Δεν είμαι εδώ, απουσιάζω

Στα χρόνια τα νεανικά ένα βράδυ στην Επίδαυρο, έπειτα από πρόβα στο θέατρο κι αφού φάγαμε στου Λεωνίδα, μείναμε μερικά παιδιά γύρω από τον Μινωτή που τρελαινότανε για ξενύχτι και κουβέντα και τον ακούγαμε άφωνοι σχεδόν να αφηγείται τα του θεάτρου και της σκηνής. Ηταν φοβερός αφηγητής. Ωρες να κάθεσαι να ρουφάς τα λόγια του μέχρι πρωίας. Μόλις έπαιρνε να χαράζει όμως, για να τα λέμε κι αυτά, σηκωνότανε και απευθυνόμενος σε όλους.

– Ποιον θα πρέπει να ευχαριστήσω; Δεν έβαζε ποτέ το χέρι στην τσέπη. Και κάναμε εμείς, που παίρναμε το βασικό, ρεφενέ να τον κεράσουμε. Εδώ δεν είχαμε να πληρώσουμε τα δικά μας, έπρεπε να τσοντάρουμε να πληρώσουμε και του Μινωτή. Χαλάλι του όμως. Σε κάτι τέτοιες βραδιές «μορφώθηκε της τέχνης μας η περιοχή».

Ενα τέτοιο βράδυ λοιπόν «που πύρωνε θείος Ιούλιος μήνας» σε μια στιγμή κάποιος τον ρώτησε για την Κοτοπούλη. Ο Μινωτής ρούφηξε το τσιγάρο του, έκανε μια μεγάλη παύση και μετά με τη θεία φωνή του βγαλμένη από τα έγκατα της σκηνής άρχισε.

– Ο,τι και να λέμε, υπήρξε μια τεράστια προσωπικότης και ειδικά στην κωμωδία πολλές φορές ήταν σπουδαία. Στα δύσκολα όμως υπήρχε πρόβλημα. Θυμάμαι στη «Λαίδη Μάκβεθ», που μόνο λαίδη δεν ήταν, στη σκηνή της υπνοβασίας είχε την έμπνευση να διανθίσει το παραλήρημα της ηρωίδος με ένα ηχηρότατο ροχαλητό. Ελεγε δηλαδή «Ολα τ’ αρώματα της Αραβίας (χρρρρ εισπνοή) δεν θα μπορέσουν να ξεπλύνουν αυτό το μικρό (χρρρρρ εκπνοή) χέρι;». Και πάλι ξανά χρρρρρ. Τι να σας πω, παιδιά μου, έχει ζήσει δύσκολες στιγμές το ελληνικό θέατρο.

Εσβησε το τσιγάρο του κι άρχισε να αναλύει το μεγάλο πρόβλημα στην ερμηνεία του ελισαβετιανού θεάτρου. Απάνω λοιπόν που είχε παρασυρθεί και άρχισε να ψιθυρίζει δυο στίχους απ’ τον «Αμλετ», εισβάλλει μια (πού βρέθηκε τέτοιαν ώρα; Από πού ξεφύτρωσε;) περιστασιακή νέα σκηνοθέτις ξεφυσώντας όλο φούρια με κάτι μεγάλες πάνινες τσάντες, ξεχειλωμένα μανίκια, η φούστα να σέρνεται (καλλιτέχνις γαρ), και διακόπτοντάς τον άτσαλα του λέει.

– Γεια σας, κύριε Μινωτή. Καλησπέρα σας. Είμαι η… και του είπε τ’ όνομά της.

Ο Μινωτής κρύβοντας με κόπο τον εκνευρισμό του, αντί άλλης απαντήσεως, έστρεψε το πρόσωπό του στην αντίθετη μεριά και άφησε το βλέμμα του να πλανηθεί στο λίκνισμα ενός πεύκου. Αυτή χαμπάρι δεν πήρε και συνεχίζει ακάθεκτη.

– Κύριε Μινωτή, εγώ είμαι. Ξαναλέει τ’ όνομα. Ο Μινωτής να κοιτάζει τα πεύκα, λες κι αυτά θα του λύνανε το πρόβλημα της ζωής.

– Κύριε Μινωτή, το ξαναλέει το όνομα, είμαι η πρώτη γυναίκα που σκηνοθέτησε στην Επίδαυρο.

Μόνο τότε καταδέχτηκε να γυρίσει να την κοιτάξει και με μια βροντώδη φωνή που έκανε τα τζάμια του Λεωνίδα να τρίζουν της λέει.

– Δεν είμαι εδώ, βρε αδερφέ. Απουσιάζω.

Μερικές φορές σκέφτομαι πως κάτι τέτοια βράδια ήταν η πραγματική σχολή που φοίτησα.

Τώρα δε, με όλο αυτό το θέμα των δραματικών σχολών, όλο και πιο συχνά ξυπνάνε τέτοιες μνήμες. Με πήρε την Τετάρτη λοιπόν μια φίλη, νέα ταλαντούχα ηθοποιός γιατί καιγόμουνα να μάθω τι έγινε στη συνάντηση των καλλιτεχνών με τον Πρωθυπουργό.

– Κοίταξε να δεις, Σταμάτη, στην αρχή ήτανε λίγο κουμπωμένοι κι απ’ τις δύο μεριές, μετά όμως…

– Ξεκουμπώθηκαν;

– Οποιος φόραγε σακάκι, ναι.

– Και;

– Κάνανε όλοι λίγο πίσω και κάπως συνήλθαν τα πράγματα.

– Δηλαδή;

– Ο Πρωθυπουργός υποσχέθηκε ότι θα κάνει τα πάντα για να είναι έτοιμη μια Ακαδημία Θεάτρου κι όσο για το επίμαχο θέμα του προεδρικού διατάγματος θα βρει έναν τρόπο, μια ρύθμιση τέλος πάντων, που θα λύνει το πρόβλημα.

– Ετσι, γενικά και αορίστως;

– Οχι, υποσχέθηκε ότι μέχρι το τέλος αυτής της εβδομάδας, αρχές της άλλης, θα έχει έτοιμο το σχέδιο που θα τους ικανοποιεί.

– Δόξα τω Θεώ. Και με τις κινητοποιήσεις; Θα τις αναστείλουν μέχρι τότε;

– Οχι. Οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν. Μάλιστα, θα κάνουν και γενική απεργία την Παρασκευή.

– Θα κλείσουν, εννοείς, τα θέατρα;

– Ναι, σε αυτό είναι ανένδοτοι.

– Καλά, δεν κάνανε πουθενά λίγο πίσω;

– Πώς! Κάνανε.

– Σε ποιο θέμα;

– Είχανε αποφασίσει στη γενική συνέλευση, την Τσικνοπέμπτη, να κάνουν ένα πάρτι – διαμαρτυρία και να τσικνίσουν έξω απ’ το Ρεξ. Αυτό το ματαιώσανε.

– Σταμάτη, μ’ ακούς; Σταμάτη, σου μιλάω. Πού είσαι;

– Δεν είμαι εδώ, βρε αδερφέ. Απουσιάζω. Περνάει δύσκολες στιγμές το θέατρό μας. Απουσιάζω.