Multu yillar Panionios

Η κουβέντα κράτησε πέντε λεπτά. Κουβέντα με τον Θόδωρο Νικολαΐδη, το αφεντικό της εφημερίδας «ΦΩΣ». «Μουτσάτσε είσαι για Σμύρνη;». Αυτό ήταν το παρατσούκλι μου γιατί έμοιαζα με τον ιδιοκτήτη της Κουίντας. «Αν είμαι λέει;». Οταν είσαι 22 χρόνων, και στην Παταγωνία να σου λέγαν, πήγαινες κολυμπώντας.

Αγώνας για το Βαλκανικό, με τον Πανιώνιο του τότε, τον ωραιότερο Πανιώνιο όλων των εποχών. Παρέα με τον Ντουνιά, τον Φίλη, τον Παπασίκα, τον Ιντζόγλου, τον Μωραϊτέλη, τους θρύλους των προκριματικών του Μουντιάλ του 1970, τον Γιώργο Δέδε, και τον Στάθη Χάιτα, μα πάνω απ’ όλα τον φιλόσοφο τον προπονητή του, τον εγγλέζο Τζο Μάλετ.

Ταξίδι με τον Πανιώνιο στη μάνα Σμύρνη, ταξίδι 50 χρόνια μετά τον ξεριζωμό. Και ο Μάλετ, βλέποντας χιλιάδες κόσμο να ακολουθεί, γιατί οι Νέο-Σμυρνιοί ξεσηκωθήκανε, συν γυναιξί και τέκνοις, γι’ αυτό το ταξίδι. Και ο Νικολαΐδης μου ‘πε με τρόπο: «Πιτσιρικά, θα σου είναι αξέχαστο… Θα ‘θελα να ερχόμουν ο ίδιος… αλλά δεν αντέχω». Μικρασιάτης ο Θόδωρος, γεννημένος το 1925, μεγάλωσε με τους μύθους της κοσμόπολης …και με μια φωνή τενόρου! Υπήρχαν στιγμές που τα σμυρνέικα τραγούδια τα κελαηδούσε…Και είχε δίκιο, ταξίδι ανεπανάληπτο… Και με την άφιξη στα άγια χώματα, κοντά μας από την πρώτη στιγμή οι Τούρκοι της Αλτάι. Καρντάσια, με το που μας είδαν.

Δεν είχα ιδέα, και τα ‘χα χαμένα. Κάποιοι μυστικοί κρίκοι υπήρχαν ανάμεσα στα δύο σωματεία, που τους αγνοούσα. Και με τρόπο, ο Τσολάκης, ο γενικός αρχηγός, μου είπε: «Το καρντάσι δεν το λένε. Για να το πουν… το εννοούν» και πάλι δεν καταλάβαινα. Σε λίγο άρχιζε η περιοδεία στη μοναδική πόλη. Κοντά μου ο αρχιδιαιτητής Κορκίδης, ο πατέρας του φίλου μου Πούλου, να μου λύνει ερωτήματά μου.

Το γήπεδο που πάμε, μου λέει, λεγόταν Δραγάτσι της Πούντας, ήταν δίπλα στο Νεκροταφείο… και την έκταση μας την παραχώρησε ο Μητροπολίτης Σμύρνης, ο Χρυσόστομος. Ολα αυτά το 1910… Και όταν τελείωσε είχε 7.500 θέσεις, με στίβο περιμετρικά. Το σημαντικό, απ’ ό,τι έλεγαν, η εξέδρα είχε σκέπαστρο. Το κόστος ξεπερνούσε τις 100.000 λίρες. Και παραχωρήθηκε δωρεά! Στη διάρκεια της παραμονής, το κλίμα αγάπης κυριάρχησε και οι γλώσσες λύθηκαν. Και οι μνήμες ανοίγουν πόρτες και παράθυρα.

Ενας 70άρης Πανιωνίτης, παλιός αθλητής στίβου της ομάδας, ο κύριος Νικητίδης, μου απεκάλυψε πως η Αλτάι ήταν μια από τις 2 τουρκικές ομάδες που δημιουργήθηκαν το 1915 και φιλοξενήθηκε από τότε στο γήπεδό μας. Το πρωτάθλημα Σμύρνης είχε 2 ελληνικές ομάδες: Απόλλωνα και Πανιώνιο, μια εγγλέζικη, μια αρμένικη, μια ομάδα φραγκολεβαντίνων και την Αλτάι. Εκεί μάθαμε, από τους παράγοντες της Αλτάι, ότι μετά την καταστροφή και τον ξεριζωμό, οι Τούρκοι παραχώρησαν το γήπεδο στην Αλτάι. Μόνο που δεν λεγόταν Πούντα πλέον αλλά Αλσαντζάκ. Εκτοτε η Αλτάι το χρησιμοποίησε σαν έδρα… έως ότου απέκτησε δικό της γήπεδο. Τα γεγονότα λένε, όπως έμαθα, ότι ο Πανιώνιος αγωνιζόταν αρχικά στο γήπεδο του Μπουρνόβα, και από το 1904 στο Στάδιο Παραδείσου.

