τα όπλα. Το εμπόριο παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης της οικονομίας (17,4% της απασχόλησης), με συρρικνωμένα μάλιστα τα μερίδια των ευέλικτων μορφών απασχόλησης. Παράλληλα, οι εμπορικές ΑΕ και ΕΠΕ για το 2021 κατάφεραν να επιστρέψουν σε δυναμική, ανοδική πορεία, μετά την κρίση υγείας, με σημαντική βελτίωση του κύκλου εργασιών και της κερδοφορίας.

Ωστόσο, η έρευνα του ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ εντοπίζει τις προκλήσεις και τα εμπόδια που συνεχίζουν να ταλαιπωρούν την επιχειρηματικότητα και ιδιαίτερα τις ΜμΕ του κλάδου. Οι πολύ ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις συρρικνώνουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών, περιορίζοντας δραστικά τη ζήτηση, διογκώνουν υπέρμετρα το λειτουργικό κόστος, επιδεινώνουν τις προσδοκίες και καθιστούν αμφίβολη την έγκαιρη πληρωμή των υποχρεώσεων. Ο εξαμηνιαίος κύκλος εργασιών μπορεί να αυξήθηκε για την αντιπροσωπευτική εμπορική επιχείρηση κατά 6% το τελευταίο έτος, εντούτοις δεν επαρκεί για να καλύψει τις τρέχουσες και μελλοντικές υποχρεώσεις.

Ηδη οι ανατιμήσεις του κόστους ενέργειας, η αύξηση του κόστους εμπορευμάτων και η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης αναγνωρίζονται πλέον ως τα πιο απειλητικά, για τη βιωσιμότητα των ΜμΕ, προβλήματα.

Ειδικότερα, μία στις τρεις επιχειρήσεις καλείται να πληρώσει αυξημένους λογαριασμούς ρεύματος από 31% έως 50%, ενώ δύο στις πέντε πρέπει να καταβάλουν αυξημένες από 11% έως 20% τιμές στους προμηθευτές. Την ίδια στιγμή, τα προσκόμματα στην εύρεση ρευστότητας λόγω και της αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής επιδεινώνονται, ενώ οι περιφερειακές ανισότητες στην κατανομή της καταναλωτικής δαπάνης παραμένουν. Ως εκ τούτου, δεν είναι τυχαίο που εμπορικές επιχειρήσεις καθίστανται πλέον «παθητικοί αποδέκτες» των μεγα-τάσεων, εγκαταλείποντας, έστω προς ώρας, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση, προκρίνοντας φυσικά ως πιο σημαντικό την ίδια την επιβίωσή τους.

Η προσπάθεια επανεκκίνησης της αγοράς είναι μια απαιτητική διαδικασία, πλήρης εμποδίων. Τα μέτρα στήριξης της Πολιτείας θα πρέπει να διατηρηθούν καθ’ όλη τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων, με στόχευση και συνέπεια. Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και τα κονδύλια της νέας προγραμματικής περιόδου ΕΣΠΑ 2021-2027 χρειάζονται ανακατεύθυνση προς μια πιο συμπεριληπτική λογική, για όλες δηλαδή τις επιχειρήσεις, χωρίς αποκλεισμούς. Η επιχειρηματικότητα έχει επειγόντως ανάγκη από εργαλεία υποστήριξης για τον ουσιαστικό μετασχηματισμό της. Υπό αυτό το πρίσμα, το εμπόριο δίνει ηχηρά το παρών για την επόμενη ημέρα ως απαραίτητος πυλώνας στην προσπάθεια μεταστροφής του παραγωγικού και αναπτυξιακού μοντέλου, σε έναν κόσμο ευμετάβλητο και γεμάτο αβεβαιότητα.

Ο Γιώργος Καρανίκας είναι πρόεδρος της ΕΣΕΕ