Ο σεβασμός των ανεξάρτητων Αρχών και η ανάπτυξη

Πολλοί νομίζουν ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών και το ακόμα μεγαλύτερο θέμα της επίθεσης στην Αρχή που είναι υπεύθυνη να προστατεύει το απόρρητο των τηλεπικοινωνιών μας είναι θεωρητικά θέματα που απασχολούν μόνο τους νομικούς. Οτι δηλαδή δεν αφορούν ουσιαστικά την καθημερινή ζωή των απλών πολιτών. Δεν είναι έτσι, και όχι μόνο γιατί το πώς μια κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους θεσμούς (ως ενοχλητικά εμπόδια;) είναι βασικός δείκτης της ποιότητας διακυβέρνησης. Δείκτης που πρέπει να λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπ’ όψιν στη διεθνή εικόνα της χώρας, ακόμα και ως προορισμού επενδύσεων.

Η συνεχιζόμενη δίωξη του προέδρου της ΕΛΣΤΑΤ π.χ., για την οποία τόσες διαμαρτυρίες γίνονται στο εξωτερικό, δεν αφορά απλώς την ποιότητα των επίσημων στατιστικών αλλά και την προστασία της ανεξάρτητης στατιστικής αρχής από παρεμβάσεις που σκοπό θα είχαν να αποτρέψουν τη δημοσίευση δυσάρεστων στατιστικών. Αν μια κυβέρνηση δεν σέβεται την ανεξαρτησία μιας τόσο κρίσιμης Αρχής όπως η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, γιατί να πιστέψει κανείς ότι σε μια ανάλογα δύσκολη στιγμή θα σεβαστεί την ανεξαρτησία της ΕΛΣΤΑΤ, της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ή της ίδιας της Τράπεζας της Ελλάδος, αν κάποια στιγμή γίνουν δυσάρεστες και ενοχλητικές; Τα θέματα που απασχολούν τις ανεξάρτητες αρχές μπορούν να έχουν τεράστιο οικονομικό αντικείμενο και η ποιότητα της διακυβέρνησης όσον τις αφορά είναι κάτι που λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπ’ όψιν από όσους χειρίζονται τέτοια οικονομικά αντικείμενα.

Σκεφθείτε μόνο τα οικονομικά συμφέροντα που διαπλέκονται στην εποχή μας γύρω από τα προσωπικά δεδομένα ή την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών, το αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που μπορούν παράνομα να αποκτήσουν κάποιοι, ακόμα και μέσω επίορκων σε κρατικές υπηρεσίες, και αν η μη ύπαρξη ανεξάρτητων δικλίδων προστασίας που γίνονται σεβαστές αποθαρρύνει ή όχι όποιον θέλει να κάνει επενδύσεις στη χώρα. Ειδικά αν ξέρει ότι κανείς δεν θα προστατέψει τις επικοινωνίες των στελεχών του ή ότι ανεξέλεγκτα κέντρα στην ΕΥΠ (κατά την εκδοχή της ίδιας της κυβέρνησης) δεν θα κάνουν «δουλειές» πουλώντας τις υπηρεσίες τους. Ή όποια επιχείρηση θέλει να εμπιστευθεί τα πολύτιμα δεδομένα της σε ένα από τα data centres που με τυμπανοκρουσίες ανακοίνωσε η κυβέρνηση, όταν οι Αρχές που είναι επιφορτισμένες με την προστασία των δεδομένων αυτών δεν είναι προστατευμένες και ανεξάρτητες. Μια κυβέρνηση που διατείνεται ότι στηρίζει την αγορά θα έπρεπε να ξέρει – και αυτό δεν είναι καθόλου θεωρητικό – ότι αυτή απαιτεί ανεξάρτητους θεσμούς που να λειτουργούν, και στην εποχή μας, και στον χώρο της προστασίας δεδομένων και του απορρήτου των επικοινωνιών.

Αλλά η συζήτηση αυτή δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις και τους επενδυτές. Η μικρή ή μεγάλη επιχείρηση στην οποία εργάζεστε μπορεί να πάθει σοβαρή ζημιά από διαρροή δεδομένων ή παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών της, και αυτό το ξέρει όποιος έχει ασχοληθεί σοβαρά με την ασφάλεια της πληροφορίας. Ενα παραμάγαζο μέσα στην ΕΥΠ που θα νοίκιαζε το Predator του σε όποιον είχε την πρόσβαση και το χρήμα είναι ένα τρομακτικό αλλά, όπως έδειξαν τα πράγματα, πολύ πιθανό σενάριο. Σενάριο που μπορεί να γίνει ακόμα πιο τρομακτικό αν, με τον διασυρμό των ανθρώπων που διασφαλίζουν προσωπικά την ανεξαρτησία τους, απονευρωθούν οι ανεξάρτητες αρχές που προστατεύουν τα δεδομένα και τις επικοινωνίες μας. Τα δικαιώματα – και η ιδιωτικότητα των επικοινωνιών είναι δικαίωμα – δεν είναι θεωρητικά θέματα για νομικούς. Εχουν πρακτική αξία και έξω από το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ο Γρηγόρης Φαρμάκης είναι διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας στατιστικής και πληροφορικής Agilis και μεταπτυχιακός φοιτητής Φιλοσοφίας της Επιστήμης στο ΕΚΠΑ