Για τις προπονήσεις του κατέφευγε σε νοικιασμένους χώρους, και από το 1900 στο γήπεδο γαλλικής εταιρείας. Οταν οι Γάλλοι γύρω στο 1910 αρνήθηκαν να ανανεώσουν τη μίσθωση, παρενέβη ο Χρυσόστομος παραχωρώντας 105 στρέμματα! Ετσι ο Πανιώνιος απέκτησε στέγη… Ολα αυτά γίνονταν ένα γλυκό παράπονο, και στα μάτια των φίλων του Πανιωνίου το διαβάζεις αυτό, όταν με αγωνία ψάχνουν να βρουν τα σπίτια των προγόνων τους, ή κάποια ίχνη από το μεγαλείο της κοσμοπολίτισσας Σμύρνης. Και οι φίλοι της Αλτάι, από κοντά, να τους διευκολύνουν στο ψάξιμο, στη λαχτάρα της επικοινωνίας με κάτι που θυμίζει τη Σμύρνη των μύθων που μεγάλωσαν…

Η βόλτα στην Εφεσο, μετά το παιχνίδι, ήταν βάλσαμο, με την ωραιότητα των αρχαιοτήτων της. Και τους Τούρκους δραγουμάνους να ‘χουν καταπιεί τη γλώσσα τους, ορμηνευμένοι από τους φίλους της Αλτάι που ‘ρθαν μαζί. Το παιχνίδι όμορφο, με μεγάλο σεβασμό. Προηγήθηκαν οι Τούρκοι, στο 60′ μ’ ένα διαβολεμένο κυνηγό, τον Ουζ Μπουκέ, ισοφαρίσαμε μ’ ένα ωραίο γκολ του Δέδε στο 80′, και στο 85΄ ξέφυγε του Σκρέκη ο Μπουκέ κι έκανε το 2-1.

Ολα αυτά στις 9 του Ιουνίου του 1971. Στη ρεβάνς στις 23 Ιουνίου στη Νέα Σμύρνη, καθαρίσαμε στο 11′ με γκολ του Πανταζή. Ηταν η χρονιά που ο Πανιώνιος τερμάτισε δεύτερος μετά τη νίλα που έπαθε στο γήπεδό του από τον Εθνικό του Χατζηιωάννογλου και του Κρητικόπουλου στο εθνικό πρωτάθλημα. Ηταν η χρονιά που κατέκτησε το Βαλκανικό Κύπελλο. Η χρονιά που στις 6 Οκτωβρίου απέκλεισε τη μεγάλη Αθλέτικο Μαδρίτης στο

54′ με 1-0 από πέναλτι του Θανάση Ιντζόγλου.

Ηταν η χρονιά που κάναμε αυτό το μαγικό ταξίδι στη μάνα Σμύρνη και που στο κατευόδιο μας συνόδευσαν το συμβούλιο της Αλτάι και πολλοί φίλαθλοί της…. Σ’ έναν τούρκο φίλο, τον Κέναν, του χάρισα μια κασέτα με τραγούδια του σμυρνιού συνθέτη Παναγιώτη Τούντα. «Ακόμα την ακούω», μου ‘πε, 40 χρόνια μετά, όταν ξαναπήγα στη Σμύρνη. «Ακόμα την ακούω καρντάση την κασέτα και δεν τη χορταίνω…».

Και η ωραιότερη έκπληξη ήρθε 50 χρόνια μετά, όταν ο Πανιώνιος γιόρταζε το 2021 τα 131 χρόνια από την ίδρυσή του. Γιατί ο αθλητισμός ενώνει… Γιατρεύει όλες τις πληγές που κάνει η Πολιτική. Ετσι λοιπόν η τουρκική ομάδα της Σμύρνης, η Aλτάι, έστειλε τις δικές της ευχές στο άλλο καμάρι της πόλης, τον Πανιώνιο! Με μια συγκινητική ανάρτηση έγραψε επί λέξει: MULTU YILLAR PANIONIOS που σημαίνει Μεγάλη Ευεξία Πανιώνιε!

«Θα θέλαμε να ευχηθούμε για τα 131 χρόνια από την ημέρα ίδρυσης, τον φιλικό σύλλογο του Πανιωνίου, που έζησε στους δρόμους της Σμύρνης στο παρελθόν. Ευχόμαστε Χρόνια Πολλά στα αδέλφια μας που ζουν τον πολιτισμό της Σμύρνης στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου».