Τεκμήρια πολιτικής ενοχής και αθωότητας

Εχοντας κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την επιτυχή διαχείριση των αλλεπάλληλων κρίσεων που σημάδεψαν τη θητεία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έμοιαζε μέχρι πρότινος να διεκδικεί με αξιώσεις τον τίτλο του μοναδικού Πρωθυπουργού της Μεταπολίτευσης που θα έβλεπε τον εκλογικό κύκλο να ολοκληρώνεται χωρίς να μειώνεται το δημοσκοπικό προβάδισμα του κόμματός του έναντι των αντιπάλων του.

Σήμερα η κατάκτηση ενός τέτοιου τίτλου δεν μοιάζει να είναι η πιθανότερη. Αν, παρ’ όλα αυτά, τα καταφέρει, θα πρόκειται για φαινόμενο. Και μάλιστα για φαινόμενο τόσο πιο ενδιαφέρον όσο περισσότερο διαφορετικό θα είναι από αυτά που συνδέονται με την προσωπική γοητεία που ασκούν στην κοινή γνώμη οι παραδοσιακού τύπου χαρισματικοί ηγέτες.

Ο σημερινός αρχηγός της ΝΔ δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Δεν παύει, ωστόσο, να διαθέτει ακόμα το πλεονέκτημα της υπεροχής του ως προς την καταλληλότητα για την πρωθυπουργία. Αυτήν, άλλωστε, την υπεροχή ενίσχυε μέχρι τώρα διαχειριζόμενος τις προηγούμενες κρίσεις. Μένει να φανεί αν θα μπορέσει να τη διατηρήσει διαχειριζόμενος μια κρίση που διαφέρει από τις προηγούμενες ακριβώς επειδή διατρέχει τον κίνδυνο να καταστεί μέρος της.

Είναι προφανές ότι αυτός είναι και ο στόχος τουλάχιστον της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δεν είναι, ωστόσο, καθόλου σίγουρο ότι θα μπορέσει να τον πετύχει τόσο εύκολα όσο μοιάζει να πιστεύει ότι θα τα καταφέρει σκανδαλολογώντας και ενισχυόμενη από τους αυτοκαταστροφικούς κυβερνητικούς χειρισμούς του ζητήματος των παρακολουθήσεων.

Εξάλλου η παραπομπή του όλου ζητήματος στη Δικαιοσύνη αποτελεί τον πρώτο χειρισμό που επιτρέπει στην κυβέρνηση να βγει από τη δύσκολη θέση απαλλάσσοντάς την από το βάρος της απόδειξης των σε βάρος της κατηγοριών.

Αν στον δυτικό νομικό πολιτισμό ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας μέχρις αποδείξεως του εναντίου, στον πολιτικό πολιτισμό, όπου έχει προ πολλού σημάνει το τέλος της αθωότητας για όλες τις εμπλεκόμενες στον κομματικό ανταγωνισμό πλευρές, στα μάτια της κοινής γνώμης ισχύει για όλους το τεκμήριο της ενοχής.

Είναι ο λόγος για τον οποίο η ποινικοποίηση της πολιτικής δεν ωφέλησε ποτέ κανέναν. Και είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο η σκανδαλολογία δεν απέφερε σε όσους κατέφυγαν σε αυτήν τα προσδοκώμενα εκλογικά οφέλη.

Παραδόξως, λοιπόν, το τεκμήριο της ενοχής, που βαρύνει το σύνολο του πολιτικού συστήματος υπό τις συνθήκες της γενικότερης κρίσης εμπιστοσύνης προς τους δημοκρατικούς θεσμούς, μπορεί να αποδειχθεί εν προκειμένω σωτήριο για τον Κυριάκο Μητσοτάκη στον βαθμό που ούτε οι κατήγοροί του μπορούν να επικαλεστούν για λογαριασμό τους το τεκμήριο της αθωότητας. Πολύ δε περισσότερο που έχουν απολέσει το ηθικό πλεονέκτημα και μετέχουν της σύγκρουσης οικονομικών συμφερόντων.

Στις εκλογές οι ψηφοφόροι δεν θα κάνουν συμψηφισμούς. Απλώς θα υπερασπιστούν κατά το δοκούν τα δικά τους συμφέροντα.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής