«Το θέατρο είναι δοκιμές και αποτυχίες»

Στο αθηναϊκό κοινό συστήθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν από τα υπόγεια της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου στο κτίριο Ρεξ αναδύθηκε ως ένα πολλά υποσχόμενο σκηνοθετικό ταλέντο με την παράσταση «Παίζοντας το θύμα» των αδελφών Πρεσνιακόφ. Το όνομά του δεν ξεχάστηκε, αλλά διαδόθηκε από στόμα σε στόμα χάρη στους «Παίχτες» που σκηνοθέτησε τον περασμένο χειμώνα στο θέατρο Κιβωτός: μια απρόσμενη επιτυχία της σεζόν. Ακολούθησε το «Talk show» του Βασίλη Μαγουλιώτη, που επίσης συζητήθηκε, και το καλοκαίρι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών «Ο σκύλος, η νύχτα και το μαχαίρι» που, αν και παίχτηκε για περιορισμένες παραστάσεις, δημιούργησε επίσης αίσθηση. Απόφοιτος της Νομικής Σχολής, της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών και της Ρωσικής Ακαδημίας Θεατρικής Τέχνης της Μόσχας – GITIS, ο 32χρονος Γιώργος Κουτλής επιστρέφει στα μέρη από όπου ξεκίνησε την πορεία του. Στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, η οποία επαναλειτουργεί αυτή τη σεζόν, θα είναι ο πρώτος επικεφαλής της, δίνοντας τη σκυτάλη στις Κατερίνα Γιαννοπούλου και Ελένη Ευθυμίου σε βάθος τριετίας.

Τον Οκτώβρη έχει δύο επαναλήψεις από περσινές παραγωγές: τους «Παίχτες» στο θέατρο Κιβωτός, όπου ο Θέμης Πάνου παίρνει τη θέση του Χρήστου Στέργιογλου, και «Το όνειρο ενός γελοίου» του Ντοστογέφσκι, μια παραγωγή που έκανε με το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης. «Την είδε ο Δημήτρης Τάρλοου, του άρεσε και είπαμε να έρθει στην Αθήνα στο θέατρο Πορεία να τη δει και το αθηναϊκό κοινό». Εχει, όμως, και μια καινούργια παραγωγή στο Εθνικό Θέατρο: το σύγχρονο ρωσικό έργο «Ο άνθρωπος από το Πάντολσκ» του Ντμίτρι Ντανίλοβ. Στις 18 Ιανουαρίου 2023, εξάλλου, κάνει πρεμιέρα και η «Στρέλλα» στην Εθνική Λυρική Σκηνή, ένα πρότζεκτ επίσης αρκετά δύσκολο και φιλόδοξο. «Είναι ένα είδος που δεν έχω ξανακάνει, ένα αμιγώς μουσικό». Για όλα αυτά τα σχέδια μιλάει στα «Πρόσωπα».

ΕΠΙΤΥΧΙΑ. Τα βλέπω όλα ως ευκαιρία για να δοκιμάσω και να πάρω ευθύνες αρκετά νέος. Αλλά δεν θεωρώ ότι είναι η στιγμή μου. Είναι μια περίοδος στην οποία αυτό που κάνω έχει ανταπόκριση, οπότε την απολαμβάνω. Και μετά θα έρθουν κάποιες περίοδοι που δεν θα έχουν τόση ανταπόκριση ή άλλες με περισσότερη. Δεν ξέρεις ποτέ τι θα φέρει η ζωή. Ολο αυτό μου έχει δώσει μια ικανοποίηση γιατί σπούδαζα μέχρι τα 30 μου κι έχω αφιερώσει τη ζωή μου σε αυτό. Μου δίνει μια επιβεβαίωση ότι δεν ήταν μάταια όλα.

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΣΚΗΝΗ. Κάναμε ένα μεγάλο κάλεσμα σε νέους σκηνοθέτες και διαλέξαμε κάποιες προτάσεις. Μετά, κάναμε μια μεγάλη ακρόαση και στελεχώσαμε την Πειραματική στο μεγαλύτερο ποσοστό μέσα από αυτήν. Θα κάνουμε πέντε μικρότερες ή μεγαλύτερες παραγωγές, οι οποίες έχουν μια μεγάλη γκάμα στο είδος θεάτρου. Δηλαδή η πρώτη ύλη τους είναι από θεατρικό έργο, ντοκιμαντέρ, devised, δραματοποιημένη λογοτεχνία, μέχρι και θεατρική performance. Η φόρμα ποικίλλει. Το περιεχόμενο σε μεγάλο βαθμό είναι και πολιτικό, πράγματα που αφορούν, νομίζω, τους νέους ανθρώπους σήμερα. Θέλουμε να δώσουμε ευκαιρίες σε παιδιά που βρίσκονται στα πρώτα βήματά τους να επικοινωνήσουν τα οράματά τους.

ΡΙΣΚΑ. Για την τριετία όλη, έχει δοθεί άξονας «Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών». Οπότε μιλάμε για ανθρώπους που βρίσκονται στα πρώτα βήματα, οι οποίοι δεν είχαν ακόμη μεγάλη προβολή. Ενας άξονας που δόθηκε κυρίως από μένα είναι το πρώτο υλικό να προέρχεται από εγχώρια δημιουργία. Κι επίσης άλλος ένας είναι η διερεύνηση γύρω από το τι είναι πρώτη ύλη για μια θεατρική πράξη. Θεματικές δεν βάλαμε γιατί νομίζω ότι τους σύγχρονους ανθρώπους τούς αφορούν διαφορετικά πράγματα. Αλλά θα υπάρχει πολιτικό, ευαίσθητο και σε κάποια πράγματα προκλητικό περιεχόμενο. Γιατί πρέπει μια Πειραματική Σκηνή να παίρνει ρίσκα και να δοκιμάζει όρια. Προσωπικά, έχω φανταστεί ότι θα γίνει ένα πεδίο όπου οι νέοι, ακόμα άγνωστοι στο ευρύ κοινό, άνθρωποι δοκιμάζουν καλλιτεχνικά πράγματα χωρίς την πίεση του εμπορικού αποτελέσματος, χωρίς το μαχαίρι του παραγωγού στον λαιμό για το ταμείο, με ελευθερία, χωρίς περιορισμούς, ούτε στις θεματικές και στα νοήματα, ούτε στο ποιους ηθοποιούς θα πάρουνε. Ενα πεδίο ελεύθερης καλλιτεχνικής δημιουργίας νέων ανθρώπων.

