Χαμένοι στο πρωτόκολλο

Υπάρχει το πρωτόκολλο, υπάρχουν και οι συμβολισμοί. Για το Μέγαρο Μαξίμου δεν ήταν μια εύκολη άσκηση. Και κυρίως, ουδείς ήταν προετοιμασμένος μέχρι την περασμένη εβδομάδα για λύσεις σε ένα πρόβλημα που ήταν μάλλον αναμενόμενο. Ο γρίφος που συνοδεύει το τελετουργικό της κηδείας του τέως βασιλιά έγινε ακόμη δυσκολότερος, καθώς η χώρα και η πολιτική σκηνή κινούνται ήδη σε προεκλογική τροχιά. Εκ των πραγμάτων, η απόφαση για την ιδιωτική κηδεία του τελευταίου ενοίκου στα εγχώρια βασιλικά ανάκτορα έδειχνε εξ αρχής προβληματική. Αλλοι θα ήθελαν κάτι περισσότερο, κάποιοι αντιτάχθηκαν ακόμη και στις επαφές – επίσημες ή παρασκηνιακές – της κυβέρνησης με τους πρίγκιπες της οικογένειας. Κάθε φορά τις προηγούμενες ημέρες που ο Παύλος και ο Νικόλαος αποχωρούσαν από την πλαϊνή είσοδο του Μεγάρου Μαξίμου, η κυβέρνηση αντιλαμβανόταν ότι το πρόβλημα γινόταν πιο σύνθετο.

Με έξι – επτά εν ενεργεία βασιλιάδες και βασίλισσες στη Μητρόπολη Αθηνών, μπροστά στο φέρετρο του Κωνσταντίνου, ήταν σαφές για τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι η κυβέρνηση δεν μπορούσε να αντιδράσει λες και το γεγονός ήταν ασήμαντο – και συνεπώς να υποεκπροσωπηθεί. Σύναξη αρχηγών κρατών τέτοιας κλίμακας στην Ελλάδα μπορεί να αναζητήσει κανείς μόνον στις συνόδους κορυφής της ΕΕ, στις ελληνικές προεδρίες του παρελθόντος. Η διεθνής των γαλαζοαίματων στην Αθήνα δημιουργεί κι ένα πολιτικό γεγονός. Κάπως έτσι, το κυβερνητικό πρωτόκολλο στέλνει στη βασιλική εξόδιο ακολουθία τον αντιπρόεδρο Παναγιώτη Πικραμμένο, μπροστά από τη Λίνα Μενδώνη. Η υπουργός Πολιτισμού, εξάλλου, τις προσεχείς ημέρες μπορεί να βρεθεί στο στόχαστρο για την εικόνα που παρουσιάζει το Τατόι και θα κάνει τον γύρο του κόσμου.

Η αναβάθμιση της κυβερνητικής παρουσίας, μέσω της λύσης Πικραμμένου, δεν είναι βέβαιο ότι θα σταματήσει την ομφαλοσκόπηση. Αρκετοί, πρωτίστως εντός της ΝΔ, θεωρούν ότι δίπλα στους υψηλούς επισκέπτες θα έπρεπε να βρίσκεται ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Οχι για λόγους πολιτικού savoir vivre, ούτε για λόγους πολιτειακής ανωτερότητας. Μερικές εβδομάδες νωρίτερα, άλλωστε, η κυβέρνηση είχε υποδεχθεί με τιμές το βασιλικό ζεύγος της Ολλανδίας, χωρίς να τεθεί από κανέναν ζήτημα πολιτειακής τάξης. Χωρίς φοβίες ή πολιτειακές ανησυχίες, όλα τα κόμματα είχαν σπεύσει να εκπροσωπηθούν στη δεξίωση στο Προεδρικό Μέγαρο. Οπως θα έλεγε και ο Αντώνης Σαμαράς, «οι Δημοκρατίες δεν αποσιωπούν το παρελθόν τους. Μόνο τα αυταρχικά καθεστώτα συνηθίζουν να “σβήνουν φωτογραφίες” και σελίδες ολόκληρες…». Το ενδεχόμενο της πρωθυπουργικής παρουσίας τη Δευτέρα στη Μητρόπολη προφανώς εξετάστηκε, αλλά κρίθηκε σκόπιμο να αποφευχθούν άλλες αναταράξεις καθ΄ οδόν προς τις κάλπες. Υποτίθεται ότι στη ζυγαριά μπήκαν οι φιλοβασιλικοί θύλακες στη ΝΔ με τους κεντρώους που διεκδικεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης για επαναβεβαίωση της δικής του κυριαρχίας. Εάν ο εκλογικός ορίζοντας δεν ήταν κοντά και οι υποκλοπές δεν είχαν ανοίξει ρήγματα με το συγκεκριμένο ακροατήριο, οι αποφάσεις ίσως ήταν διαφορετικές. Πλέον, στο κυβερνητικό επιτελείο ελπίζουν το εσωκομματικό ισοζύγιο να διατηρήσουν οι γαλάζιοι βουλευτές που, ως ιδιώτες, θα δηλώσουν παρών στην κηδεία και – χωρίς παρατράγουδα – από την Τρίτη να επιστρέψει η κανονικότητα.

Εκείνη που θα παραμείνει ανοικτή είναι η συζήτηση για τις εθνικές φοβίες, εάν όντως εξακολουθούν να υπάρχουν σε σχέση με το πολιτειακό. Σε μια χώρα που ψάχνει εναγωνίως τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κάθε συζήτηση περί διαγραφής της μοναρχικής περιόδου από τα βιβλία της σύγχρονης ιστορίας δεν φαίνεται να έχει νόημα. Η χώρα, όπως κάθε χώρα, θα συνεχίσει να πορεύεται με τα σύμβολά της και τις μνήμες της, γράφοντας συνεχώς και νέες σελίδες και δημιουργώντας νέα σύμβολα. Ολα διαμορφώνουν την καθημερινότητα και τις μεγάλες στιγμές κάθε γενιάς – από το απογευματινό μποτιλιάρισμα στη Βασιλίσσης Σοφίας έως ένα πρωτάθλημα Ευρώπης με την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου. Οπως επισημάνθηκε και στις συσκέψεις στο Μαξίμου, το ζητούμενο από το τελετουργικό της Δευτέρας είναι η χώρα να μην υποστεί εγκαύματα από τους διεθνείς προβολείς που θα στραφούν πάνω της…