Η ψυχή μας

Την Παρασκευή έγραψα ότι η Βουλή, από το να κάνει συζήτηση για την παιδική κακοποίηση, οφείλει να ασχοληθεί με το πρόβλημα ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζει ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού. Ο καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Γεράσιμος Κολαΐτης έσπευσε να μου υπενθυμίσει ότι οι έννοιες της ψυχικής υγείας και της παιδικής κακοποίησης είναι, ούτως ή άλλως, συνδεδεμένες. Ενα παιδί κακοποιείται από ανθρώπους με διαταραγμένη ψυχική υγεία και εν συνεχεία εξελίσσεται σε ενήλικα που αντιμετωπίζει διαταραχές. Ωστόσο, όπως λέει ο καθηγητής, αυτά τα θέματα δεν αποτελούν προτεραιότητα της πολιτείας. Φυσικά. Ομως όταν οι πολιτικοί πιάνουν τη σχετική κουβέντα, η προσέγγιση συχνά είναι επιδερμική. Ναι, τους ενδιαφέρει η παιδική κακοποίηση, αλλά στον βαθμό που έχει να κάνει με δομές υποστήριξης και προσλήψεις κοινωνικών λειτουργών. Μέχρι εκεί. Πιο μέσα δεν πάει κανείς.

Συχνά οι κυβερνήσεις οργανώνουν ή υποστηρίζουν καμπάνιες για την αντιμετώπιση υγειονομικών παθογενειών. Καλούν δε, τον γενικό πληθυσμό, να κάνει προληπτικούς ιατρικούς ελέγχους. Ομως ποτέ δεν του λένε κάτι για την ψυχική υγεία, παρά την επιδημική εξάπλωση διαταραχών όπως το άγχος ή η κατάθλιψη. Αυτό δεν είναι παράλογο. Καμία κυβέρνηση, τουλάχιστον στην Ελλάδα, δεν θα μιλήσει στην κοινή γνώμη για έξαρση των ψυχικών διαταραχών. Το φαντάζεστε; Επικοινωνιακά θα ήταν από αστείο ως καταστροφικό. Ενα κομμάτι των ψηφοφόρων θα δήλωνε προσβεβλημένο, θα θεωρούσε ότι η κυβέρνηση «πάει να βγάλει τρελό τον κόσμο». Αφήστε που και η αντιπολίτευση θα αποκτούσε λαβή για τρολάρισμα στα social: «λογικό να υπάρχει αύξηση των διαταραχών, φαίνεται και στο αποτέλεσμα των εκλογών». Και έτσι το θέμα παραμένει ουσιαστικά ανέγγιχτο. Καλούμε τους ηλικιωμένους να εμβολιαστούν ή να κάνουν τακτικούς ιατρικούς ελέγχους, αλλά δεν τους λέμε να αναζητήσουν βοήθεια για την κατάθλιψη. Ξέρουμε ότι εκεί έξω κυκλοφορούν άνθρωποι που χρειάζονται ψυχιατρική συνδρομή, αλλά δεν τολμάμε να τους το πούμε. Αφήνουμε το πρόβλημα να απλώνεται όπως η υγρασία στον τοίχο. Και μετά το βρίσκουμε παντού. Στα λύματα στην Ψυττάλεια, που μας δείχνουν την αύξηση στη χρήση φαρμάκων, αλλά και στις ακρότητες της διπλανής πόρτας.

Και κάτι ακόμα
Αναζητήστε δημοσιεύματα του ξένου Τύπου για την περίπτωση των 92 γυμνών στον Εβρο. Οχι, δεν είναι όπως τα φαντάζεστε. Το θέμα εμφανίζεται ως άλλη μία αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Τα δημοσιεύματα δεν παίρνουν θέση. Βρέθηκαν 92 μετανάστες γυμνοί στον Εβρο και η μία χώρα κατηγορεί την άλλη. Αυτό που είναι προφανές για σας, δεν είναι για τον άνθρωπο που διαβάζει την είδηση στην άλλη άκρη του κόσμου. Και ας είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας: η τουρκική προπαγάνδα έχει κάνει δουλειά. Τα ρεπορτάζ που ασχολούνται με αυτά που συμβαίνουν στη θάλασσα και στους ελληνικούς χώρους υποδοχής, υπερτερούν αριθμητικά των δημοσιευμάτων για τα παράλια της Μικράς Ασίας. Είναι χρήσιμη η ενημέρωση των Ηνωμένων Εθνών και η επίδειξη των φωτογραφιών από το κινητό του Θεοδωρικάκου προς τους ομολόγους του. Αλλά προφανώς χρειάζεται και κάτι ακόμα. Και όλοι καταλαβαίνουμε τι είναι αυτό.

Το τέλος της Ιστορίας, ξανά
Σταματήστε έναν άνθρωπο στον δρόμο. Ρωτήστε τον για τον Γκάρι Λίνεκερ. Το πιθανότερο είναι να γνωρίζει μόνο τη φράση για το ποδόσφαιρο και τους Γερμανούς που κερδίζουν στο τέλος. Για τον Ουμπέρτο Εκο θα έχει ακούσει ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις. Και για τον Φράνσις Φουκουγιάμα, αν είστε τυχερός και πέσετε σε οδηγό ταξί, θα θυμηθεί το άρθρο του 1989 για το «τέλος της Ιστορίας», με τη νίκη του φιλελευθερισμού επί του κομμουνισμού. Αυτό γυρίζει σαν κατάρα πάνω στον Φουκουγιάμα, τον τρολάρει όλος ο πλανήτης. Ομως ο ίδιος επιμένει. Και έγραψε ένα άρθρο στο Atlantic (αποσπάσματά του δημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ» στη σελίδα 39) με το οποίο υποστηρίζει ότι το «τέλος της Ιστορίας» είναι πιο κοντά από πότε. Ο Πούτιν θα καταρρεύσει, η Κίνα έχει προβλήματα και ο πλανήτης αντιλαμβάνεται τα οφέλη του φιλελευθερισμού, έστω με μικρά πισωγυρίσματα. Λογικό. Με έναν αστερίσκο. Υπάρχει το ενδεχόμενο ο κόσμος να τελειώσει λίγο πριν την Ιστορία.