Ωρα ευρωπαϊκού αναστοχασμού

Τώρα που τελείωσε το Μουντιάλ, τώρα δηλαδή που δεν υπάρχει ο αντιπερισπασμός του θεάματος, ήρθε η ώρα η Ευρωπαϊκή Ενωση και, ιδίως, το Ευρωκοινοβούλιο να ασχοληθούν σοβαρά με το Qatargate. Οχι μόνο με τις πτυχές του που ανέδειξαν με τη σύλληψή τους η ελληνίδα ευρωβουλευτίνα Εύα Καϊλή και ο ιταλός πρώην ευρωβουλευτής Πιερ Αντόνιο Παντσέρι. Ούτε με τις πτυχές που δεν έχουν ακόμα αποκαλυφθεί, κι είναι αναγκαίο να διερευνηθούν. Η ευκολία με την οποία, στο όνομα της προόδου, πολιτικοί στο Ευρωκοινοβούλιο χρησιμοποιούν ξεκάθαρα τη θέση τους, την ισχύ και τις γνωριμίες τους για πράξεις που αντιβαίνουν στα ευρωπαϊκά συμφέροντα, είναι απόδειξη θεσμών ευάλωτων στη διαφθορά. Η θωράκισή τους είναι απαραίτητη, προκειμένου να μη χαθεί η εμπιστοσύνη στη δυναμική του ευρωπαϊκού εγχειρήματος και να μην υπονομευτεί το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον μας.

Διαβάζω ότι ήδη πριν από την πανδημία το Ευρωκοινοβούλιο είχε αρχίσει να ασχολείται με την αρχιτεκτονική της Ευρώπης και με μια προσπάθεια εμβάθυνσης της δημοκρατίας. Περίμενα ότι θα δινόταν έμφαση στο βασικό, στο ότι η Ευρώπη έχει ζωτική ανάγκη να μάθουν οι άνθρωποί της να αναγνωρίζονται αμοιβαία και να συνυπάρχουν ως μέλη μιας πολιτικής κοινότητας που βρίσκεται πέρα από τα εθνικά εδάφη.

Αλλά στη συζήτηση ήδη έχει κυριαρχήσει ο κομματικός μαξιμαλισμός. Και μια μηχανιστική αντίληψη σύμφωνα με την οποία η ΕΕ πρέπει να εργαστεί για λιγότερη αγορά και για περισσότερη συμμετοχικότητα, για περισσότερο κοινωνικό κράτος. Με δεδομένο ότι το οικονομικό επίπεδο των χωρών της ΕΕ διαφέρει από χώρα σε χώρα, τέτοιες συζητήσεις απλώς αποδεικνύουν πόσο ευάλωτη είναι η Ευρώπη και πόσο μπορεί να κινδυνεύσει όχι μόνο από την ακροδεξιά επιστροφή του εθνοκεντρισμού αλλά και από μια μηχανιστική προσπάθεια μετατροπής της σε κάτι που θα μοιάζει με νεοκομμουνιστικό μοντέλο. Ευτυχώς, η αγορά και η ελευθερία που προϋποθέτει έχει ένα βασικό προτέρημα: βγάζει χρήματα, δεν ασχολείται απλώς πώς θα τα μοιράσει και πώς θα φαγωθούν.

Η λογική αυτή δεν λύνει προβλήματα αλλά μάλλον προκαλεί, όπως αποδεικνύουν τα όσα ζούμε αυτό το διάστημα. Διότι στο όνομα μιας «προοδευτικής» πρόζας που κυριαρχεί ιδίως στο Ευρωκοινοβούλιο, εκεί όπου συγκεντρώνονται κατά κόρον στελέχη μιας ευρωπαϊκής κομματικής νομενκλατούρας για να παίξουν το δημοκρατικό παιχνίδι της αντιπροσώπευσης, υπάρχει μεγάλο περιθώριο για προσωπικές ιδιοτέλειες, καλά κρυμμένες πίσω από ωραία λόγια.