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ. Θεωρώ ότι η καλλιτεχνική διαδικασία είναι εν γένει πειραματική. Πείραμα είναι μια μέθοδος ερευνητικής διαδικασίας. Δοκιμάζεις, αποπειράσαι κάτι το οποίο δεν ξέρεις αν θα λειτουργήσει. Κατά κύριο λόγο, όπως αντιλαμβάνομαι εγώ την καλλιτεχνική διαδικασία, έχεις μια ιδέα, ένα έργο, κάποιους συντελεστές με τους οποίους δεν έχετε ξανασυναντηθεί και έχεις μια ιδέα που θέλεις να δοκιμάσεις στην πράξη. Να δεις αν αυτή θα μπορέσει να βγάλει κάτι που εσύ πιστεύεις ότι είναι σημαντικό. Οπότε γενικά πιστεύω ότι η ίδια η διαδικασία είναι πειραματική. Εδώ ειδικά είναι ένας χώρος που έχει αυτό τον τίτλο, ώστε πρέπει να πάρεις ακόμη μεγαλύτερα ρίσκα. Γι’ αυτό και εδώ θα έχουμε ανθρώπους χωρίς μεγάλη πείρα, σε υλικά τα οποία δεν έχουν ξαναδοκιμάσει σε σκηνή. Οπότε όλος αυτός ο συνδυασμός κάνει ακόμη μεγαλύτερο το πείραμα. Νομίζω ότι η καλλιτεχνική διαδικασία είναι δοκιμές και αποτυχίες. Ολη η πρόβα είναι απόπειρες και μέσα στη λέξη απόπειρα νομίζω ότι υπάρχει και η λέξη πείραμα, έχουν τις ίδιες ρίζες. Αν όχι γλωσσολογικά, σίγουρα στην ουσία τους.

«ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΕΝΟΣ ΓΕΛΟΙΟΥ». Είχα διαβάσει «Το όνειρο ενός γελοίου» όταν ήμουν σχολή στη Ρωσία και είχα δουλέψει τις πρώτες σελίδες του. Ηταν ένα έργο που όταν το διάβασα, μου είχε δώσει ένα γλυκό χάδι μες στην ψυχή για τη ζωή και μια ελπίδα ότι ο κόσμος μπορεί να είναι όμορφος. Με κάποιον τρόπο, ύστερα από αυτή την πανδημία και όλο αυτόν τον τρόμο που έχουμε ζήσει γύρω μας, είχα ανάγκη ειδικά πηγαίνοντας στην Κρήτη να επικοινωνήσω μια ομορφιά για τη ζωή. Γιατί είμαι σε μια ηλικία που χρειάζομαι και εγώ ελπίδα. Θέλω να δουλεύω με υλικά τα οποία να μου δίνουν μια ελπίδα: ότι μπορούμε να είμαστε αγαπημένοι και ο κόσμος ένα μέρος για να ζήσεις όμορφα εκεί.

«Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΤΟΛΣΚ». Είναι ένα έργο που, πέρα από το πολύ χιούμορ, στην πραγματικότητα μιλάει για κάτι πάρα πολύ άγριο. Από τη μία έχει ένα κεντρικό ήρωα αρκετά κοντά στην ηλικία μου, με μια ψυχολογία που μου θυμίζει πολλούς ανθρώπους της γενιάς μου. Παράλληλα υπάρχει μια κάπως ιδιαίτερη αστυνομία, ένα όργανο καταστολής, το οποίο λειτουργεί μ’ έναν πολύ παράλογο τρόπο σε σχέση με ό,τι έχουμε συνηθίσει. Με κινητήρια δύναμη την ψυχολογική βία οδηγεί τον ήρωα σε μια καταναγκαστική ευτυχία. Εχει κάτι τρομακτικό το έργο μέσα από το άγριο κωμικό στοιχείο. Εμείς λέμε ότι είναι αστυνομικό θρίλερ παραλόγου με κωμικά στοιχεία. Είναι ένα πολύ σύγχρονο κείμενο που μιλάει για το πώς τα σύγχρονα όργανα καταστολής έχουν εγκολπώσει οποιοδήποτε αγνό κίνημα ή φιλοσοφία γύρω από το ευ ζην για να καταστείλουν πλέον με περίτεχνο τρόπο τον πολίτη.

INFO

«Οι παίχτες» κάνουν πρεμιέρα στις 12 Οκτωβρίου στο θέατρο Κιβωτός. «Ο άνθρωπος από το Πάντολσκ» του Ντμίτρι Ντανίλοβ θα παίζεται από τις 14 Οκτωβρίου στη Σκηνή Νίκος Κούρκουλος του Εθνικού Θεάτρου. «Το όνειρο ενός γελοίου» του Ντοστογέφσκι παρουσιάζεται από τις 19 Οκτωβρίου στο θέατρο Πορεία. Η «Στρέλλα» ανεβαίνει στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής τον Ιανουάριο του 2023