Η πολιτική ίσων αποστάσεων έχει κάποιο όριο

Η δήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το ανανεωμένο και επεκτεινόμενο μέχρι τη Νοτιοδυτική Κρήτη (!) casus belli του Τσαβούσογλου θυμίζει Πόντιο Πιλάτο. Η πολιτική ίσων αποστάσεων έχει κάποιο όριο. Η Ελλάδα δεν απείλησε ότι θα βομβαρδίσει την Αγκυρα, ούτε ζήτησε να αποστρατιωτικοποιηθούν τα παράλια της Μικράς Ασίας, η Ιμβρος και η Τένεδος ως όρο για την παραμονή τους στην τουρκική κυριαρχία, ούτε προσβάλλει καθημερινά τον τουρκικό λαό υπενθυμίζοντάς του την Ελληνική Επανάσταση και τους Βαλκανικούς Πολέμους. Οι ΗΠΑ μοιάζουν να δυσκολεύονται να επιπλήξουν φραστικά ένα κράτος-εισβολέα που συνεργάζεται με όλους τους αντιπάλους της Δύσης και απειλεί ευθέως την πιστή τους σύμμαχο Ελλάδα.

Αυτή η στάση πάντως δεν συμβάλλει στη μείωση της έντασης, αλλά στην αποθράσυνση της Τουρκίας. Η οποία, αισθανόμενη ότι χαίρει ασυλίας, συνεχίζει την κλιμάκωση της επιθετικότητάς της έναντι της Ελλάδας. Εάν οι ΗΠΑ επιθυμούν (και ασφαλώς επιθυμούν) ηρεμία και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, συνοχή στη στρατιωτικοπολιτική συμμαχία της οποίας ηγούνται και ενιαίο μέτωπο έναντι των αντιδυτικών δυνάμεων, τότε η επαναφορά της Τουρκίας στη δυτική λογική είναι μονόδρομος.

Ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση, στην οποία οι ΗΠΑ θα τηρήσουν στάση θεατή ή θα παρέμβουν εκ των υστέρων συνιστώντας διαπραγμάτευση εφ’ όλης της ύλης, όχι μόνο θα οδηγήσει σε κατάρρευση της σταθερότητας στην περιοχή και σε γεωπολιτικό χάος, αλλά και θα υπονομεύσει την αμερικανική επιρροή στην Ελλάδα. Σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι έγινε μετά το 1974.

Αντίστοιχη είναι και η κατάσταση σε σχέση με το ΝΑΤΟ. Ο Γενικός Γραμματέας έχει οχυρωθεί πίσω από την καταστατική αρχή της ομοφωνίας, σύμφωνα με την οποία καμία απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί χωρίς την έγκριση της Τουρκίας. Αρα δεν μπορεί και να υπάρξει παρατήρηση στην Τουρκία για τις απαράδεκτες απειλές πολέμου που εκτοξεύει καθημερινά, τις υπερπτήσεις, παραβάσεις κ.λπ. Και ναι μεν η δικαιολογία αυτή είναι νομικώς ορθή, αλλά όταν δύο κράτη, μέλη της ίδιας συμμαχίας, βρίσκονται στα πρόθυρα του πολέμου και η συμμαχία δεν λαμβάνει θέση, τότε απλώς αυτοκαταργείται ως συμμαχία. Και σε περίπτωση κρίσης επί του πεδίου, το ΝΑΤΟ θα ακυρωθεί στην πράξη, αφού δεν θα έχει καταφέρει να αποτρέψει σύρραξη μεταξύ δύο μελών του. Υστερα από ενδεχόμενη ελληνοτουρκική σύρραξη, το ΝΑΤΟ δεν θα έχει κανένα μέλλον. Εκτός από την υπαρξιακή κρίση που θα επέλθει, η Συμμαχία θα βραχυκυκλωθεί διοικητικά και πολιτικά, αφού δεν θα μπορεί να ληφθεί καμία απόφαση με ομοφωνία λόγω της σύγκρουσης δύο μελών του.

Οσον αφορά την Ευρώπη, το πρόβλημα επικεντρώνεται στη Γερμανία, η οποία εμμονικά επαναλαμβάνει ξανά και ξανά τη σύσταση «να τα βρούμε» με τους Τούρκους. Σύσταση αδιέξοδη, αφού δεν υπάρχει απολύτως τίποτα να βρούμε. Εκτός αν η Γερμανία εννοεί να συζητήσουμε με τους Τούρκους την κυριαρχία στο Αιγαίο και στη Θράκη. Κάτι που ασφαλώς και οι ίδιοι οι Γερμανοί δεν θα δέχονταν ποτέ, έχοντας οι ίδιοι πικρή πείρα από το μεσοπολεμικό παρελθόν τους, όταν ο γερμανικός αναθεωρητισμός οδήγησε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τελικώς στην καταστροφή της χώρας τους.

Η Δύση συνολικά αμφιταλαντεύεται, κινείται στη διγλωσσία και στην ασάφεια, αποφεύγει να λάβει σαφή και οριστική θέση κατά του τουρκικού αναθεωρητισμού. Καθώς δεν ξεκαθαρίζει τη θέση της, αυτοαναιρείται ως χώρος όπου ισχύει το Διεθνές Δίκαιο. Αφήνει ρωγμές στο ίδιο της το θεσμικό οικοδόμημα και το αξιακό της κεκτημένο. Αυτό που κατάλαβαν οι Φιλέλληνες το 1821, ότι δηλαδή στην υπόθεση της Ελλάδας κρίνεται ηθικά, αξιακά και γεωπολιτικά ολόκληρη η υπόθεση της Δύσης, γι’ αυτό και τη θεώρησαν προσωπική του υπόθεση και ήρθαν να πολεμήσουν στο ελληνικό έδαφος, πρέπει να το καταλάβουν και σήμερα οι σύμμαχοι και εταίροι της ακριτικής χώρας μας.

Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Γενεύης

*από τις εκδόσεις Καπόν κυκλοφορεί το βιβλίο του «Παναγιώτης Κανελλόπουλος: ο πολιτικός, ο διανοούμενος και η εποχή του».