Το ορφανό κίνημα

Με αφορμή την εκδήλωση στο Γκαίτε, στην οποία δέσποζε ο τίτλος «Μένουμε Ευρώπη» με ερωτηματικό (έξω από τα εισαγωγικά, όπως επέμενε ένας φίλος μου που την περίμενε), ξέσπασε ακόμα μια τρικυμία σε καρυδότσουφλο για την πατρότητα (τη μητρότητα;) του κινήματος. Σε ποιον ανήκει ο τίτλος;

Δεν έχω πληροφόρηση αλλά, απ’ όσο ξέρω, θα μπορούσε να ανήκει σε όποιον τον έχει κατοχυρώσει. Το 2015, αυτοί που τον έβαλαν προμετωπίδα, οι πέντε δέκα που πήραν την πρωτοβουλία να καλέσουν τους πολίτες στο Σύνταγμα να διαδηλώσουν εναντίον της εξόδου από την ΕΕ και της δραχμής, των προοπτικών που με τις πολιτικές τους είχαν ετοιμάσει οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ το πρώτο εξάμηνο του 2015, δεν νοιάστηκαν να κατοχυρώσουν τίποτα. Δεν πήγαιναν για πολιτική καριέρα, δεν επιδίωκαν να μπουν σε κόμμα. Απλώς, προέκυψε στα χέρια τους ένα ζήτημα και αυτοί ενέργησαν αυθορμήτως, εκφράζοντας πολίτες που δεν μπόρεσαν να τους εκφράσουν τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου, τα οποία παρατηρούσαν άβουλα τα πράγματα να εξελίσσονται.

Μια συγκροτημένη μαρτυρία, του Γ. Προκοπάκη, δημοσιεύτηκε το 2017 στη βραχύβια εφημερίδα «Ελευθερία του Τύπου». Σύμφωνα με τη μαρτυρία αυτή, που διασταύρωσα προσωπικά, η πρώτη συνεύρεση των ελάχιστων πρωτεργατών εκείνης της κίνησης έγινε στις 14 Ιουνίου 2015. Βλέποντας ό,τι ερχόταν, αποφασίστηκε να διοργανωθούν κινητοποιήσεις. Με τι λεφτά; Μπήκαν κάποια λίγα χρήματα ρεφενέ, μερικές εκατοντάδες ευρώ συνολικά, και χρησιμοποιήθηκαν τα κοινωνικά δίκτυα, το τζάμπα. Ακόμα και η μικροφωνική εγκατάσταση που χρησιμοποιήθηκε ήταν προσφορά πελάτη ενός εκ των συμμετεχόντων στην αρχική ομάδα.

Οι πολίτες αυτοί επέλεξαν να μείνει η κίνηση απρόσωπη, χωρίς εμφανίσεις στα ΜΜΕ. Στόχος ήταν, όχι μόνο να εκφρασθεί η αγωνία μερίδας των Ελλήνων για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, αλλά και να δει όλος ο κόσμος – και οι δανειστές – ότι μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας είναι αποφασισμένο να υπερασπισθεί τις κατακτήσεις σαράντα τόσων χρόνων. Η διέξοδος, βεβαίως, έπρεπε να προκύψει όχι από ένα νέο κύμα «Αγανακτισμένων», αλλά από το πολιτικό σύστημα. Γι’ αυτό, το πρώτο μέλημα των διοργανωτών ήταν να καλέσουν τα ευρωπαϊστικά κόμματα. Επικοινώνησαν με κορυφαία στελέχη της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του Ποταμιού. Η ΝΔ ήταν χλιαρή, τους είπαν ότι δεν μπορούν να κινητοποιήσουν πάνω από χίλια, χίλια διακόσια άτομα. Το ΠΑΣΟΚ είχε οργανωτικά θέματα, μόλις είχε εκλεγεί η Φώφη Γεννηματά, και πάντως δεν ήθελε κινητοποιήσεις. Το Ποτάμι ανακοίνωσε ότι δεν έχει καμία σχέση με τέτοια κίνηση.

Παρ’ όλα αυτά, στις συγκεντρώσεις στην πλατεία και, κατόπιν, η συγκέντρωση πριν από το δημοψήφισμα στις 30 Ιουνίου, κατέβηκε πολύς κόσμος – αδέσμευτοι κομματικά, αλλά και μέλη και ψηφοφόροι όλων αυτών των κομμάτων που είχαν επιφυλάξεις. Στο Σύνταγμα ήρθε και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, απαντώντας στην πράξη στους επιφυλακτικούς. Το Μένουμε Ευρώπη ήταν η μόνη οργανωμένη κίνηση υπέρ της παραμονής της Ελλάδας στην ΕΕ. Και εκ των πραγμάτων, κέρδισε.

Το Μένουμε Ευρώπη ήταν τρεις εβδομάδες στη μνημονιακή ζωή μας. Αλλά, μετά την κωλοτούμπα Τσίπρα, την επόμενη μέρα, όσοι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις των τριών εβδομάδων είχαν ήδη διαφορετικές πολιτικές επιλογές. Ο καθένας πήρε τον δρόμο του – αλλά, προφανώς, κανενός ο δρόμος δεν συναντήθηκε με τον δρόμο του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Είναι οι μόνοι που δεν δικαιούνται να επικαλούνται σήμερα εκείνο το ορφανό κίνημα.