Μήνυμα «Δεν εστάλη»

Τρίτη, 22.50. Ο Αναστάσης μιλάει με τη μαμά του. Είναι από εκείνα τα τηλεφωνήματα που κάνεις μηχανικά, στα 20 σου νιώθεις άτρωτος και σε κουράζει λίγο που πρέπει να ενημερώνεις. «Εχει πολύ κόσμο στο τρένο, μαμά, κοιμήσου θα αργήσω». Εκείνη δεν κοιμάται. Οπως κάνουν οι μαμάδες και οι μπαμπάδες πριν ακούσουν το κλειδί στην πόρτα, πριν λάβουν το SMS «έφτασα, όλα καλά». Λίγο αργότερα δύο αμαξοστοιχίες θα κινούνταν στην ίδια γραμμή. Επί 12 λεπτά. Στις 23.22 ο χρόνος σταματά. Ο Αναστάσης δεν απαντά πια στο κινητό. Στις ώρες και τις μέρες που ακολουθούν τα social media γεμίζουν με φωτογραφίες επιβατών. Απέλπιδες προσπάθειες των δικών τους ανθρώπων να πιαστούν από κάτι. Ζητούν πληροφορίες, ρωτούν αν κάποιος είδε ή άκουσε οτιδήποτε για εκείνους. Τα στάδια της θλίψης, πάντα πρώτα η άρνηση. Και εν συνεχεία, απόγνωση. Οταν συνειδητοποιείς ότι πρέπει πια να πάψεις να ελπίζεις.

Μια χώρα εκτροχιασμένη ψάχνει στις ράγες για να βρει τι έχει συμβεί. «Εκανα λάθος με τα κλειδιά, έβαλα το επιβατηγό τρένο στην ίδια γραμμή με το εμπορικό» παραδέχεται ο σταθμάρχης, μία πρόταση που αποκαλύπτει τον πρόλογο της τραγωδίας.

Στα κεφάλαια που ακολουθούν αποκαλύπτονται πολλά. Τοποθέτηση σε νευραλγικές θέσεις ατόμων χωρίς εμπειρία, ηλεκτρονικά συστήματα αγορασμένα από τα τέλη του 2003 αλλά επί 20 χρόνια ανενεργά. Μια χώρα που επαίρεται για την ψηφιοποίηση των συστημάτων της δεν έχει ηλεκτρονικό σύστημα που να μην καθιστά θανάσιμο το ανθρώπινο λάθος. Πολιτική σπέκουλα πάνω από απανθρακωμένα σώματα, σύγκριση τραγωδιών για αποκόμιση πολιτικού κεφαλαίου. Παντός είδους σχολιαστές επιδίδονται σε αναλύσεις χωρίς στοιχεία, χωρίς να έχουν γίνει γνωστά όλα τα δεδομένα, χωρίς γνώσεις επί του θέματος. Ως συνήθως. Μία αδήριτη ανάγκη να δηλώνουν παρουσία, μία ακατανόητη στάση να καταθέτουν για όλα τη γνώμη τους, ακόμα κι αν δεν είναι στοιχειωδώς επεξεργασμένη. Και κάπου εκεί ανάμεσα τραγικές εκκλήσεις και διηγήσεις για όσα δεν χωράνε στο μυαλό. «Ψάχνουμε τον αδερφό μου που επέβαινε στο τρένο. Οποιος ξέρει οτιδήποτε, να μας πει». «Εβαλα στο τρένο τον άνδρα μου και το παιδί μου και μου δώσανε στάχτες, δεν μπορώ ούτε να τους κηδέψω».

Πενήντα τρεις άνθρωποι δίνουν δείγμα DNA για τη διαδικασία αναγνώρισης. Και μετά η βασανιστική αναμονή, που θα πάρει μέρες. «Μέχρι να ψαχτεί και το τελευταίο κομμάτι κάτω από τα σίδερα θα είμαστε εδώ» δηλώνουν οι διασώστες. Μια οικογένεια προχωρά υποβαστάζοντας ο ένας τον άλλον. Εχουν μόλις ταυτοποιήσει το νεκρό τους παιδί. Μοιραία παιχνίδια της τύχης. «Του έκλεισα το τελευταίο εισιτήριο για το πρώτο βαγόνι», λέει κόρη 67χρονου αγνοούμενου με ύφος που μαρτυρά τύψεις, σαν να φέρει μερίδιο ευθύνης. «Μπαμπάκα μου» γράφει σπαρακτικά μία άλλη κόρη στα social media, χωρίς να συνεχίζει. Ο πραγματικός πόνος μετριάζεται με το μοίρασμα, αλλά δεν αντέχει αναλύσεις. Δεν έχει κουράγιο για φλυαρία. Στην τηλεόραση προβάλλονται πλάνα από τον θρήνο μιας μάνας. «Πού είναι το κορίτσι μου;» ουρλιάζει έξω από το νοσοκομείο. Η κάμερα καταγράφει από απόσταση. Οι δημοσιογράφοι δεν επιχειρούν καν να την προσεγγίσουν. Η σκηνοθεσία της θλίψης, που έχουμε συνηθίσει να φιλοτεχνεί η τηλεόραση, δεν χώρα σε τέτοιες στιγμές. Το ίδιο το γεγονός είναι τόσο τραγικό, που υπαγορεύει τον τρόπο προβολής του.

«Στείλε μου όταν φτάσεις». Το κλασικό μήνυμα με αυτό το «όταν», που υποδηλώνει βεβαιότητα. Η οθόνη του κινητού αναβοσβήνει, γράφει «Μαμά». Δεν το σηκώνει κανείς. Προσπάθεια αποστολής SMS. Μήνυμα «Δεν εστάλη».