Ελεύθεροι από καπνό αλλά και από νικοτίνη{CR}

Το υπουργείο Υγείας θα επιχειρήσει το πρώτο τρίμηνο του 2023 να προχωρήσει σε αλλαγές του ισχύοντα νόμου για το κάπνισμα σε μια προσπάθεια να κλείσουν τα «παράθυρα» της σημερινής αντικαπνιστικής νομοθεσίας που είναι τόσο να επαναπροσδιορισθεί η περιγραφή των «εξωτερικών χώρων» όπου επιτρέπεται το κάπνισμα όσο και να αποφασισθεί τι ακριβώς θα ισχύει για τα νέα καπνικά προϊόντα. Στα νέα αυτά προϊόντα όπως το iQOS της πολυεθνικής Philip Morris International και της θυγατρικής της «Παπαστράτος», ο καπνός θερμαίνεται και δεν καίγεται όπως στο κλασικό τσιγάρο με αποτέλεσμα να έχουμε ένα ελεύθερο από καπνό περιβάλλον αλλά με διατήρηση της νικοτίνης, της εξάρτησης από αυτήν και την ανακάλυψη καινούργιων ασθενειών για τους χρήστες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) όμως έχει επανειλημμένα ανακοινώσει ότι τα «προϊόντα θέρμανσης του καπνού όπως το iQOS δεν είναι λιγότερο καταστρεπτικά ούτε προκαλούν λιγότερο κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου, από ό,τι το τσιγάρο. Αντίθετα έχει αποδειχθεί ότι ορισμένες τοξίνες ανευρίσκονται σε υψηλότερα επίπεδα στις συσκευές αυτές από ό,τι στο συνηθισμένο τσιγάρο, όπως και ότι ανευρίσκονται επιπλέον τοξίνες που δεν ανευρίσκονται στο κλασικό κάπνισμα». Το αμερικανικό FDA έχει ξεκαθαρίσει «ότι τα προϊόντα αυτά δεν είναι ούτε ασφαλή ούτε εγκεκριμένα από το FDA». Αποδοκιμάζει μάλιστα το αφήγημα ότι «είναι λιγότερο επιβλαβή και μειώνουν τον κίνδυνο για την υγεία». Ξεκαθαρίζει ότι «οι αναφορές ότι τα προϊόντα θέρμανσης του καπνού ελαττώνουν την έκθεση σε βλαβερές χημικές ουσίες σε σχέση με τα συνηθισμένα τσιγάρα είναι παραπλανητικές». Το βέβαιο είναι ότι ο καπνός είτε καίγεται (τσιγάρο) είτε θερμαίνεται (iQOS) περιέχει τη νικοτίνη που είναι εθιστική ουσία και οι χρήστες της νικοτίνης είναι δέσμιοι σε ένα πάθος που υποχρεωτικά τους οδηγεί στην ασθένεια και τον θάνατο, με τη συνεχή χρήση των προϊόντων αυτών του καπνού.

Μια σημαντική μελέτη από την Αυστραλία, όπου συνέκριναν τις βλάβες στον πνεύμονα από τη χρήση τόσο του τσιγάρου όσο και των συσκευών θέρμανσης του καπνού, απέδειξε ότι οι βλάβες ήταν το ίδιο τοξικές σε μικρότερες ή μεγαλύτερες συγκεντρώσεις. Η επικεφαλής της μελέτης Dr. Sharma κατέληξε ότι «τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα νέα καπνικά προϊόντα δεν είναι καθόλου λιγότερα τοξικά στα κύτταρα του πνεύμονος». Παρόμοιες απόψεις έχουν εκφρασθεί από την Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία και άλλους επιστημονικούς οργανισμούς.

Πρόσφατα, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια ώστε μέχρι τον Μάιο του 2023 να μειωθούν τα επιτρεπόμενα επίπεδα νικοτίνης σε όλα τα καπνικά προϊόντα ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από αυτά. Ο καθηγητής Δημόσιας Υγείας του Harvard Howard Koh υποστηρίζει ότι αυτή η ανακοίνωση είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Τονίζει όμως ότι «η βιομηχανία καπνού προσπαθεί να πει ότι η χρήση των νέων αυτών προϊόντων καπνού είναι επιλογή και όχι εξάρτηση, όταν το αντίθετο έχει αποδειχθεί ως αληθές μέχρι σήμερα». Και καταλήγει: «Τα καπνικά τους προϊόντα οδηγούν στον θάνατο τους μισούς από τους μακροχρόνιους χρήστες τους». Σε όλα τα Πανεπιστήμια των ΗΠΑ αλλά και στους περισσότερους δημόσιους χώρους  Αμερικής, Αυστραλίας και Ευρώπης ισχύει η αυστηρή νομοθεσία τόσο για smoke free όσο και για nicotine free περιβάλλον. Μήπως και στη χώρα μας να γίνουμε κάποτε ελεύθεροι και από καπνό αλλά ελεύθεροι και από νικοτίνη;

Ο καθηγητής Δημήτρης Λινός είναι Lecturer Harvard Medical School και εθελοντής ιερέας