Μελομακάρονα χωρίς μελομακάρονα

Εσείς τον τσοκομπιέ τον ξέρετε; Σε όσες φίλες και φίλους πάντως έκανα την ερώτηση, εισέπραξα ένα μακρόσυρτο «τον ποιον;». Λοιπόν, ο τσοκομπιές είναι ο κουραμπιές με σοκολάτα. Υπάρχουν μάλιστα τσοκομπιέδες ορίτζιναλ (όσο ορίτζιναλ μπορεί να είναι ο κουραμπιές με σοκολάτα) τσοκομπιέδες χωρίς γλουτένη και τσοκομπιέδες χωρίς ζάχαρη. Αυτό το «χωρίς» παίζει, τελικά, πολύ στη σύγχρονη διατροφή. Πριν από λίγο καιρό είδα διαφήμιση για «τσουρεκάρα» χωρίς γλουτένη που σημαίνει χωρίς αλεύρι. Πώς γίνεται «τσουρεκάρα» (έστω «τσουρεκάκι») χωρίς το βασικό του υλικό, δεν καταλαβαίνω αλλά ούτε θα το προσπαθήσω, απλώς θα το προσπεράσω. Και προχθές, έπεσα πάνω στο αριστούργημα. «Μελομακάρονα από όσπρια». (Να υποθέσω ότι τρώγονται με ρέγκα ή με κάποια λακέρδα ίσως;). Και, επίσης, με πολλά «χωρίς». Χωρίς ζάχαρη, χωρίς λιπαρά, χωρίς γλουτένη, χωρίς γαλακτοκομικά (που δεν χρειάζονται στη συγκεκριμένη συνταγή αλλά ένα ακόμη «χωρίς» κάνει πιο ελκυστικό το προϊόν). Πείτε το βρε παιδιά χορταστικά να το καταλάβουμε. Μελομακάρονα χωρίς μελομακάρονα. (Υπάρχει βέβαια και πιο ακραίο: μπάρα μελομακάρονου με πάστα βασιλικού χουρμά και βρώμη χωρίς γλουτένη)

Τίποτα δεν έχει αλλάξει τόσο πολύ στη ζωή μας τα τελευταία 20, 25 χρόνια όσα οι σχετικές με το φαγητό εμμονές και προτιμήσεις μας. Τα περιοδικά των γευστικών αναζητήσεων και τα εστιατόρια με τα πειραγμένα πιάτα που άρχισαν να προκαλούν το ενδιαφέρον μας στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990, έκαναν ταυτοτική υπόθεση τις διατροφικές επιλογές μας. Τότε περίπου ξεκίνησε και το κίνημα της ορθοφαγίας που άλλοι την κατατάσσουν στις διατροφικές διαταραχές και για άλλους είναι κάτι σαν θρησκεία. Που υπηρετούν με ανάλογη πίστη και αφοσίωση προσδοκώντας ότι θα τους… σώσει από κάτι. Την ίδια εποχή έγινε η μεγάλη εισβολή της έθνικ γαστρονομίας που σάρωσε από φαστφουντάδικα έως εστιατόρια πολυτελείας. Γιαπωνέζικα, ταϊλανδέζικα, ινδικά, μαροκάνικα ήρθαν να προστεθούν στα «παραδοσιακά», έως τότε, κινέζικα, ιταλικά, γαλλικά. Και μετά, ήρθε η μόδα της «Κυριακής στο χωριό» και μοσχομύρισε η Αγίας Ειρήνης προβατίνα στα κάρβουνα. Γενικώς, μιλάμε για φαγητά (και τα φωτογραφίζουμε) περισσότερο απ’ όσο τρώμε.

Δεν ξέρω αν έχουμε γαστρονομική κουλτούρα, μας διακρίνει πάντως μια γαστρονομική αρχοντοβλαχιά – αναμενόμενη σε μια χώρα που «χόρτασε» πριν από λίγες δεκαετίες. Γινόμαστε έξαλλοι αν κάποιος βάλει στην καρμπονάρα κρέμα γάλακτος αντί για αβγό αλλά μια χαρά ψάχνουμε για μελομακάρονα που δεν είναι μελομακάρονα. Αυστηροί με την ωρίμανση του κρέατος αλλά μετά καταπίνουμε κάτι γλυκά «χωρίς» και προσπαθούμε να μη φανεί η έκφραση αναγούλας, ενώ σπανίως αναρωτιόμαστε με τι αντικαθίσταται το υλικό που δεν υπάρχει. Ενώ στο μαγαζί «Μεζεκλίκια Λαχαναγοράς», τώρα τα Χριστούγεννα, διαφημίζουν πανετόνε οριτζινάλε (true story).

Μωρέ μια χαρά να μπερδέψουμε την κουζίνα μας με ξένες, να βάλουμε στην καθημερινότητά μας γεύσεις από άλλες χώρες. Φτάνει να το κάνουμε με γνώση, φαντασία και σεβασμό στη δική μας γευστική παράδοση αλλά και στις συνταγές των άλλων. Οπως το έκανε ο Τσελεμεντές. Που συνδύασε το ελληνικό μποστάνι με την ιταλική μπολονέζ και τη γαλλική μπεσαμέλ και μας έφτιαξε τον μουσακά.