Η φτώχεια του αντι-καπιταλισμού

Ο κόσμος μας έχει γίνει μπερδεμένος. Η διεθνής οικονομία λειτουργεί καλά, αλλά η πολιτική οικονομία είναι βυθισμένη σε εχθρότητα προς τις αγορές, απογοήτευση από την παγκοσμιοποίηση και σκεπτικισμό για την ανάπτυξη. Καθεμία από αυτές τις πεποιθήσεις αλληλεπιδρά και ενισχύει τις άλλες. Είναι πιο εύκολο να δούμε από πού προήλθε η εχθρότητα προς τις αγορές. Οι αγορές εξαρτώνται από τις τιμές, αλλά οι τιμές έχουν γίνει πηγή ανησυχίας και αμηχανίας για πολλούς ανθρώπους.

Τα νέα μανιφέστα κατά της ανάπτυξης προσπαθούν τουλάχιστον να προσφέρουν ένα σχέδιο για μια εναλλακτική, μη βασισμένη στις τιμές, μη παγκοσμιοποιημένη οικονομία.

Οπως σε κάθε ελεγχόμενη οικονομία, η Βρετανία υπέστη ελλείψεις και εμφανίστηκε μια οικονομία της μαύρης αγοράς που διοικείται από σκιερούς αντιπροσώπους και spivs. Είναι ακριβώς αυτού του είδους οι υπόγειες, αδιαφανείς αγορές που ενθαρρύνουν τη διαφθορά, τη δυσπιστία και την κοινωνική παρακμή. Η εναλλακτική λύση σε μια διαφανή οικονομία της αγοράς δεν είναι μια ορθολογικά διοικούμενη οικονομία, αλλά μια χειρότερη μορφή καπιταλισμού.

Ορισμένα σχεδιασμένα συστήματα είναι τόσο άκαμπτα που σπάνε κάτω από την πίεση των ελλείψεων. Οπως έδειξε ο λαμπρός ούγγρος οικονομολόγος Γιάνος Κορνάι, οι ελλείψεις – και η συσσώρευση και η δυσλειτουργία που τις συνοδεύουν – είναι αυτά που υπονόμευσαν και τελικά κατέστρεψαν τις κομμουνιστικές οικονομίες διοίκησης στον εικοστό αιώνα.

Η αντιμετώπιση των σημερινών παγκόσμιων προκλήσεων απαιτεί σοβαρές τιμές που μεταφέρουν αξιόπιστα πληροφορίες σχετικά με το κόστος – όχι μείωση των τιμών. Αλλά αυτό, με τη σειρά του, θα απαιτήσει σημαντική καινοτομία και ευρηματικότητα. Για παράδειγμα, μπορεί να χρειαζόμαστε αρνητικές τιμές για να καταστήσουμε σαφές στους καταναλωτές ότι οι «δωρεάν» ψηφιακές υπηρεσίες στην πραγματικότητα πωλούν τα προσωπικά τους στοιχεία. Με άλλα λόγια, τα δεδομένα κάποιου έχουν κι αυτά τιμή.

Η περιβαλλοντική περίπτωση για ακριβή τιμολόγηση είναι ακόμη πιο προφανής. Δεν πρέπει να επιτραπεί στους ρυπαίνοντες να διαφύγουν να πληρώσουν το πραγματικό τίμημα για τις δραστηριότητές τους.

Ο μηχανισμός της αγοράς αντλεί τη δύναμή του από τον τρόπο που δημιουργεί ένα πλήθος δυναμικών, αλληλεπιδρώντων απαντήσεων – ένα αναδυόμενο φαινόμενο που δεν μπορεί να αναπαραχθεί από κανέναν σχεδιαστή σε μια οικονομία σπανιότητας. Οι εξωτερικές επιπτώσεις της οικονομικής δράσης πρέπει να αποτιμηθούν ώστε η αγορά να μπορεί να λειτουργήσει σωστά. Ο μετασχηματισμός της οικονομίας προς το καλύτερο απαιτεί τόλμη και φαντασία, αλλά απαιτεί επίσης το είδος της συγκεκριμένης γνώσης που μόνο ο μηχανισμός των τιμών μπορεί να δημιουργήσει. Η ανάπτυξη παρέχει τους πόρους που χρειαζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε μεγάλα προβλήματα. Αλλά για να το πετύχουμε, χρειαζόμαστε επίσης αγορές και διασυνδεσιμότητα.

Ο Χάρολντ Τζέιμς είναι καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Princeton University