Στην Αττική: 1.500 με 2.000 άτομα ζουν στον δρόμο

Ζουν στις απόμερες γωνιές των πολυσύχναστων δρόμων, σε πιλοτές πολυκατοικιών, σε εγκαταλελειμμένα κτίρια ή μπροστά από κλειστά καταστήματα. Είναι οι «αόρατοι» άνθρωποι της πόλης και ο αριθμός τους είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί.

Σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση της κοινωνικής υπηρεσίας και των ομάδων Street Work του Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων (ΚΥΑΔΑ) ο αριθμός των ατόμων που συναντάμε στους δρόμους της πρωτεύουσας αυτή τη στιγμή δεν ξεπερνά τους 370. «Η αστεγία είναι ένα δυναμικό και πολυπαραγοντικό φαινόμενο με αποτέλεσμα οι αριθμοί να μεταβάλλονται αρκετά συχνά» σημειώνει στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος του ΚΥΑΔΑ Μελίνα Δασκαλάκη και παραπέμπει στην επίσημη καταγραφή του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων τον Μάιο του 2018, που «έδειξε» 353 αστέγους στην πόλη. Στο πρόγραμμα του δήμου «Νοιάζομαι» ωστόσο, υπάρχουν συνολικά καταγεγραμμένοι 900 άστεγοι. Σε αυτούς περιλαμβάνονται και άνθρωποι ή οικογένειες που ζουν σε συνθήκες επισφαλούς ή ακατάλληλης κατοικίας.

«Δεν υπάρχουν στοιχεία». Ο Τάσος Σμετόπουλος, συντονιστής δράσεων δρόμου και ιδρυτής της οργάνωσης STEPS, τονίζει από τη μεριά του ότι δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τον αριθμό των αστέγων επειδή εμείς δεν θέλουμε να γνωρίζουμε πόσοι είναι πραγματικά. «Αν μάθουμε, κάτι θα πρέπει να κάνουμε. Οσο δεν ξέρουμε παρουσιάζουμε αυτό που θέλουμε. Είναι πάγια τακτική να κρύβουμε το πρόβλημα κάτω από το χαλάκι» υπογραμμίζει.

Ωστόσο, όπως εξηγεί, ακόμα και οργανωμένα να γίνει η καταμέτρηση υπάρχουν πρακτικές δυσκολίες, καθώς οι άστεγοι μετακινούνται. Ο ίδιος εκτιμά ότι 1.500 με 2.000 άτομα ζουν στον δρόμο αυτή τη στιγμή στην Αττική. Το 70% εξ αυτών βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, το 20% στον Πειραιά και ένα 10% σε άλλους δήμους.

O Δήμος Αθηναίων μέσω του ΚΥΑΔΑ έχει δημιουργήσει ένα ευρύ δίκτυο υποστήριξης για τους ανθρώπους αυτούς. Το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων στην οδό Αχαρνών και Λιοσίων, όπου φιλοξενούνται 209 άτομα, αποτελεί το σημείο αναφοράς, καθώς διαθέτει μια μεγάλη γκάμα υπηρεσιών που διευκολύνουν την καθημερινότητα αυτής της ευάλωτης ομάδας με απώτερο στόχο την κοινωνική επανένταξη τους.

Ειδικότερα, το Κέντρο Ημέρας, το οποίο είναι ανοιχτό καθημερινά, διαθέτει λουτρά για τη διατήρηση της προσωπικής υγιεινής τους, ιματιοθήκη, απ’ όπου μπορούν να προμηθευτούν καθαρά ρούχα και υπνόσακους, πλυντήρια για να πλένουν τα ρούχα τους, καφέ και χώρο σίτισης.

«Στο Ξενώνα παραμένουν 169 άτομα τώρα, χαμηλού εισοδήματος, αυτοεξυπηρετούμενα, μη ενεργοί χρήστες ουσιών και μη αιτούντες άσυλο. Η διαμονή διαρκεί μέχρι έξι μήνες και μετά μπορεί να ανανεωθεί. Στο Υπνωτήριο παραμένουν 40 άτομα και τα κριτήρια φιλοξενίας είναι λιγότερο απαιτητικά, με στόχο όλοι οι άστεγοι που βρίσκονται στον δρόμο να επισκέπτονται τη δομή για τον βραδινό τους ύπνο» σημειώνει η Δασκαλάκη. Οπως όμως επισημαίνει ο Σμετόπουλος, «το Κέντρο θα έπρεπε να λειτουργεί με πολύ χαμηλές απαιτήσεις και ελάχιστη γραφειοκρατία. Αν κάποιος δεν έχει χαρτιά, δεν γίνεται δεκτός».

Η σημασία της street work. Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι να παρακινηθούν οι άστεγοι να κάνουν χρήση των υπηρεσιών και να κινητοποιηθούν, ώστε να αφήσουν τη ζωή στον δρόμο. Αυτό γίνεται μέσω των ομάδων Street Work του ΚΥΑΔΑ. «Επιχειρούν στον δρόμο με έξι βάρδιες ημερησίως, αποτελούμενες από 36 άτομα διαφόρων ειδικοτήτων (κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι, νοσηλευτές, γιατροί), συνεπικουρούμενοι από οδηγούς και διοικητικό προσωπικό. Στόχος τους είναι να παρέχουν ψυχοκοινωνική στήριξη και να ενημερώνουν αδιάλειπτα τους ανθρώπους για όλα τα παρεχόμενα προγράμματα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν και για όλες τις παροχές των δομών που διατίθενται προς εκείνους» λέει η πρόεδρος του ΚΥΑΔΑ.

«Το ζήτημα της αστεγίας όλο και οξύνεται, ειδικά όσον αφορά τους τοξικοεξαρτημένους αστέγους και αυτούς με ψυχικές ασθένειες. Από τη στιγμή που ο αριθμός όσων ζουν στον δρόμο δεν μειώνεται, δεν γίνεται πραγματική δουλειά από τις αρμόδιες αρχές» τονίζει ο ιδρυτής της STEPS. Και καταλήγει: «Δεν πρέπει να στρεφόμαστε κατά των αστέγων αλλά κατά του προβλήματος και να ζητούμε λύσεις από αυτούς που μπορούν να τις δώσουν, την οργανωμένη πολιτεία και τους θεσμούς».