«Αριστερός τραμπισμός»

Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέστη προσωπική ήττα στις εκλογές «του μέσου της θητείας» στις ΗΠΑ, παρόλο που δεν ήταν ο ίδιος υποψήφιος.

Και λίγες μέρες αργότερα έθεσε ξανά υποψηφιότητα για την προεδρία των ΗΠΑ από όπου εκδιώχθηκε το 2020.

Το κοινό στοιχείο και στις δυο περιπτώσεις, του 2020 και του 2022, είναι ότι σύμφωνα με τον Τραμπ δεν υπήρξαν ποτέ. Και τότε και τώρα, αυτός και οι υποψήφιοι που υποστήριζε νίκησαν αλλά κάποιοι τους έκλεψαν τη νίκη.

Βολικό παραμύθι; Υποθέτω.

Αλλά εκεί κρύβεται όλη η ουσία του τραμπισμού: είναι ένα αναπόδεικτο αφήγημα που υπηρετεί μια υποκειμενική σκοπιμότητα. Ενα «ζωτικό ψεύδος».

Ο μεγάλος νορβηγός δραματουργός Χένρικ Ιψεν εισήγαγε την έννοια του «ζωτικού ψεύδους» στην «Αγριόπαπια» (1884). Ετσι προσδιόρισε την ανάγκη ορισμένων ανθρώπων να ζουν με ψέματα ή μέσα σε ψέματα, μικρά και μεγάλα, τα οποία καθίστανται προϋπόθεση της επιβίωσής τους.

Ο Τραμπ είναι υποχρεωμένος να αρνείται ότι έχασε το 2020 ή το 2022 διότι μόνο έτσι μπορεί να επιβιώσει πολιτικά, τουλάχιστον έως την επόμενη προεδρική εκλογή.

Από τη στιγμή που δεν χωράει ως ηττημένος στον κόσμο μας, οικοδομεί έναν δικό του κόσμο στον οποίο αυτοανακηρύσσεται νικητής.

Οσο κι αν φαίνεται παράξενο μιλώντας για τον Τραμπ είναι μια τυπικά αριστερή μέθοδος.

Σε ολόκληρο τον 20ό αιώνα ο άκρατος υποκειμενισμός της Αριστεράς οικοδομούσε «άλλους κόσμους» στους οποίους η Αριστερά εμφανιζόταν κυρίαρχη.

Κόσμους εφιαλτικούς όπως στον «υπαρκτό σοσιαλισμό» και τον Τρίτο Κόσμο. Ή απλώς φαντασιακούς στις δυτικές δημοκρατίες όπου η Αριστερά ήταν κατά κανόνα ηττημένη.

Με κάποιο παράδοξο τρόπο λοιπόν η Αριστερά και ο Τραμπ μοιράζονται την ανάγκη ενός «ζωτικού ψεύδους».

Από εκεί και πέρα φυσικά ο καθένας συνεισφέρει στο κοινό πεδίο τη δική του ιδιοσυγκρασία

Να θυμίσω. Ολο το φαινόμενο Τραμπ οικοδομήθηκε πολύ πριν από τις εκλογές του 2016 διακινώντας απίστευτες συνωμοσιολογικές ανοησίες σε σκοτεινά τηλεοπτικά τοκ-σόου.

Το αποκορύφωμα ήταν η ιστορία με το πιστοποιητικό γέννησης του Μπαράκ Ομπάμα που (υποτίθεται) έμενε κρυφό επειδή αποδείκνυε ότι ο πρώην πρόεδρος δεν είχε γεννηθεί στην Αμερική!

Το φαινόμενο ήταν ταυτόσημο με την άνοδο του εξίσου ανορθολογικού «αντιμνημονιακού ρεύματος» στην Ελλάδα το διάστημα 2011-2015. Και εκεί επιστρατεύτηκαν οι πιο αδιανόητες ηλιθιότητες.

Τα «πειραγμένα στατιστικά» του Γεωργίου και της ΕΛΣΤΑΤ, τα αεροπλάνα της Μέρκελ που μας ψέκαζαν, η κατάργηση του Μνημονίου με έναν νόμο και ένα άρθρο.

Ενα ρεύμα που ανακυκλώθηκε και μετά την εκλογική ήττα του 2019 στην αμφισβήτηση των εμβολίων ή τη διαχείριση της πανδημίας.

Ακόμη κι οι υποκλοπές τελικά δεν ήταν παρά το μάνα εξ ουρανού σε μια αντίληψη που αποστρέφεται το προφανές και εκστασιάζεται με το απόκρυφο και το δυσεξήγητο.

