Οι λάθος ατζέντες

Το 2023 δεν θα πλήξουμε – αυτό είναι το μόνο βέβαιο. Στην πολιτική ατζέντα της χρονιάς υπάρχουν τρεις προβλεπόμενες εκλογικές αναμετρήσεις: οι εθνικές εκλογές για νέα κυβέρνηση, που όλοι πλέον λένε πως θα γίνουν την Κυριακή των Βαΐων, ώστε να φωνάξουμε «ευλογημένος ο ερχόμενος», και οι δύο αυτοδιοικητικές που είναι στο πρόγραμμα τον ερχόμενο Οκτώβριο. Αλλά δεν αποκλείεται να ξαναστηθούν κάλπες κι αν στις πρώτες εκλογές δεν προκύψει δυνατότητα δημιουργίας κυβέρνησης, οπότε οι συνολικές εκλογικές διαδικασίες θα είναι τέσσερις. Ή και πέντε. Ορεξη να έχετε δηλαδή.

Τα κόμματα στην Ελλάδα κάνουν εκλογές γιατί δεν ξέρουν να κάνουν κάτι άλλο. Η κουλτούρα των πολιτικών συναινέσεων λείπει, οι διχασμοί είναι ευκολότεροι. Η απλή αναλογική δεν αξιοποιείται ούτε κι από αυτούς που την ψηφίσανε. Η λογική λέει πως θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει μια δημόσια συζήτηση που να αφορά το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα: όσοι αισθάνονται πως μπορούν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι έπρεπε να το έχουν ήδη κάνει. Δεν έγινε και δεν πρόκειται να γίνει. Διότι όποιος απευθύνει προσκλητήρια ψάχνει για εξαπτέρυγα κι όχι για πολιτικούς συμμάχους. Ο κεντρικός τραπεζίτης κ. Γιάννης Στουρνάρας φωνάζει καιρό τώρα ότι η ανάκτηση της πολυπόθητης επενδυτικής βαθμίδας θα ‘ρθει μόνο αν υπάρξει σταθερή κυβέρνηση μετεκλογικά: δεν τον ακούει κανείς. Ή μάλλον κάνει πως δεν τον ακούει – όλοι ξέρουν πως έχει δίκιο. Αλλά σε ένα έτος εκλογών όλοι ψάχνουν όσα τους χωρίζουν.

Τα κόμματα πιστεύουν πως η επένδυση στην πόλωση είναι μονόδρομος. Μπορεί να έχουν δίκιο. Εγώ διαβάζοντας και λίγο τις δημοσκοπήσεις βλέπω ότι ειδικά τα περίφημα κόμματα εξουσίας μπαίνουν στο 2023 με το κακό πόδι – θέλω να πω πως από πουθενά δεν προκύπτει πως η ως τώρα στρατηγική τους είναι η πρέπουσα ενόψει εκλογών. Η ΝΔ έχει καιρό τώρα προτάξει το αφήγημα της ανάγκης για αυτοδυναμία, αλλά το λάθος που κάνει είναι ότι το στηρίζει κυρίως στον φόβο – στον φόβο της ακυβερνησίας (που θα έχει ολέθριες επιπτώσεις στην οικονομία) και στον φόβο της επιστροφής του ΣΥΡΙΖΑ (καθώς οι μνήμες της διακυβέρνησής του είναι νωπές). Ωστόσο ο φόβος δεν έδωσε τα τελευταία χρόνια νίκες: αποτυχίες έφερε. Το χαρτί αυτό το έπαιξε το 2015 ο Αντώνης Σαμαράς: δεν του βγήκε. Πόνταραν επίσης στον φόβο τα κόμματα που έβλεπαν κάποτε το δημοψήφισμα ως βήμα εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ενωση: θυμόσαστε την κατάληξη. Πόνταρε στον φόβο «του Τσίπρα της κωλοτούμπας» και ο κ. Βαγγέλης Μεϊμαράκης τον Σεπτέμβριο του 2016 – έχασε τελικά και τη θέση του αρχηγού του κόμματος. Ο Μητσοτάκης το 2019 άλλαξε ατζέντα μιλώντας για μεταρρυθμίσεις, καλύτερο κράτος, οικονομική πρόοδο, τιμωρία των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Για αυτό και κέρδισε.

Στον ΣΥΡΙΖΑ αντιθέτως προετοιμάζουν εκλογική κάθοδο με προτεραιότητα την περαιτέρω δαιμονοποίηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Επενδύουν σε βιβλία που κάνουν αποκαλύψεις για το διδακτορικό του στο Χάρβαρντ, σε ράπερ που γράφουν τραγούδια που τον βρίζουν, στο σκάνδαλο των υποκλοπών που τις έχει κάνει ο Πρωθυπουργός προσωπικά μάλλον από βίτσιο, στην υιοθέτηση μιας συνθηματολογικής αθλιότητας. Δεν έχουν ακόμα δεχτεί πως η τριπλή ήττα το 2019 (στις ευρωεκλογές αρχικά και στη συνέχεια στις εθνικές και στις αυτοδιοικητικές εκλογές) είχε να κάνει κυρίως με τη δική τους διακυβέρνηση – έσπρωξαν πολλούς ψηφοφόρους στον Μητσοτάκη και υπήρξαν οι μεγαλύτεροι χορηγοί ψήφων του. Και δεν καταλαβαίνουν ότι κουνώντας το δάχτυλο σε όποιον σου γύρισε την πλάτη από απογοήτευση ή από θυμό δεν θα τον φέρει πίσω. Τον απομακρύνει πιο πολύ.

Με λάθος στρατηγικές, καλό αποτέλεσμα είναι δύσκολο να προκύψει. Οχι για τα κόμματα. Για τη χώρα.