Αυτοί που κλείνουν τα μάτια

Είναι 20 Ιουνίου του 2016. Σε κάποιο αστυνομικό τμήμα της Νίκαιας, ένας αστυνομικός παίρνει κατάθεση από έναν 31χρονο σε βάρος του οποίου έχει γίνει καταγγελία για ενδοοικογενειακή βία. Στην πραγματικότητα, η καταγγελία έχει γίνει δύο χρόνια νωρίτερα, στις 26 Αυγούστου του 2014. Και δεν ήταν η πρώτη. Η σύζυγός του είχε κάνει ακόμα μία, το 2011. Ο 31χρονος, άλλωστε, τη χτυπούσε σχεδόν καθημερινά. Αυτή τη φορά, έχει καταθέσει μαζί με τη μήνυση και φωτογραφίες, η μία δείχνει ένα λούτρινο αρκουδάκι μαχαιρωμένο, και η δεύτερη, ίχνη αφόδευσης στο πάτωμα ενός υπνοδωματίου.

«Γύρω στις 6.10 κι ενώ ετοιμαζόταν να φύγει για δουλειά», ανέφερε στην καταγγελία της, «ο σύζυγός μου μπήκε στο δωμάτιό μας με ένα ποτήρι κρασί στο χέρι. Αρχισε να γελάει και το άδειασε πάνω μου λέγοντας: “Θέλω διαζύγιο, θέλω διαζύγιο”. Κατόπιν έβγαλε το γεννητικό του όργανο και ούρησε πάνω στα πόδια μου. (…) Το βράδυ, ενώ ήμασταν σπίτι μας με τα παιδιά μας, ο σύζυγός μου μού είπε: “Πήγαινε να δεις στο δωμάτιο, έχω μια έκπληξη για σένα”. Πήγα και διαπίστωσα ότι είχε αφοδεύσει στο πάτωμα του δωματίου μας. Τον άκουγα να γελάει πίσω από την πόρτα. (…) Συμπεριφέρεται έτσι μαζί μου εδώ και μήνες. (…) Δεν αντέχω άλλο τη συμπεριφορά του. Μου πετάει τακτικά αντικείμενα στο πρόσωπο, δεν έχει πάψει να μας απειλεί, τα παιδιά μου κι εμένα. Μας απευθύνεται ως εξής: “Οταν επιστρέψω, αν σας βρω εδώ, θα σας σκοτώσω, εσένα και τις κόρες σου”. Οι κόρες για τις οποίες μιλάει είναι οι κόρες μας, ηλικίας τεσσάρων και ενός έτους. (…) Συνηθίζει να τις αποκαλεί “τα σκατά μου”. Μια άλλη φορά, πήρε ένα μαχαίρι και μαχαίρωσε το αρκουδάκι της κόρης μας στην καρδιά φωνάζοντας: “Νομίζεις ότι θα σταματήσω εδώ;”».

Ο 31χρονος κλητεύθηκε μια πρώτη φορά από την Αστυνομία το 2014. Δεν ανταποκρίθηκε. Κλητεύθηκε για δεύτερη φορά τον Μάιο του 2016. Δεν ανταποκρίθηκε. Κλητεύθηκε τρίτη φορά, και στις 20 Ιουνίου του 2016, έδωσε επιτέλους κατάθεση. Η οποία διήρκεσε ακριβώς 22 λεπτά. Την εποχή εκείνη, το κατά πόσο θα ετίθετο ή όχι υπό κράτηση ένας καταγγελλόμενος για ενδοοικογενειακή βία το έκρινε ο αστυνομικός που τον ανέκρινε. Σήμερα, οι φερόμενοι ως δράστες τίθενται κατά κανόνα υπό κράτηση. Ο 31χρονος αρνήθηκε ότι είχε ποτέ αφοδεύσει στο πάτωμα ή ουρήσει πάνω στη σύζυγό του, διαβεβαίωσε πως έβλεπε για πρώτη φορά το μαχαιρωμένο αρκουδάκι στις φωτογραφίες, τα αρνήθηκε όλα. Και απλά αφέθηκε ελεύθερος.

