Και όμως πρέπει να αποκλειστούν

Την άνοιξη του 2021, λίγο μετά την καταδίκη του ηγετικού πυρήνα και των εκτελεστών της Χρυσής Αυγής, η σημερινή κυβέρνηση πέρασε στη Βουλή διατάξεις με τις οποίες περιόρισε τη δυνατότητά τους να πολιτεύονται (άρθρα 92-95, ν. 4804/2021).

Η σωστή αυτή πρωτοβουλία είναι ωστόσο κολοβή, γιατί δεν απαγορεύει, ούτε καν σε όσους έχουν καταδικαστεί για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, να είναι υποψήφιοι σε κάθε περίπτωση. Τουναντίον, τους το επιτρέπει μέχρις ότου η καταδίκη τους γίνει αμετάκλητη, υπό τον όρο ότι δεν θα έχουν την ιδιότητα του «προέδρου», του «γενικού γραμματέα», του «μέλους της διοίκησης» ή του «νόμιμου εκπροσώπου» του κόμματος στο οποίο θα συμμετέχουν. Κοντολογίς, ο Νίκος Μιχαλολιάκος και ο Ηλίας Κασιδιάρης, αν και καταδικασμένοι, μπορούν σήμερα νομότυπα από τη φυλακή όχι μόνο να ιδρύσουν ένα καινούργιο κόμμα – τους «Ελληνες» ή κάποιο άλλο – αλλά και να εκλεγούν με τους συνδυασμούς του. Αρκεί να μην καταλάβουν κάποιο από τα ανωτέρω αξιώματα, τουλάχιστον επισήμως.

Δεν αποδίδω κακές προθέσεις στην κυβέρνηση γι’ αυτά τα κενά. Τουναντίον φρονώ ότι οι συνταγματολόγοι της δεν προχώρησαν όσο βαθιά θα μπορούσαν από ειλικρινή φόβο μήπως οι ρυθμίσεις τους κριθούν αντισυνταγματικές.

Μπορεί να γίνει τίποτα τώρα ή μήπως είναι πολύ αργά; Πιστεύω πως περιθώρια υπάρχουν, αρκεί να πεισθούν, κυβέρνηση και αντιπολίτευση, ότι η σχετική πρωτοβουλία δεν θα αποτελέσει προηγούμενο για απαγόρευση στο μέλλον άλλων κομμάτων, για ιδεολογικούς αυτή τη φορά λόγους. Γιατί, όπως έχει πρώτος υποστηρίξει ο Γιώργος Σωτηρέλης (www.constitutionalism.gr/ 2020-1026-sotirelis-hrysi-avgi-eklogikos -nomos-/), το άρθρο 29 του Συντάγματος που ορίζει ότι «η οργάνωση και η δράση» των πολιτικών κομμάτων οφείλει να υπηρετεί «την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος», αφήνει αρκετά περιθώρια στον κοινό νομοθέτη.

Ερχομαι έτσι στην απλούστερη δυνατή λύση: Στο Α’ Τμήμα του Αρείου Πάγου, που είναι αρμόδιο να ανακηρύσσει τους συνδυασμούς των κομμάτων, θα μπορούσε να δοθεί η δυνατότητα να αποκλείει από τις εκλογές κόμματα που περιλαμβάνουν ως υποψηφίους πρόσωπα καταδικασμένα, έστω και πρωτοδίκως, για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης. Αφού οι τελευταίοι δεν θα εμποδίζονταν να πολιτευτούν ως ανεξάρτητοι, η διάταξη αυτή δεν θα ήταν αντισυνταγματική, γιατί δεν θα στερούνταν του δικαιώματός τους να εκλέγονται (κάτι που το Σύνταγμα επιτρέπει μόνο ύστερα από αμετάκλητη καταδίκη, άρθρο 51§3).

Είναι καιρός, κάποιοι υπερευαίσθητοι φίλοι να καταλάβουν ότι η ανοχή τραμπουκισμών, τα τάγματα εφόδου και βέβαια οι δολοφονίες αντιπάλων δεν είναι ένδειξη δύναμης της δημοκρατίας αλλά εκφυλισμού της.

Ο Νίκος Κ. Αλιβιζάτος είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών