Δεν θα έχουμε αβγά να σπάσουμε…

Στα τέλη του 2022 κάτι περίεργο συνέβη στην παγκόσμια αγορά αβγών. Οι τιμές καταναλωτή για τα αβγά φυτικής προέλευσης (υπάρχουν και αυτά) έπεσαν για πρώτη φορά χαμηλότερα των «ορθόδοξων» αβγών που παράγει η κότα. Οι τιμές των τελευταίων στις ΗΠΑ – και όχι μόνο – ανέβαιναν με ρυθμό άνω του 50% όλη την περασμένη χρονιά. Το τελευταίο τρίμηνο, η αύξηση ξεπέρασε το 80%, με αποτέλεσμα πλέον τα αβγά με κέλυφος, τα γνωστά που τα σπάμε για να φτιάξουμε ομελέτα, να είναι ακριβότερα σχεδόν κατά ένα δολάριο των φυτικών (σε υγρή μορφή). Η εξέλιξη οδήγησε τα δεύτερα να κερδίσουν με ταχείς ρυθμούς μεγαλύτερα μερίδια στην αγορά εις βάρος των παραδοσιακών αβγών.

Το πρόβλημα δεν ξέρω αν γίνεται αντιληπτό, πέραν του γεγονότος ότι δεν θα έχουν οι πολιτικοί μας «αβγά να σπάσουν», είναι τεράστιο και δεν αφορά μόνο την πτηνοτροφία. Αφορά το σύνολο και της ελληνικής κτηνοτροφίας. Αφορά ενδεχομένως τον μετασχηματισμό ενός κλάδου σε κάτι άλλο, για το οποίο κανείς δεν έχει ενημερωθεί. Σίγουρα όχι οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, οι κτηνοτρόφοι και προφανώς οι καταναλωτές, που πρέπει να ξέρουν τι τρώνε.

Σκεφτείτε ότι την τελευταία διετία, μετά την εκτίναξη των τιμών των ζωοτροφών και την ευρωπαϊκή απειλή παρέμβασης (φόρου) για τις εκπομπές αερίου από την κτηνοτροφία, οι έλληνες παραγωγοί σφάζουν ή υποσιτίζουν τα ζώα τους με εντεινόμενο ρυθμό. Ο πληθυσμός των ζώων σε μια χώρα ελλειμματική σε κάθε λογής κρέας, αλλά πρωτίστως στο μοσχαρίσιο κρέας και το γάλα, συνεχώς μειώνεται. Οι επιπτώσεις, πολλές. Πρώτα στο εισόδημα σε σημαντικές περιφέρειες της χώρας. Κατά δεύτερον στις τιμές καταναλωτή, αλλά και στην ποιότητα των προϊόντων. Το τελευταίο δεν είναι μικρής σημασίας και συνδέεται και με την ορθή ενημέρωση των καταναλωτών.

Ηδη οι κτηνοτρόφοι παρατηρούν το οξύμωρο που συμβαίνει στη γαλακτοφόρο αγελαδοτροφία, το οποίο αντιστρατεύεται κάθε λογική προσφοράς και ζήτησης. Από τη μια η παραγωγή (γάλακτος) μειώνεται και οι τιμές του έλληνα παραγωγού παραδόξως το ίδιο. Από την άλλη η παραγωγή μεταποιημένων γαλακτοκομικών προϊόντων αυξάνεται και οι τιμές καταναλωτή εκτοξεύονται. Οι κτηνοτρόφοι υποπτεύονται ότι οι εισαγωγές φτηνής πρώτης ύλης έχουν αντικαταστήσει το δικό τους προϊόν, χωρίς οι εταιρείες να μπαίνουν στον κόπο να ενημερώσουν τους καταναλωτές.

Με αυτά τα δεδομένα και πολλά άλλα, οι κτηνοτρόφοι λιγοστεύουν. 1.955 κτηνοτρόφοι παρέδωσαν αγελαδινό γάλα το 2022. 2.130 ήταν ο αντίστοιχος αριθμός το 2021. Μειωμένες κατά 4,2% ήταν οι ποσότητες αγελαδινού. Στο -1,88% το πρόβειο και στο -5,62% το γίδινο γάλα, από το οποίο παράγεται μεταξύ άλλων και ένα από τα εθνικά μας προϊόντα, η φέτα. Τα προβλήματα της τελευταίας τριετίας απειλούν με τεκτονικές αλλαγές έναν βασικό τομέα της μεταποίησης, τον αγροδιατροφικό.

Αργά ή γρήγορα θα βρεθούμε αντιμέτωποι με δύσκολες αποφάσεις για το μέλλον περιοχών και σημαντικών κλάδων της οικονομίας που επηρεάζουν το εξωτερικό εμπορικό ισοζύγιο της χώρας. Και σχέδιο δεν φαίνεται να υπάρχει. Κι όμως, αυτή είναι η στιγμή που θα πρέπει να συντάξουμε ένα σχέδιο ρεαλιστικό, χωρίς παρωπίδες, που θα λαμβάνει υπόψη τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στις καταναλωτικές συνήθειες. Θα χρειαστεί να πάρουμε αποφάσεις που θα «σπάσουν αβγά» και ενδεχομένως τότε να καταλάβουμε ότι δεν έχουμε πολλά…