Η εποχή της πολυφωνίας

Η ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός ήταν ο κύριος προορισμός για διάσημους ακαδημαϊκούς και δημόσια πρόσωπα να σχολιάσουν την κατάσταση του κόσμου. Αλλά στις μέρες μας, ο προορισμός απέχει μόλις ένα κλικ. Το ειδησεογραφικό μας οικοσύστημα που βασίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μας πνίγει ουσιαστικά με απόψεις ειδικών, κατακλύζοντάς μας με τόση πολυλογία που μένει λίγος χώρος για στοχαστική ανάλυση και εστιασμένη συζήτηση – το οξυγόνο του υγιούς δημόσιου λόγου.

Σκεφτείτε, για παράδειγμα, πόσο γρήγορα και πόσο συχνά μετατοπίστηκε η συναίνεση των ειδικών καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Η Κίνα έκανε πολύ καλύτερη δουλειά περιορίζοντας την εξάπλωση του ιού από πολλές φιλελεύθερες δημοκρατίες, έως ότου η δρακόντεια στρατηγική της για μηδενικό Covid-19 απέδειξε την αποτυχία της απολυταρχίας. Και, παρά την αύξηση των μολύνσεων τις εβδομάδες από τότε που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εγκατέλειψαν ξαφνικά τη στρατηγική, είναι ακόμα πιθανό η Κίνα να έχει λιγότερους θανάτους που σχετίζονται με τον Covid από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στη συνέχεια, υπάρχει η μεγάλη συζήτηση για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ. Αρχικά, φαινόταν τα περιστέρια του πληθωρισμού που προέβλεψαν ότι οι τιμές θα πέφτουν γρήγορα είχαν δίκιο. Στη συνέχεια, όμως, η επιμονή του υψηλού πληθωρισμού δικαίωσε τα γεράκια που είχαν ζητήσει από τη Federal Reserve να αποκαταστήσει τη σταθερότητα των τιμών. Σήμερα, τα περιστέρια πετάνε ξανά ψηλά, καθώς ο πληθωρισμός φαίνεται να μειώνεται χωρίς η Fed να χρειάζεται να προκαλέσει υπερβολικό πόνο στις αγορές εργασίας των ΗΠΑ.

Και θυμάστε τις προειδοποιήσεις για έναν «χειμώνα δυσαρέσκειας» στην Ευρώπη και την επικείμενη απειλή των μερίδων ενέργειας εν καιρώ πολέμου; Αντίθετα, οι τιμές του φυσικού αερίου μειώνονται σταθερά από το καλοκαίρι. Και πολλοί από τους ίδιους αναλυτές που προέβλεψαν πριν από λίγους μήνες ότι η κινεζική οικονομία επρόκειτο να καταρρεύσει, διακήρυξαν ότι «η Κίνα επέστρεψε» μόλις λίγες εβδομάδες αργότερα.

Απαιτείται όμως κάποια διόρθωση. Οταν έλαβε το βραβείο Νομπέλ στα οικονομικά το 1974, ο Φρίντριχ φον Χάγιεκ πρότεινε στους συναδέλφους του βραβευθέντες να πάρουν τον όρκο του Ιπποκράτη ενός οικονομολόγου: να αποφεύγουν να σχολιάζουν δημόσια θέματα πέρα από την άμεση εμπειρία κάποιου. Η κατάκτηση ενός τόσο σημαντικού βραβείου, είπε, θα πρέπει να συνοδεύεται από κάποια ευθύνη. Το ίδιο θα μπορούσε να ειπωθεί για όλους τους σημερινούς σχολιαστές.

Χωρίς λίγη αυτοσυγκράτηση, η συνεχής ροή απόψεων μπορεί να καταλήξει να υπονομεύσει την τεκμηριωμένη συζήτηση που περικλείει όλες τις ανοιχτές κοινωνίες. Για να παραφράσουμε τον Λούντβιχ Βιτγκενστάιν, εάν κάποιος δεν μπορεί να πει τίποτα ουσιαστικό αφού σκεφτεί τα δεδομένα, καλύτερα να μείνει σιωπηλός.

O Αρβιντ Σουμπραμανιάν είναι εταίρος στο Brown University και στο Center for Global Development.