Τα στοιχειώδη

Το σιδηροδρομικό τοπίο στη χώρα θα ανατραπεί – είναι βέβαιο αυτό. Στο μαύρο φόντο μιας τραγωδίας θα επιχειρηθεί ο εκσυγχρονισμός σε απαρχαιωμένα συστήματα, θα βρεθεί χρήμα για τις υποδομές ασφαλείας, θα δρομολογηθούν μικρές ή μεγαλύτερες παρεμβάσεις χωρίς, ξαφνικά, άλλα προσκόμματα, αναβολές ή αδιαφορία. Αλήθεια, ποιος θα τολμούσε να «τρενάρει» πια διαδικασίες – σκόπιμα ή μη – ύστερα από τόσο θρήνο στην είσοδο της κοιλάδας των Τεμπών; Ο όποιος εκσυγχρονισμός, όμως, υπό αυτές τις συνθήκες και έπειτα από πολλές, όπως προκύπτει, χαμένες ευκαιρίες δεν προσφέρεται και για χειροκρότημα. Μοιάζει με μια ανάγκη στην οποία, όταν έπρεπε, ουδείς ασχολήθηκε πολύ ώστε να της δώσει αυτόν τον σημερινό χαρακτήρα του κατεπείγοντος. Είναι, συνεπώς, το στοιχειώδες. Οσο στοιχειώδης ήταν και η ανάληψη πολιτικής ευθύνης για το φριχτό δυστύχημα, η άμεση παραίτηση του αρμόδιου υπουργού δηλαδή.

Η κίνηση αυτή θα πρέπει να σηματοδοτεί την αφετηρία της αναζήτησης ευθυνών, δεν χωρούν άλλου τύπου αναγνώσεις. Στοιχειώδες είναι επίσης να πραγματοποιηθεί έρευνα σε βάθος για να απαντηθεί λεπτομερώς και το τελευταίο «γιατί» του συγκεκριμένου πολύνεκρου δυστυχήματος. Ισως αν αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τα στοιχειώδη ως τέτοια, απαιτώντας ωστόσο πολύ περισσότερα από εύκολες υπεκφυγές τις οποίες προσφέρουν συνήθως οι συγκρίσεις με το χειρότερο προηγούμενο, να φτάσουμε να λέμε κάποια στιγμή ότι η χώρα μπορεί στ’ αλήθεια να αλλάξει.

Ας αρχίσουμε να αναγνωρίζουμε τα στοιχειώδη, αν θέλουμε να λέμε ότι η χώρα δεν περιορίζει την κίνησή της απλώς στις ράγες του αυτονόητου, κινδυνεύοντας να εκτροχιαστεί ακόμα και από αυτές· αν θέλουμε να πιστέψουμε ότι οι «θέσεις ευθύνης» έρχονται πάντα μαζί με τις αντικειμενικές ευθύνες· ότι αυτές έχουν ονοματεπώνυμα και αποδίδονται δίκαια· ότι οι κυβερνήσεις, οι κρατικοί λειτουργοί, οι κομματάρχες, ιδιωτικές εταιρείες, ανάδοχοι και κάθε λογής παραγονταραίοι, όσο ψηλά, χαμηλά ή παραπλεύρως κι αν βρίσκονται στον δημόσιο βίο, θα σκέφτονται πλέον δύο και τρεις φορές όσα αποφασίζουν ή δεν αποφασίζουν.