Μια αποθήκη για ώρα ανάγκης

Στην οικονομία, όπως και στην πολιτική, σημασία έχει ο χρόνος λήψης μιας απόφασης. Αυτό που οι Αγγλοσάξονες αποκαλούν σωστό timing. Μια επενδυτική απόφαση που σήμερα φαίνεται σωστή, μπορεί σε μερικούς μήνες ή χρόνια να μην είναι. Αντίστοιχα κάτι που σήμερα φαίνεται ξεπερασμένο, μπορεί πριν από μερικά χρόνια ή μετά από μερικά χρόνια να μην είναι. Στην Ελλάδα έχουμε μάθει να ζούμε με τις αναντιστοιχίες. Να μην μπορούμε να ολοκληρώσουμε κάτι τη στιγμή που το έχουμε περισσότερο ανάγκη και να αναπολούμε τη δημιουργία του αν και δεν κάναμε τίποτα για την υλοποίησή του. Κάπως έτσι βρεθήκαμε «γυμνοί» και στην ενεργειακή κρίση. Μπορεί να υποστηρίζουμε ότι αν είχαμε μια μεγαλύτερη ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και γενικά μια μεγαλύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα οι επιπτώσεις της κρίσης θα ήταν ηπιότερες, ωστόσο η έλλειψή μας αυτή δεν κάνει τη διαφορά. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετώπισαν σε μεγαλύτερο βαθμό και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Σε αυτό που συνεχίζουμε να αποτελούμε ευρωπαϊκή παραφωνία, είναι η απουσία υπόγειων χώρων αποθήκευσης ενέργειας. Παγκοσμίως οι τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί δίνουν τη δυνατότητα για αποθήκευση κάθε είδους ενέργειας, από απλές μπαταρίες (προφανώς σε μεγαλύτερο μέγεθος) και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, μέχρι φύλαξη ηλεκτρικής ενέργειας με τη μέθοδο της αντλησιοταμίευσης. Αποθηκεύοντας για παράδειγμα ηλεκτρική ενέργεια κάτω από έναν ταμιευτήρα νερού (μια τεχνητή λίμνη), με τουρμπίνες τελευταίας τεχνολογίας μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε μονάδα παροχής ρεύματος.

Υπάρχουν βέβαια και πιο απλές λύσεις. Αλλά και σε αυτές, δεν δείχνουμε να τα καταφέρνουμε. Είναι χαρακτηριστικό, το πιο απλό, ότι έχουμε από τα τέλη της δεκαετίας του 2000, άδειο από φυσικό αέριο ένα κοίτασμα στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Νοτίου Καβάλας και δεν έχει βρεθεί δώδεκα χρόνια μετά η διαδικασία για την εμπορική αξιοποίησή της. Μια λύση, που θα έλυνε σε μεγάλο βαθμό και τους κινδύνους επάρκειας σε φυσικό αέριο που αντιμετωπίζει η χώρα.

Μάλιστα αυτό συμβαίνει τη στιγμή που στην Ευρώπη λειτουργούν πάνω από 140 οργανωμένες αποθήκες φυσικού αερίου. Η Τουρκία από την οποία διέρχονται τόσοι αγωγοί, διαθέτει και αυτή ικανής χωρητικότητας υπόγεια αποθήκη. Η Ελλάδα δεν διαθέτει ούτε μία! Και από ό,τι δείχνει το διαφαινόμενο ναυάγιο στον διαγωνισμό για την παραχώρηση της υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου Νότιας Καβάλας, ούτε πρόκειται να αποκτήσει. Γιατί αυτό που φαίνονταν εξαιρετικά συμφέρον πριν απ’ την κρίση, πλέον θεωρείται ασύμφορο.

Προτιμούμε να νοικιάζουμε υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου στη Βουλγαρία (η λύση της Ιταλίας απορρίφθηκε) από το να δώσουμε κίνητρα για τη βιώσιμη λειτουργία μιας, εδώ στην Ελλάδα. Τη στιγμή δηλαδή που οι ευρωπαϊκές αποθήκες έχουν γεμίσει με φυσικό αέριο αξίας άνω των 5 δισ. δολαρίων, ενόψει του χειμώνα, η Ελλάδα έχει μόνη λύση την αποθήκευση περιορισμένων ποσοτήτων στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας, οι οποίες επαρκούν όμως μόνο για λίγες μέρες.

Μπορεί σε αυτή τη φάση, τα αποθέματα μιας αποθήκης να μην έχουν καμία πρακτική χρησιμότητα, γιατί η κατανάλωση είναι χαμηλή και η προσφορά προϊόντος τεράστια. Το θέμα είναι ότι η χώρα μένει φέτος, αλλά και τα επόμενα χρόνια, χωρίς μια «πισινή» σε περίπτωση που τα πράγματα στραβώσουν. Και η εμπειρία πρόσφατη και παλαιότερη δείχνει ότι τα πράγματα «στραβώνουν» εύκολα στην εποχή μας…