Μετρό, Εξάρχεια, τώρα και Μουσείο

Η πρόταση των αρχιτεκτονικών γραφείων David Chipperfield Architects και Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη Α.Ε. για το Νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, που χθες ανακοινώθηκε ότι επελέγη ομοφώνως από τη Διεθνή Επιτροπή Αξιολόγησης, είναι ήδη προς συζήτηση. Κατά τον πρόεδρο της Επιτροπής, τον καθηγητή αρχιτεκτονικής Ανδρέα Κούρκουλα, το σχέδιο του Μουσείου ισοδυναμεί με ένα μοναδικό τοπόσημο στον αστικό ιστό. Κατά την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, θα δημιουργηθεί «ένα μουσείο εξωστρεφές, σε διαρκή διάλογο με την κοινωνία, με δυναμική ματιά προς το μέλλον». Η υπουργός δεν παρέλειψε να τονίσει ότι η επέκταση του Μουσείου συμπεριλαμβανόταν στις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης. Επίσης, σημείωσε ότι η δρομολόγηση της κατασκευής του δρομολογεί και την αναγέννηση του ιστορικού κέντρου της Αθήνας.

Η απόφαση της Επιτροπής έδωσε τέλος στη μακρά αναμονή και επιτρέπει την ανάπτυξη μιας δημόσιας συζήτησης. Ενα μέρος της συζήτησης αυτής ήδη άρχισε στα κοινωνικά δίκτυα και συντίθεται από γενικότητες και στερεότυπα. Γιατί να αλλάξει η κλίμακα του μουσείου; Μήπως η επέκταση πνίξει το έργο του Τσίλερ; Πολύ υπόγειο είναι το υπόγειο τμήμα του. Πού είναι η Πατησίων; Γιατί γίνεται ενοποίηση μόνο με το απέναντι Ακροπόλ και όχι με το Πολυτεχνείο; Γιατί δεν πεζοδρομείται η Πατησίων; Γιατί ξοδεύονται λεφτά για έργα; Αν η δημοσίευση μιας απλής μακέτας και μερικών γενικοτήτων της υπουργού και του προέδρου της Επιτροπής παρακάμπτει τις δέκα προτάσεις και τη συστηματική μελέτη τους από συνολικά επτά σημαντικούς και έγκυρους κριτές απ’ όλο τον κόσμο και γεννά τόση συζήτηση, ετοιμαστείτε για κόλαση φλυαρίας όταν μπουν στο αγωνιστικό τερέν ο συνδικαλισμός της αρχαιολογίας, ο ΣΥΡΙΖΑ και οι εξεγερμένοι κουκουλοφόροι των Εξαρχείων.

Γιατί προεξοφλώ ότι θα μπουν στη συζήτηση, ίσως όχι μόνο συζητώντας, οι αυτοαποκαλούμενοι επαναστάτες και στην ουσία μόνιμοι αρνητές κάθε προσπάθειας εκσυγχρονισμού; Πρώτον, επειδή η άρνηση είναι η δουλειά τους. Δεύτερον, επειδή εκφράζουν την άρνησή τους οχυρωμένοι, όπως εξηγούσα και χθες, πίσω από τον μικροαστικό σοβινισμό μέσω του οποίου οικειοποιούνται τη χρησιμοθηρία της αρχαιότητας από τη λεγόμενη εθνική ιδεολογία. Τρίτον, επειδή εν προκειμένω έχουν ήδη «αφήγημα»: θεωρούν ότι η επέκταση του Μουσείου και «η αναγέννηση του ιστορικού κέντρου» για την οποία μιλάει η υπουργός είναι μια ακόμα μεθοδευμένη κίνηση στο πλαίσιο ενός σχεδίου gentrification, εξευγενισμού της ευρύτερης περιοχής – που στη λογική τους θα συνδυαστεί με την άνοδο των αξιών στο ιστορικό κέντρο και ιδίως στα Εξάρχεια, τα οποία θα χάσουν το χαρακτήρα τους ως γκέτο παραβατικότητας στο όνομα επαναστατικών προταγμάτων. Στη θέση αυτή κλειδώνει υπέροχα και το σχετικό κίνημα των Εξαρχείων εναντίον του μετρό. Οταν θα αρχίσουν τα έργα στο Μουσείο, θα έχει ανοίξει ακόμα ένα μέτωπο μάχης «για την πόλη μας, την ιστορία μας, την ταυτότητά της».