Η πραγματικότητα είναι ωμή. Η Εύα Καϊλή ήταν σοσιαλίστρια και ευρωπαΐστρια, πίσω από αυτές τις ιδιότητες έκανε τις προσωπικές στρατηγικές της. Ο Παντσέρι είχε αυτή την ωραία ΜΚΟ, τη Fight Impunity, με αντικείμενο τα ανθρώπινα δικαιώματα – μάθαμε μάλιστα ότι σε αυτήν συμμετείχε επ’ αμοιβή και ο Δημήτρης Αβραμόπουλος. Ο ίδιος χθες είπε ότι η συμμετοχή του ήταν τιμητική. Θα έχει κατανοήσει φαντάζομαι ότι οι τιμητικές συμμετοχές σε καλού σκοπού υπηρεσίες συνήθως είναι άμισθες, με τόσα λεφτά η συμμετοχή είναι δουλειά.

Είναι κοινό μυστικό ότι η ΕΕ και το Ευρωκοινοβούλιο προσφέρουν θέσεις με πολύ καλά λεφτά, γι’ αυτό άλλωστε πολλοί βλέπουν στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ευκαιρίες καριέρας. Αυτό είναι από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να θιγούν την ώρα του ευρωπαϊκού αναστοχασμού. Το πολύ και το εύκολο χρήμα είναι δέλεαρ, αλλά συχνά το κυνήγι του αποβαίνει σε βάρος της πολιτικής. Οσοι ισχυρίζονται ότι θέλουν μια ΕΕ περισσότερο κοινωνικά δίκαιη, ας ξεκινήσουν από τους εαυτούς τους αφήνοντας στην άκρη προσωπικά προνόμια και ωφελήματα.

Δεν είναι εκτελεστής, όπως τον αναφέρουν τα περισσότερα ΜΜΕ, ο τύπος με το όπλο που σκότωσε δύο ανθρώπους, σε μπαρ στη Νέα Σμύρνη. Κοινός δολοφόνος είναι. Ενας βίαιος παράνομος. Η δημοσιογραφική κοινή ελληνική γλώσσα παρασύρεται από τα χρόνια της αριστερής τρομοκρατίας, όταν αποκαλούσαν εκτελεστή τον Κουφοντίνα και την παρέα του. Οι τρομοκράτες, επιδέξια, είχαν πείσει ότι «εκτελούν» ενόχους, τους οποίους είχαν δικάσει και καταδικάσει οι ίδιοι. Εκτοτε, βέβαια, πολλοί μύθοι κατέρρευσαν. Ας απαλλάξουμε και τη γλώσσα από τις επιρροές τους.

Δικαιοσύνη α λα καρτ

Χθες, το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης αποφάσισε με βούλευμα ότι ο κατηγορούμενος αστυνομικός, ο οποίος πυροβόλησε κατά τη διάρκεια καταδίωξης και τραυμάτισε θανάσιμα τον 16χρονο Κώστα Φραγκούλη, πρέπει να αφεθεί ελεύθερος με τον περιοριστικό όρο της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα. Αμέσως μετά την απόφαση άρχισε η γνωστή γκρίνια, από όσους πιστεύουν ότι δηκεοσίνη είναι η άποψή τους – χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ούτε το γράμμα του νόμου ούτε τα πραγματολογικά περιστατικά. Ολοι οι όψιμοι εισαγγελείς, ας ηρεμήσουν. Στο κράτος δικαίου, η επιβολή ή μη προσωρινής κράτησης δεν προϋποθέτει ούτε την ενοχή του κατηγορουμένου ούτε την αθωότητά του – αυτά θα αποφασιστούν στο ακροατήριο. Αποφάσεις προφυλάκισης για τέτοιου τύπου υποθέσεις λαμβάνονται μόνο αν υπάρχει κίνδυνος ο κατηγορούμενος να διαπράξει νέα εγκλήματα ή να εξαφανιστεί. Αν δεν συντρέχουν οι παραπάνω λόγοι, ο νόμος απαγορεύει την προσωρινή κράτηση κατηγορουμένου που είναι γνωστός ο τόπος κατοικίας του και δεν έχει δυνατότητα να τελέσει νέο έγκλημα.

Αυτό που μου κάνει, πάντως, εντύπωση είναι ότι διαμαρτύρονται, παίζοντας τους αγανακτισμένους, στον πολιτικό χώρο που, υπό την επιρροή των ιδεών του Φουκώ, κυριαρχεί ένα κλίμα χαμηλών ποινών και επιείκειας. Που αποδεικνύεται ότι η δηκεοσίνη τους απλώς είναι δηκεοσίνη α λα καρτ.