Θέμα βιωσιμότητας ιδιωτικού χρέους

Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η βιωσιμότητα του χρέους κρίνεται από το εάν αυτό μπορεί να εξυπηρετηθεί. Με αυτό το κριτήριο, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας, αν και το υψηλότερο στην ΕΕ και μεγαλύτερο από ό,τι ήταν το 2009 (πριν από τα Μνημόνια) θεωρείται σήμερα βιώσιμο. Βέβαια, υπό προϋποθέσεις που σχετίζονται κυρίως με τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια και την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων.

Υπάρχει, όμως, και ένα άλλο χρέος: το ιδιωτικό, που περιλαμβάνει τα χρέη νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς άλλους ιδιώτες (τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης κ.ά.) και το δημόσιο (εφορία και ασφαλιστικά ταμεία). Το συνολικό ποσό είναι υψηλότερο από το δημόσιο χρέος, αφού ξεπερνά τα 400 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, πάνω από το μισό δεν εξυπηρετείται, δηλαδή θεωρείται ληξιπρόθεσμο και περιλαμβάνει απλήρωτες οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία, εφορία, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων.

Η σύγκριση του ιδιωτικού χρέους (συνολικό και ληξιπρόθεσμο) ως προς το ΑΕΠ με αντίστοιχα ποσοστά της ΕΕ και με τον μέσο όρο δείχνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε καλή θέση. Είναι κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ομως, η σύγκριση αυτή δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα εάν το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα είναι βιώσιμο. Διότι η βιωσιμότητα εξαρτάται από το εάν μπορεί να εξυπηρετηθεί.

Από τα στοιχεία που δημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» προκύπτει ότι μάλλον υπάρχει κίνδυνος μη εξυπηρέτησης, καθώς το ληξιπρόθεσμο κομμάτι αυξάνεται. Και όσο επιδεινώνεται η οικονομική συγκυρία λόγω πληθωρισμού, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος. Τέλος, ακόμα κι αν εξυπηρετείται, όταν οι υποχρεώσεις είναι μεγάλες σε περιβάλλον όπου τα εισοδήματα δεν αυξάνονται, τόσο μικρότερο περιθώριο απομένει για μεγαλύτερη κατανάλωση, επενδύσεις με ίδια κεφάλαια ή δανεισμό. Δηλαδή απειλείται και η ανάπτυξη από την οποία εξαρτάται και η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους.