Τα προβλήματα {LF}του νέου νόμου

Το να επαναλάβεις ότι εμείς τα λέγαμε αλλά κανείς δεν άκουγε δεν έχει κανένα νόημα, ειδικά όταν οι διαδικασίες έχουν προχωρήσει και ο νόμος έχει ψηφιστεί και ήδη εφαρμόζεται. Ο λόγος για τις διατάξεις στον νόμο των ΑΕΙ που ψηφίστηκε το περασμένο καλοκαίρι και που καθορίζουν την εκλογή των εσωτερικών και εξωτερικών μελών των νέων διοικήσεων, των Συμβουλίων, στα πανεπιστήμια. Το εξαιρετικά πολύπλοκο και φορές άδικο εκ του αποτελέσματος σύστημα φαίνεται ότι παράγει ήδη αποτελέσματα. Από τα δέκα πανεπιστήμια όπου διενεργήθηκαν εκλογές για την επιλογή των νέων διοικήσεων, των Συμβουλίων των Ιδρυμάτων, τα τρία αδυνατούν να εκλέξουν διοικήσεις. Σε ποσοστιαία βάση φτάνει το 30%. Δεν το λες και λίγο…

Το σύνολο σχεδόν των πανεπιστημιακών είχε από νωρίς επισημάνει τα προβλήματα του νέου νόμου πρωτίστως για την απόλυτη εξουσία που παρείχε ο νέος νόμος στον πρόεδρο του Συμβουλίου και πρύτανη του Ιδρύματος. Μια εξουσία η οποία στερούμενη κάθε είδους θεσμικών αντιβάρων μπορεί εύκολα να παρεκκλίνει από τις ανοιχτές δημοκρατικές διαδικασίες που διέπουν τη λειτουργία όλων των μεγάλων πανεπιστημίων ανά τον κόσμο.

Από νωρίς το σύνολο των πανεπιστημιακών είχε ειδικώς επισημάνει τα προβλήματα που θα προέκυπταν α) με την εφαρμογή μιας ταξινομικής ψήφου που μάλλον τελικά δεν ήταν, β) με την εφαρμογή ενός περίεργου εκλογικού μέτρου που δεν αντιπροσώπευε τη δυναμική του τμήματος του υποψηφίου, γ) με τη δυνατότητα εκλογής υποψηφίου από μεγάλη σχολή με τον ελάχιστο αριθμό ψήφων, ακόμη και μία ψήφο εν τη απουσία συνυποψηφίου, δ) με τα προβλήματα ισοψηφίας 3 με 3 ανάμεσα στα 6 εσωτερικά και τέλος δ) με τις προεκλογικές ζυμώσεις και συμφωνίες κατανομής των «πρώτων» και «δεύτερων» ψήφων ανάμεσα στις σχολές για τον έλεγχο του Συμβουλίου και τελικά την εκλογή του απόλυτου κυρίαρχου του Ιδρύματος, του πρύτανη του πανεπιστημίου. Ειδικά για το τελευταίο, επειδή ο απόλυτος έλεγχος της κατανομής των «πρώτων» και «δεύτερων» ψήφων είναι ουσιαστικά αδύνατος, στις εκλογές που διενεργήθηκαν υπήρξαν περιπτώσεις όπου εξελέγησαν υποψήφιοι με λιγότερες ψήφους αφού διέθεταν μεγαλύτερο αριθμό σε πολυπόθητες «πρώτες» ψήφους. Και όλα αυτά πριν καλά καλά συγκροτηθούν τα Συμβούλια στο σύνολό τους και πριν γίνει η εκλογή των 5 εξωτερικών μελών, που και αυτή έχει ήδη ξεσηκώσει μεγάλη συζήτηση, αφού οι υποψηφιότητες προσώπων με σαφές κομματικό πρόσημο μάλλον δεν είναι καλά μαντάτα για το πανεπιστήμιο.

Μπορεί ο νέος νόμος να είναι μια πραγματικότητα, αυτό όμως δεν αλλάζει αυτό που ήδη εμφανές: πέρα από τις αβλεψίες που παρεμποδίζουν στην παραπέρα λειτουργία των Ιδρυμάτων αναδύονται και συγκρουσιακές καταστάσεις όχι ιδιαίτερα παραγωγικές για την παραπέρα πορεία των πανεπιστημίων μας. Ο πολυπόθητος απόλυτος έλεγχος των Ιδρυμάτων μας δεν προοιωνίζεται ανοιχτές διαδικασίες και αποφάσεις. Ελπίδα, το βάρος της ακαδημαϊκής ευθύνης των εκλεγμένων να αποτελέσει το απόλυτο θεσμικό αντίβαρο στις παραλείψεις και αστοχίες του νέου νόμου.

Η Εφη Μπάσδρα είναι καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην πρόεδρος του ΙΚΑ