Τι δουλειά κάνει η Ακαδημία;

Εντυπωσιάστηκα από τις αντιδράσεις για την εκλογή του Προκόπη Παυλόπουλου στην Ακαδημία Αθηνών.

Δεν τις περίμενα. Οχι επειδή δεν είναι ενδεχομένως βάσιμες.

Αλλά επειδή δεν φταίει ο Παυλόπουλος. Την ευθύνη φέρει η Ακαδημία που τον εξέλεξε. Κάποιοι τον έβγαλαν, δεν είδε φως και μπήκε.

Να συμφωνήσουμε λοιπόν καταρχήν τι κρίνουμε στην προκειμένη περίπτωση.

Το επιστημονικό έργο του καθηγητή Δημοσίου Δικαίου; Δεν έχω καταλάβει να θεωρείται εντυπωσιακό από τους ομοτέχνους του αλλά ούτε μπορώ και να το αξιολογήσω.

Ούτως ή άλλως όμως η επίκληση θα ήταν προσχηματική.

Ο Παυλόπουλος βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής για περισσότερα από τριάντα χρόνια κι όποιος νομίζει ότι τον ψηφίζει για τη συνεισφορά του στη νομική επιστήμη μάλλον μας δουλεύει.

Υποθέτω ότι κοτζάμ ακαδημαϊκοί είναι σε θέση να κατανοήσουν τη διαφορά.

Πάμε λοιπόν στην πολιτική. Το 2015, ο Μητσοτάκης δεν ψήφισε τον Παυλόπουλο για την προεδρία της Δημοκρατίας παρουσιάζοντας ένα στέρεο σκεπτικό.

Το 2020 δεν εισηγήθηκε την ανανέωση της θητείας του.

Το αντίθετο θα εξέπληττε. Η πρώτη θητεία τού τότε Προέδρου επιβεβαίωσε το απορριπτικό σκεπτικό του 2015. Δεν υπήρχε λόγος να επαναληφθεί το πείραμα.

Οι επικριτές του ισχυρίζονται ότι ο Παυλόπουλος λειτούργησε βοηθητικά για την κυβέρνηση Τσίπρα σε πολλές περιπτώσεις.

Οτι προσπάθησε «να πέσει στα μαλακά» ο Τσίπρας μετά το δημοψήφισμα του 2015 – το οποίο οι περισσότεροι ομότεχνοι του τότε Προέδρου χαρακτήρισαν παράνομο…

Οτι συνέπραξε τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ στην αποδυνάμωση μιας παραζαλισμένης αντιπολίτευσης προωθώντας ακόμη και αχρείαστες συσκέψεις αρχηγών στο όνομα μιας «συνεννόησης» την οποία ουδείς του είχε ζητήσει (π.χ. σύσκεψη για το Μεταναστευτικό μετά την εκλογή Μητσοτάκη).

Οτι λειτούργησε δηλαδή σαν ένα ιδιαίτερο κέντρο παραγοντισμού που μεθόδευε συνέργειες και διευθετήσεις. Νταραβέρια, κοινώς.

Γνωστό είναι πως όταν ο Κοτζιάς πλακώθηκε μέσα στο υπουργικό συμβούλιο με τον Καμμένο για κάτι λεφτά, ο υπουργός Εξωτερικών έφυγε εκνευρισμένος από τη συνεδρίαση και προσέτρεξε στο διπλανό Προεδρικό Μέγαρο. Οχι στον παρόντα πρωθυπουργό.

Χαρακτηριστική είναι η (ομολογημένη) προτροπή του Παυλόπουλου στον Καραμανλή «να πάρει τηλέφωνο τον Τσίπρα» το κρίσιμο καλοκαίρι του 2015 για να τον συμβουλεύσει.

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι την επομένη τού (ακυρωθέντος αργότερα) παράνομου διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες δέχτηκε μπροστά στις κάμερες τον (διωκόμενο σήμερα για τη συγκεκριμένη διαδικασία) Ν. Παππά να κοκορεύεται πόσα λεφτά μάζεψε.

Και αναφέρομαι μόνο σε μερικές γνωστές περιπτώσεις.

Ηταν άραγε δουλειά του Προέδρου να προμηθεύει συμβούλους στον πρωθυπουργό ή να ανακατεύεται στα τηλεοπτικά; Προφανώς όχι. Εθελοντισμός παραγοντισμού ήταν.

Φυσικά όλα αυτά αφορούν πολιτικές επιλογές. Ο καθένας μπορεί να τις κρίνει, όπως έκανε κι ο Μητσοτάκης.