Ενα ενδιαφέρον στοιχείο στην ιστορία  είναι ότι το «ζωτικό ψεύδος» του Τραμπ τον οδήγησε εκ των πραγμάτων στην αμφισβήτηση όσων το διέψευδαν ή το ήλεγχαν.

Τον παραδοσιακό Τύπο, τις δημοσκοπήσεις, τα εκλογικά αποτελέσματα, τα ίδια τα γεγονότα, ό,τι δηλαδή δεν συνέπλεε ή δεν υπηρετούσε το κεντρικό αφήγημά του.

Ο υποκειμενισμός του αφηγήματος έγινε το μοναδικό μέτρο της αλήθειας του.

Σε αυτό το σημείο η ταύτιση της μεθόδου με την Αριστερά και ιδιαίτερα με τον ΣΥΡΙΖΑ είναι εντυπωσιακή.

Ο,τι αμφισβητεί το αφήγημα της «μητσοτακικής κόλασης» αποτελεί μέρος της κόλασης.

Οποιος δεν πιστεύει στην κόλαση ή όποιος βλέπει μια χώρα να βελτιώνεται, να αναπτύσσεται, να εκσυγχρονίζεται, ακόμη και με λάθη ή στραβοτιμονιές, είναι συνένοχος της «συμμορίας» που σχεδόν καθημερινά καταγγέλλουν ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ και ο φιλικός του Τύπος.

Στη ζωή μας δεν υπάρχει άλλη αλήθεια από το δικό τους αφήγημα.

Αυτή η ταύτιση όμως δεν είναι τυχαία.

Ο Τραμπ και η ριζοσπαστική Αριστερά έχουν βαπτίσει «ριζοσπαστισμό» τον υποκειμενισμό τους. Και ζουν μέσα σε έναν κόσμο που εχθρεύεται ό,τι δεν είναι σαν κι αυτούς ή που αμφισβητεί το «ζωτικό ψεύδος» του.

Δεν το κάνουν από επιλογή. Το κάνουν από ανάγκη. Διαφορετικά θα είχαν πρόβλημα ύπαρξης.

Φυσικά κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ένας αμερικανός αλλοπρόσαλλος εκατομμυριούχος υπηρετεί το ίδιο κοινωνικό ή ιδεολογικό σχέδιο με μια ομάδα ελλήνων πρώην κομμουνιστών ή αριστερών ακτιβιστών.

Κάθε άλλο. Υποθέτω πως και ο μεν και οι δε θα εξέφραζαν τον αποτροπιασμό τους για έναν τέτοιο συσχετισμό. Κι ως προς το σχέδιο ίσως να είχαν δίκιο.

Αλλά η μέθοδος μοιάζει εντυπωσιακά, ακόμη και στον πρωτόγονο κυνισμό της.

Κυρίως στην επίκληση μιας δικής τους ιδιοτελούς νομιμότητας που δεν απορρέει από ένα πολιτικό και συνταγματικό σύστημα αλλά από «τον απλό άνθρωπο, τον λαό».

Ο «αληθινός» Τραμπ μιλάει στο όνομα μιας «αληθινής Αμερικής», η οποία πολύ εύκολα εξελίσσεται σε εκπροσώπηση των «αληθινών Αμερικανών».

Ο Τσίπρας κατηγορεί τα συμφέροντα των άλλων και «λίγων» – σε αντίθεση με «τα συμφέροντα των πολλών», τα οποία σπανίως προσδιορίζονται αλλά εκείνος εκπροσωπεί.

Θα μου πείτε όμως «σιγά την ανακάλυψη!». Αυτό δεν είναι η ουσία του λαϊκισμού; Η αυτόκλητη εκπροσώπηση του λαού απέναντι στους εχθρούς του.

Εκεί είναι που ο «αριστερός τραμπισμός» αποκτά την ουσία του. Διότι ακριβώς όπως ο Τραμπ διεκδικεί ότι είναι ένα «κίνημα των απέξω» που αντιμάχεται την «ελίτ των μέσα».

Πάντα μου κάνει εντύπωση πως δεν διεκδικεί την «αριστεία» αλλά χλευάζει τους «άριστους», τους οποίους εκλαμβάνει περίπου ως «ανώτερους».

Τουλάχιστον ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει ακόμη αμφισβητήσει ευθέως εκλογικό αποτέλεσμα, όπως συνηθίζει ο Τραμπ. Κι ελπίζω να μην προκύψει.