Στερεότυπα της καθυστέρησης

Διαβάζω ότι το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ενέκρινε τις μελέτες προστασίας, στερέωσης, αποκατάστασης, συντήρησης επιφανειών και ανάδειξης των ρωμαϊκών και βυζαντινών αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν εντός του κελύφους του Σταθμού Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης. Κατόπιν τούτου, και ενώ συνεχίζονται εντατικά οι εργασίες για να παραδοθεί ο σταθμός στην ώρα του, τον Απρίλιο του 2023 ξεκινούν οι επανατοποθετήσεις των αρχαιοτήτων.

Δεν είναι πολύς ο καιρός που γινόταν ο κακός χαμός στη Θεσσαλονίκη για την απόσπαση αυτών των αρχαιοτήτων. Επεφτε κλάμα – έκλαιγαν μάλιστα και πολλοί φίλοι μου, να θυμηθώ να τους ρωτήσω αν αισθάνθηκαν κορόιδα που είχαν τσιμπήσει το παραμύθι. Τι έλεγε το παραμύθι; Οτι στο όνομα της προόδου θα χανόταν ένα κομμάτι της αρχιτεκτονικής μνήμης της πόλης, θα εξαφανίζονταν στρώσεις της ιστορίας της, γι’ αυτό αυτοί οι ευαίσθητοι άνθρωποι προσπαθούσαν με κινητοποιήσεις ή με δημοσιεύματα (και με τη βοήθεια διακεκριμένων υβρεολογίων στα σόσιαλ μίντια όχι μόνο κατά της «χούντας Κούλη» που είναι δουλειά της να προσπερνά τα υβρεολόγια αλλά και κατά αξιοσέβαστων ανθρώπων, με τα οποία ασφαλώς οι σοβαροί ευαίσθητοι δεν θέλουν να έχουν ανάμειξη) να πουν πόσο εγκληματίες είναι αυτοί οι άνθρωποι που θέλουν να σβήσουν την ιστορία της πόλης.

Δεν θέλω να μιλήσω για την ιστορία «της πόλης των φαντασμάτων», ακόμα και σήμερα κάποια στρώματα της ιστορίας αυτής παλεύουν να αναδυθούν εις βάρος κάποιων άλλων που έχουν ισχυρότερα ερείσματα (και δεν αναφέρομαι μόνο στο εβραϊκό παρελθόν, που χάρη στον Γιάννη Μπουτάρη και το εβραϊκό μουσείο έχει αναδυθεί από τη λήθη). Αυτό που με τρελαίνει είναι αυτή η παράξενη επένδυση στις αρχαιότητες για να μη γίνει ένα έργο, το οποίο η πόλη αποφάσισε ότι το χρειάζεται, πολλοί μάλιστα από τους διαμαρτυρόμενους για τα αρχαία στον σταθμό Βενιζέλου διαμαρτύρονται και για την καθυστέρηση του μετρό.

Οταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα, το πρώτο πράγμα που αποφασίστηκε ήταν να θυσιαστούν πολλές αρχαιότητες της επιφάνειας για να φτιαχτεί μια σύγχρονη πόλη. Με τα μέσα εκείνης της εποχής, έτσι προχωρούσαν οι κοινωνίες, εν ανάγκη χωρίς ένα μέρος τεκμηρίων του παρελθόντος τους. Σήμερα, έχουμε τεχνικά τις δυνατότητες της συνύπαρξης των τεκμηρίων άλλων εποχών με την οργάνωση του παρόντος και του μέλλοντός μας (τη συνύπαρξη αυτή στον σταθμό Βενιζέλου βεβαίωναν, με το επιστημονικό τους κύρος, σημαντικοί καθηγητές που είχαν δώσει το πράσινο φως). Και έτσι όμως, υπάρχουν αυτοί που εμφανίζονται ως περισσότερο ευαίσθητοι από εμάς τους υπόλοιπους που μας έχει αλλοτριώσει ο μικροαστισμός μας και η ωφελιμιστική ματιά στη ζωή, και αγωνίζονται να μας σώσουν. Μακαρίζω τους αφελείς ιδεαλιστές ανάμεσά τους, που δεν καταλαβαίνουν ότι χρησιμοποιούνται για σκοπούς πολύ ευρύτερους των σκοπών της διαμαρτυρίας.

