Τα αδικήματα, οι ποινές και η προσωρινή κράτηση

Η υπόθεση της κυρίας Καϊλή έχει πάρει διεθνείς διαστάσεις και έχει στρέψει το παγκόσμιο ενδιαφέρον λόγω της ιδιότητας της αντιπροέδρου του Ευρωκοινοβουλίου και του είδους των αδικημάτων για τα οποία κατηγορείται.

Η βελγική δικαιοσύνη έχει επιδείξει πραγματικά μια υποδειγματική συμπεριφορά δημιουργώντας ένα προστατευτικό πλέγμα για τους εμπλεκομένους με πλήρη σεβασμό στο τεκμήριο της αθωότητας. Λιτές ανακοινώσεις, καμία ειδική αναφορά στη δικογραφία, καμία διαρροή αποδεικτικού υλικού, καμία αναφορά ονομάτων. Μια σοβαρή αντιμετώπιση που προάγει τον νομικό ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται η κυρία Καϊλή, όπως προκύπτουν από την ειδησεογραφία, είναι το αδίκημα της διαφθοράς (δωροληψία), η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η εγκληματική οργάνωση. Τα πλαίσια ποινής των αδικημάτων αυτών δεν διαφέρουν σημαντικά από την ελληνική ποινική νομοθεσία, σε γενικές γραμμές όμως είναι χαμηλότερα.

Για το αδίκημα της διαφθοράς (δωροληψία) που προβλέπεται από τα άρθ. 246, 247, 250 του βελγικού ΠΚ υφίστανται διάφορα επίπεδα εμπλοκής και ποινών. Σε γενικές γραμμές προβλέπονται ποινές από 1 μήνα έως 5 χρόνια φυλάκισης και χρηματική ποινή από 100 μέχρι 375.000 ευρώ.

Για το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ξέπλυμα) το άρθρο 505 ΒΠΚ προβλέπει ποινές φυλάκισης από 15 ημέρες μέχρι 5 χρόνια και χρηματική ποινή μέχρι 100.000 ευρώ.

Για το αδίκημα της εγκληματικής οργάνωσης υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα κυρώσεων ανάλογα με τον ρόλο που διαδραμάτισε κάποιος στην οργάνωση. Για τη συγκεκριμένη περίπτωση φαίνεται ότι θα μπορούσαν να ισχύουν τα εξής: α) «συμμετοχή στις αποφάσεις εγκληματικής οργάνωσης» (άρθρο 324α §3 ΒΠΚ) με πλαίσιο ποινών κάθειρξης από 5 έως 10 χρόνια και χρηματική ποινή από 500 έως 500.000 ευρώ ή β) «αρχηγός εγκληματικής οργάνωσης» (άρθρο 324α §4 ΒΠΚ) με πλαίσιο ποινών κάθειρξης από 10 έως 15 χρόνια και χρηματική ποινή από 1.000 έως 1.000.000 ευρώ.

Στις περιπτώσεις που έχουμε και χρηματική ποινή μπορεί να επιβληθεί και μόνο ένα είδος ποινής (φυλάκιση ή ΧΠ).

Οσον αφορά την προσωρινή κράτηση. Στο βελγικό σύστημα δεν υπάρχει ανώτατο όριο, όπως το 18μηνο στην Ελλάδα. Υπάρχει όμως ιστορικό στο Βέλγιο με προσωρινές κρατήσεις που διαρκούν περισσότερο από έναν χρόνο, αλλά δεν είναι ο κανόνας. Στην προκειμένη περίπτωση βέλγοι ποινικολόγοι δεν  προβλέπουν μεγάλης διάρκειας κράτηση, αλλά υπάρχει ενδεχόμενο να διαρκέσει μερικούς μήνες. Επιβάλλεται προσωρινή κράτηση όταν υφίστανται κίνδυνοι φυγής σε άλλη χώρα, εξαφάνισης ή «συσκότισης» αποδείξεων ή διάπραξης νέων αδικημάτων.

Σε κάθε περίπτωση για τους προσωρινά κρατούμενους υφίσταται σύστημα επανεξέτασης κάθε μήνα εάν θα κρατηθούν ή θα αφεθούν ελεύθεροι και μετά το πρώτο τρίμηνο η επανεξέταση γίνεται κάθε δύο μήνες.

Ο Βασίλης Χειρδάρης είναι ποινικολόγος