Ο Πούτιν και οι αναχρονιστικοί αναθεωρητισμοί

Πριν από έναν χρόνο τέτοια μέρα, η Ρωσία ετοιμαζόταν για την εισβολή – επιδρομή της στην Ουκρανία.

Εναν χρόνο μετά και λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την πρώτη επέτειο της ρωσικής εισβολής, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν περιόδευε μαζί με τον οικοδεσπότη Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο κέντρο του Κιέβου, στα περίχωρα του οποίου, σχεδόν έναν χρόνο νωρίτερα, κινούνταν απειλητικά τα ρωσικά άρματα μάχης. Σήμερα κάποια από αυτά βρίσκονται εκεί κατεστραμμένα, επιβεβαιώνοντας αυτό που τόνισε ο αμερικανός πρόεδρος στο Κίεβο: «Οταν ο Πούτιν εξαπέλυσε την εισβολή, σχεδόν έναν χρόνο πριν, νόμιζε ότι η Ουκρανία ήταν αδύναμη και η Δύση διχασμένη. Πίστευε ότι μπορούσε να υπερισχύσει, αλλά έκανε τρομερό λάθος».

Εναν χρόνο μετά, η Δύση όχι μόνο δεν είναι διχασμένη μπροστά στον πόλεμο του Πούτιν, αλλά δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία για όσο διάστημα χρειαστεί.

Οταν ο πρόεδρος Μπάιντεν αναχωρούσε από το Κίεβο, έφτανε στη Μόσχα ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι, προερχόμενος από τη Βουδαπέστη του φιλοπουτινικού Ορμπαν (κάποιοι στην Ελλάδα ήθελαν μια στάση ανάλογη του Ορμπαν!), όπου είχε στείλει το μήνυμά του, ότι στόχος του Πεκίνου είναι «μια πολιτική λύση (στο Ουκρανικό) που θα διαμορφώσει ένα ειρηνικό και βιώσιμο πλαίσιο ασφαλείας στην Ευρώπη». Ομως οι Αμερικανοί προειδοποιούν ότι η Κίνα ετοιμάζεται να προμηθεύσει όπλα και πυρομαχικά στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι δυο χώρες τον περασμένο Φεβρουάριο, λίγο πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, είχαν υπογράψει κοινή διακήρυξη, στην οποία δήλωναν την «άνευ όρων» συνεργασία τους απέναντι στη Δύση.

Ο πόλεμος του Πούτιν εναντίον της Δύσης έγινε γιατί οι «Ουκρανοί έχουν γίνει όμηροι των δυτικών αφεντικών τους». Αυτή ήταν μία από τις αναρίθμητες αιτιάσεις που παρουσίασε ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατά την ετήσια ομιλία του για την Κατάσταση του Εθνους, που εκφώνησε τρεις ημέρες πριν από τη συμπλήρωση ενός έτους από την εισβολή στην Ουκρανία. Ο ρώσος πρόεδρος αποδίδει ουσιαστικά στους ηγέτες της Δύσης την ευθύνη για το ξέσπασμα του πολέμου – που συνεχίζει να αποκαλεί «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» -, οι οποίοι «εξαπατούν τη Ρωσία, την Ουκρανία, αλλά και τους ίδιους τους λαούς τους».

Την ίδια περίοδο η Τουρκία βλέπει τον δικό της αναχρονιστικό αναθεωρητισμό να δοκιμάζεται μπροστά στον καταστροφικό σεισμό που έπληξε την ανατολική χώρα. Ολο τον προηγούμενο χρόνο, όταν η Ευρωπαϊκή Ενωση, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ επιχειρούσαν να ελέγξουν την πολυεπίπεδη κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Τουρκία δοκίμαζε τις αντοχές τους.

Ειδικότερα η συμπεριφορά του Ερντογάν απέναντι στην Ελλάδα οδήγησε τη διεθνή κοινότητα να συνειδητοποιήσει πως η Ελλάδα είναι μεθοριακή χώρα της Ευρώπης και της Δύσης. Κι αυτό επιβεβαιώθηκε με την πρόσφατη επίσκεψη Μπλίνκεν στην Αθήνα, επιστρέφοντας από το ταξίδι του στην Τουρκία, όπου επιχείρησε να επαναφέρει την Αγκυρα σε μια νατοϊκή «κανονικότητα».

Σε αντίθεση με την επίσκεψή του στην Αγκυρα, η επίσκεψη του Μπλίνκεν στην Αθήνα συνδέθηκε με την αναβαθμισμένη σχέση ΗΠΑ και Ελλάδας και τον τέταρτο γύρο του στρατηγικού διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών. Τον τελευταίο κρίσιμο χρόνο, οι ΗΠΑ δημιούργησαν μια επιχείρηση εποπτείας από την Αλεξανδρούπολη και τη Λάρισα μέχρι τη βάση της Σούδας, που αποτελεί ένα σύγχρονο σχήμα άμυνας και ελέγχου από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη μέχρι τη Μέση Ανατολή. Κι αυτό είναι εξαιρετικά χρήσιμο στη νέα γεωπολιτική και γεωοικονομική πραγματικότητα που δημιούργησε ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ενας πόλεμος που κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει πότε θα τελειώσει, πλην του Βλαντίμιρ Πούτιν που τον ξεκίνησε και ο οποίος πλέον γνωρίζει πως δεν θα κερδίσει ποτέ τον πόλεμο στην Ουκρανία, γιατί το απαραβίαστο των συνόρων είναι η βάση της ειρηνικής συνύπαρξης στην Ευρώπη μετά το 1945.

Ο Σωτήρης Ντάλης είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών, Πανεπιστημίου Αιγαίου