Σε αυτή την κριτική θα χρησιμεύσει και η χρηματοδότηση της έως σήμερα διαδικασίας από την οικογένεια Νικολάου και Ειρήνης Λαιμού. Είναι πλούσιοι και προσέφεραν ένα πολύ σημαντικό ποσό για ένα έργο που θα συμβάλει στην αναγέννηση του κέντρου αλλά και θα προικίσει την πόλη με ακόμα μια σπουδαία μουσειακή υποδομή, κίνητρο προσέλκυσης ξένων επισκεπτών. Τουρισμού, που είναι μεν η «βαριά βιομηχανία» μας, αλλά ενοχλεί τους επαναστάτες: δεν θα τους πάρει μόνο τα Εξάρχεια αλλά και τη Γαύδο.

Ετοιμαστείτε λοιπόν για τη φλυαρία του προοδευτισμού – ως την ημέρα που το Αρχαιολογικό Μουσείο, το σημαντικότερο μουσείο της χώρας, θα έχει χώρο για τις συλλογές του. Αλλά και για τον μύθο του.

«Να καεί το μπ#$$^$λο η Βουλή»
Πρόλαβα και το σημείωσα και χθες. Η επίθεση των οπαδών του Μπολσονάρο κατά των κυβερνητικών κτιρίων, η προσπάθεια δηλαδή δημιουργίας συνθηκών πραξικοπήματος κατά της δημοκρατικής τάξης, δεν είναι μοναδικό φαινόμενο. Τα τελευταία χρόνια ζήσαμε κι άλλες ανάλογες προσπάθειες. Τον Ιανουάριο του 2021, στις ΗΠΑ, όταν οι οπαδοί του Τραμπ εισέβαλαν στο Καπιτώλιο, αρνούμενοι στην πράξη τη δημοκρατική μεταβίβαση της προεδρίας στον Τζο Μπάιντεν.
Παρότι η εισβολή εκείνη έγινε παγκόσμιο συμβάν μέσω της απευθείας αναμετάδοσής της στην εξέλιξή της, δεν ήταν η πρώτη. Είχε προηγηθεί μια ανάλογη εισβολή κατά της ελληνικής Βουλής, τα χρόνια των «αντισυστημικών Αγανακτισμένων», σε αγαστή σύμπνοια της Πάνω και της Κάτω Πλατείας – για όσους δεν έχετε ξεχάσει τις λεπτομέρειες της διολίσθησης της ελληνικής χρεοκοπίας σε μείζονα πολιτική και κοινωνική κρίση, που οδήγησε την τύχη της χώρας στα άκρα. Μια εισβολή που συντονίστηκε με το δημοφιλές σύνθημα της περιόδου «να καεί, να καεί, το μπ#$$^$λο η Βουλή».
Ενα περίπου χρόνο μετά το έγκλημα της Μαρφίν, στις 31 Μαΐου 2011, έπειτα από την εκδήλωση του πρύτανη Πελεγρίνη, ήταν η πιο οργανωμένη απόπειρα κατάληψης της Βουλής. Ενώ καιγόταν η Αθήνα, η αστυνομία αμυνόταν ρίχνοντας δακρυγόνα και οι βουλευτές φυγαδεύτηκαν νύχτα από τον Εθνικό Κήπο. Δεξιός και αριστερός λαϊκισμός, η ίδια αντιδημοκρατική βία. Δεν μπορώ να ξεχάσω.