Ο Σολτς και τα Leopard

Πρόκειται ίσως για τη σημαντικότερη διχογνωμία στην Ευρώπη από όταν άρχισε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Ο πρόεδρος Ζελένσκι ζητά με δραματικούς τόνους να σταλούν στην Ουκρανία το συντομότερο δυνατόν τα γερμανικά άρματα μάχης Leopard 2 και ο γερμανός καγκελάριος Σολτς κωλυσιεργεί. Οι υπουργοί Εξωτερικών των Βαλτικών χωρών, Εσθονίας, Λετονίας και Λιθουανίας, έχουν απευθύνει δραματική έκκληση στη Γερμανία να στείλει τα άρματα μάχης «τώρα» για να αναχαιτιστεί η ρωσική επιθετικότητα και να αποκατασταθεί γρήγορα η ειρήνη στην Ευρώπη. Οι Βαλτικές χώρες δεν είναι μόνες τους, δεδομένου ότι ακόμα και στη Γαλλία υπάρχει μια έντονη δυσαρέσκεια για τη στάση του Σολτς.

Στο ΝΑΤΟ διαπιστώθηκε διχογνωμία, με τη Γερμανία να είναι σχεδόν μόνη της (συν την Ουγγαρία και την Τουρκία) απέναντι σε όλες τις άλλες χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Τελικά η απόφαση ήταν, όπως δήλωσε ο ολλανδός πρόεδρος του Στρατιωτικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ, ναύαρχος Ρομπ Μπάουερ, ότι η κάθε μία χώρα θα πρέπει να αποφασίσει ξεχωριστά εάν θα στείλει στην Ουκρανία τα επίμαχα άρματα μάχης.

Πώς εξηγείται άραγε αυτή η γερμανική διστακτικότητα; Η συγγραφέας Αν Απλμπαουμ, με ένα πολύ σκληρό κείμενό της στο Atlantic υποστηρίζει ότι υπάρχει ένα είδος παράνοιας στη Γερμανία λόγω του φόβου ενός πυρηνικού πολέμου. Παράλληλα, υπάρχει μια ισχυρή παράδοση ειρηνισμού, κυρίως στο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Η συγγραφέας είναι κατηγορηματική: όλες αυτές οι ιστορικές φοβίες, σε συνδυασμό με τους επιχειρηματικούς δεσμούς με τη Ρωσία (είτε με διαφθορά είτε όχι), καταστρέφουν τόσο την υπόληψη της Γερμανίας όσο και την ικανότητα της Ευρώπης να υπερασπιστεί την εαυτό της. Πολύ περισσότερο που, όπως υποστηρίζει, δίνουν την αίσθηση μιας προσωπικής ιδιοτροπίας του Σολτς, του τύπου «εγώ είμαι ο δήμαρχος του Αμβούργου και δεν θα μου πείτε εσείς τι θα κάνω».

Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν τελικά η Γερμανία θα αποφασίσει να αφήσει στην άκρη τους δισταγμούς της και να δώσει το πράσινο φως για την αποστολή των τεθωρακισμένων. Ο υπουργός Αμυνας της Πολωνίας εμφανίστηκε πρόσφατα αισιόδοξος υποστηρίζοντας ότι οι προσπάθειες των ευρωπαϊκών χωρών, ιδίως της Ανατολικής Ευρώπης, τελικά θα καρποφορήσουν και η Γερμανία θα υποχωρήσει. Η μέχρι σήμερα πολιτική της Γερμανίας επιβεβαιώνει αυτή τη διαπίστωση, δεδομένου ότι έχει αφήσει πολλές φορές στην άκρη τους δισταγμούς της και έχει αναθεωρήσει θέσεις που θεωρούνταν αδιαπραγμάτευτες.

Κάποιοι αναλυτές έχουν υποστηρίξει ότι η άρνηση Σολτς εντάσσεται σε μια λογική παγίωσης του υφιστάμενου status quo, κάτι που θα σηματοδοτούσε τη δυνατότητα έναρξης διαπραγματεύσεων. Κάτι τέτοιο θα είχε καταστροφικές συνέπειες. Εάν ο Σολτς επιμείνει στην άρνησή του, τότε ο αιματηρός πόλεμος θα συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και τα αποθέματα των Ουκρανών, έμψυχου δυναμικού και κουράγιου, ίσως να εξαντληθούν, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την Ευρώπη.

Ας ελπίσουμε ότι, έστω και την τελευταία στιγμή, η Γερμανία θα συνειδητοποιήσει ότι η θέση της είναι στην ηγεσία και την εμπροσθοφυλακή της Ευρώπης και όχι στη θέση του ουραγού που σύρεται από τα γεγονότα.

Ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος είναι εκδότης και συγγραφέας