Είναι 27 Οκτωβρίου του 2022. Στο ειδικό κακουργιοδικείο που έχει φτιαχτεί εντός του Δικαστικού Μεγάρου, στο Ιλ ντε λα Σιτέ, στο Παρίσι, o προεδρεύων δικαστής, Λοράν Ραβιό, παίρνει κατάθεση μέσω βιντεοσύνδεσης από έναν αστυνομικό στη Νίκαια, τον Ζοέλ Σ. Περισσότερο μιλάει ο δικαστής, όμως, παρά ο αστυνομικός. «Εξέτασα τον δράστη στις 20 Ιουνίου του 2016», λέει απλά και μετά σωπαίνει. «Ναι…», συνεχίζει ο δικαστής, «τον εξετάσατε έπειτα από μία καταγγελία που είχε κάνει η σύζυγός του στις 26 Αυγούστου του 2014. Κατήγγειλε σχεδόν καθημερινές βιαιότητες από την πλευρά του συζύγου της…». Ο δικαστής διαβάζει αποσπάσματα της μήνυσης. «Εχω μια ερώτηση», συνεχίζει. «Γιατί δεν τέθηκε υπό κράτηση;». Ο αστυνομικός σιωπά.

«Δεν μπορεί να πει κανείς ότι βιαστήκατε να τον ανακρίνετε», συνεχίζει ο δικαστής. «Γιατί δεν τέθηκε υπό κράτηση όταν τελικά τον ανακρίνατε, γνωρίζοντας πως η σύζυγός του είχε ήδη καταθέσει μια πρώτη καταγγελία το 2011, και ότι είχε καταδικαστεί τον Μάρτιο του 2016 σε έξι μήνες φυλάκιση με αναστολή για βιαιοπραγία;». «Δεν γνώριζα αυτά τα γεγονότα, δεν ήμουν υπεύθυνος για αυτή την υπόθεση, αντικαθιστούσα έναν συνάδελφο», απαντάει ο αστυνομικός. «Η εξέτασή του διήρκεσε 22 λεπτά», συνεχίζει ο δικαστής, «δεν θα μασήσω τα λόγια μου, θα την αποκαλέσω προχειροδουλειά». «Δεν έχω κάτι να σας απαντήσω», λέει ο αστυνομικός. «Γιατί δεν ελέγξατε το ιστορικό του», ρωτάει ο δικαστής. Ο αστυνομικός σιωπά. «Η ιστορία δεν ξαναγράφεται αλλά στις 20 Ιουνίου του 2016, αν είχε τεθεί υπό κράτηση, θα είχε υποβληθεί σε ιατρική εξέταση, θα είχαμε κάποιες ενδείξεις για την κατάσταση της υγείας του. Αν λοιπόν παρουσίαζε ψυχιατρικά προβλήματα, θα το είχαμε δει», συνεχίζει ο δικαστής. Ο αστυνομικός σιωπά. «Οταν ξέρουμε ότι το βράδυ της 14ης Ιουλίου, ο άνθρωπος αυτός θα διαπράξει μια μαζική επίθεση, θα σκοτώσει 86 ανθρώπους, θα τραυματίσει εκατοντάδες άλλους… Το 2016, μιλούσαμε ήδη πολύ για την ενδοοικογενειακή βία… Μιλούσαμε ήδη για αυτές τις γυναίκες που κάνουν καταγγελίες, χωρίς να συμβαίνει τίποτα, και μετά δολοφονούνται από τον σύζυγό τους…», συνεχίζει ο δικαστής. Ο αστυνομικός σιωπά.

Η κατάθεσή του ολοκληρώνεται. Η δίκη για την τρομοκρατική επίθεση της 14ης Ιουλίου του 2016 στην promenade des Anglais της Νίκαιας, όταν ένας ψυχολογικά διαταραγμένος 31χρονος Τυνήσιος που δεν έδινε δεκάρα για καμιά θρησκεία, και για καμιά ζωή, έπεσε με φορτηγό πάνω σε ένα πλήθος που απολάμβανε ένα σόου πυροτεχνημάτων, ανήμερα της εθνικής γιορτής της Γαλλίας, συνεχίζεται.