Ποιος ήταν ο πολύ ευρύτερος στόχος της διαμαρτυρίας για τον σταθμό Βενιζέλου; Να καθυστερήσει κι άλλο το έργο, για να μην το καρπωθεί η μισητή κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη, για να μη θεωρηθεί επιτυχία της μισητής υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, για να μην υποσταλεί το μέτωπο κατά έργων που αλλάζουν τη ζωή μας. Για να μην κερδίζει ο καλύτερος.

Και επειδή αυτός είναι ένας δημοφιλής τόπος της εγχώριας Αριστεράς: η αντιμετώπιση έργων προόδου ως «καθεδρικών της ερήμου» (κατά μια δημοφιλή παρομοίωση της Μεταπολίτευσης), ως κακό που πρέπει να ξορκιστεί για να μείνει το πεδίο ανοιχτό στους επαγγελματίες της διαμαρτυρίας. Εχει έρθει η ώρα να απαλλαγούμε οριστικά κι απ’ αυτό το στερεότυπο της καθυστέρησης.

Η έγνοια για το πορτοφόλι μας

Διαβάζω συστηματικά απαξιωτικά σχόλια για το καλάθι του νοικοκυριού του υπουργείου Εργασίας και, μαζί, για τον Αδωνι Γεωργιάδη. Βλέπω λοιδορίες κατά του υπουργού επειδή φωτογραφίζεται με μακαρόνια ή πλάι στα χαρτιά υγείας. Γκρίνια γιατί δεν υπάρχουν μακαρόνια νούμερο 10 ή εσπρέσο σε αυτό το καλάθι. Και τι είναι αυτές οι εκπτώσεις, πενταροδεκάρες!

Μα τι υπέροχοι άνθρωποι είναι αυτοί που τα σκέπτονται, πόσο υπεράνω, πόσο μακριά από τη βιωτή και τα βάσανά της… Από την άλλη μεριά, όμως, ο υπουργός κάνει προσπάθειες όχι μόνο να δείξει ότι νοιάζεται για την ακρίβεια (δεν είναι όλα μόνο επικοινωνία) αλλά και ότι προσπαθεί να την πολεμήσει. Ακόμα και περιορισμένες να είναι οι εκπτώσεις στα σουπερμάρκετ, καταγράφονται στον γενικό δείκτη του πληθωρισμού. Παρ’ όσα λέγονται, άλλωστε, από όσους κυνηγάνε ψήφους αλλοιώνοντας τα δεδομένα, ο ελληνικός πληθωρισμός σε σχέση με τον μέσο ευρωπαϊκό είναι μειωμένος.

Στη δύσκολη οικονομική συγκυρία, αυτός που κερδίζει τα λαϊκά στρώματα είναι εκείνος που νοιάζεται γι’ αυτά. Χθες, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας συμφώνησε με τις τράπεζες τη δημιουργία ενός μηχανισμού στήριξης αποκλειστικά των ευάλωτων και συνεπών νοικοκυριών. Οι πολίτες ξέρουν ποιος νοιάζεται για το πορτοφόλι τους και, επειδή δεν είναι αμνήμονες, έχουν μέτρο σύγκρισης.

———

Ο Αλέξης Τσίπρας αμφισβητεί τις δημοσκοπήσεις. Αφού δεν μπόρεσε με την πολιτική του να τις αλλάξει, τώρα τις αμφισβητεί. Πρακτική δοκιμασμένη και στις τελευταίες εκλογές, όπου επίσης αμφισβητούνταν οι δημοσκοπήσεις. Ο Τσίπρας βεβαίως διασώθηκε αφού κατάφερε να πείσει το κόμμα ότι δεν ήταν και τόσο χάλια. Αν όμως μεσολαβήσει ακόμα μία εκλογική αποτυχία, με τη σημερινή επιχειρηματολογία, είναι δύσκολες οποιεσδήποτε μελλοντικές δικαιολογίες. Θα αμφισβητήσει κατά το τραμπικό υπόδειγμα τη διαδικασία; Ο,τι κι αν κάνει, την επόμενη ημέρα είναι δύσκολα διαχειρίσιμη, γενικώς, οποιαδήποτε πιθανή ήττα.