Αλλά ούτε η πολιτική, ούτε η θητεία σε κάποιο δημόσιο αξίωμα, είναι λόγος για να γίνει ή να μη γίνει κάποιος ακαδημαϊκός. Αλλωστε ποιος ξέρει όλους τους ακαδημαϊκούς και ποιος μπορεί να αξιολογήσει τους λόγους της εκλογής τους;

Το ζήτημα έχει ενδιαφέρον κατά την άποψή μου διότι είναι ευρύτερο. Αντανακλά μια αντίληψη για την εξουσία.

Που εκφράστηκε κάποτε βάσιμα με το «ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο» του παππού Καραμανλή.

Και συνεχίστηκε με τους «νταβατζήδες» του νεότερου, με τη μεθόδευση του «βασικού μετόχου» από τις τότε κυβερνήσεις της ΝΔ, με τη χρήση της δικαιοσύνης από τους Παπαγγελόπουλους «κατά της διαφθοράς», με τον κοινό «αγώνα εναντίον της διαπλοκής» μιας ιδιόμορφης δεξιο-αριστεράς που ξεκινούσε από τον Καμμένο και έφτανε στον παλαιό Συνασπισμό.

Μια νοσηρή κατασκευή που τελικά οδήγησε στις μιντιακές παρεμβάσεις του Παππά και στην απόπειρα ελέγχου των «αρμών της εξουσίας» από τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι παραπόταμοι κατέληξαν με τον χρόνο στον ίδιο ποταμό. Σε ένα παράδοξο μείγμα καραμανλικού συγκεντρωτισμού και αριστερού αυταρχισμού.

Στην αντίληψη δηλαδή μιας μονοκόμματης πολιτικής εξουσίας που δεν θα διαπερνιέται, ούτε θα συναπαρτίζεται, από αυτόνομα κι ανταγωνιστικά κέντρα, συμφέροντα, αντιπαλότητες, συγκρούσεις, υπερκείμενες κι υποκείμενες αρχές και δυνάμεις κάθε είδους.

Αλλά θα αποτελεί ένα ενιαίο και αδιαμφισβήτητο μπλοκ – εκείνο ακριβώς το μοντέλο εξουσίας που απορρίπτει η σύγχρονη δημοκρατία.

Ενας ιστορικός παράγων της ΝΔ, μου είχε πει παλαιότερα ότι η πολιτειακή φιλοδοξία του Παυλόπουλου θα ήταν να μεσολαβεί μεταξύ Τσίπρα και Μητσοτάκη χωρίς τρίτους για να εξομαλύνει τις διαφορές τους.

Κάτι σαν «δεύτερος βαθμός» συνεννόησης ή διευθέτησης.

Κι ήταν σχεδόν έκπληκτος με τον Μητσοτάκη που εξ αρχής απέρριψε τη χρησιμότητα αυτού του ρόλου.

Ευλόγως ο Μητσοτάκης δεν ήταν διατεθειμένος να παίξει τέτοιο παιχνίδι. Κι είμαι βέβαιος ότι το ίδιο θα έλεγε τελικά κι ο Τσίπρας – άλλο που έως τότε τον βόλευε…

Πρόκειται για μια λειτουργία που κινείται εκτός του δημοκρατικού πλαισίου που ξέρουμε. Για τον απλούστατο λόγο πως στη δημοκρατία μας και μετά το 1986, ο Πρόεδρος δεν αποτελεί πόλο διευθετήσεων.

Είναι ασφαλώς ρυθμιστής του πολιτεύματος αλλά σε καμία περίπτωση ενεργός διαμεσολαβητής μεταξύ αρχηγών, κομμάτων ή διαφόρων κέντρων εξουσίας.

Φυσικά η εκλογή ενός πολιτικού στην Ακαδημία δεν έχει σχέση με το περιεχόμενο της πολιτικής του, ούτε με τις αντιλήψεις του, ακόμη κι αν έτσι το εκλαμβάνει ο ίδιος ή αν αυτό περιγράφει η σχετική ανακοίνωση της Ακαδημίας.

Καλώς ή κακώς, η Ακαδημία δεν αποτελεί αξιολογητή, ούτε βαθμολογητή πολιτικών προσώπων και (κυρίως) επιλογών διότι ουδείς της το έχει αναθέσει.

Απλώς θα ήταν χρήσιμο για το μέλλον να αποφασίσει ποια ακριβώς είναι η δουλειά της και με ποια κριτήρια την ασκεί.

Χρήσιμο πρώτα απ’ όλα για την ίδια.