Η ξενοδόχος

Οταν ο Μάριο Ντράγκι ανέλαβε τα ηνία της Ιταλίας, δεν υπήρχε Ευρωπαίος που να μην πανηγυρίζει. Δεν ήταν ένας τυχαίος τεχνοκράτης ο Ντράγκι, ήταν σημείο αναφοράς: ο άνθρωπος που πριν από λίγα χρόνια με μια μόνο φράση έσωσε το ενιαίο νόμισμα και μαζί ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα επέστρεφε στην ευρωπαϊκή πολιτική ζωή, σε μια πολύ κρίσιμη φάση – τη στιγμή που αρχίσαμε να ασχολούμαστε στα σοβαρά με τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας. Και εκπροσωπούσε μια μεγάλη χώρα που ταλαιπωρήθηκε πολύ (δίκαια και άδικα) τα χρόνια της κρίσης, σήκωσε (όπως και η Ελλάδα) το βάρος του Μεταναστευτικού και έζησε πρώτη τη φρίκη του κορωνοϊού.

Ηταν τόση η ανακούφιση της Ευρώπης όταν είδε τον Ντράγκι στο ιταλικό τιμόνι, όταν τον είδε να δρα και να κινεί τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών στην πρώτη μετά Μέρκελ εποχή, που ξέχασε πως οι τεχνοκράτες είναι μόνο προσωρινές λύσεις. Σε αντίθεση με τους πολιτικούς, δεν διατείνονται πως αφουγκράζονται τα αισθήματα των πολιτών πριν πάρουν μια απόφαση και δεν ζυγίζουν τη δημοφιλία τους. Η κεντροαριστερή κυβέρνηση συνεργασίας που στήριζε τον Ντράγκι αποδείχτηκε γρήγορα κατώτερη των περιστάσεων. Υπολόγιζε χωρίς την ξενοδόχο. Και, στην προκειμένη περίπτωση, η ξενοδόχος είναι «γυναίκα, μητέρα, Ιταλίδα, χριστιανή» – έτσι περιγράφει τον εαυτό της η ακραία Τζόρτζια Μελόνι, η οποία ηγείται ενός συντηρητικού συνασπισμού με τον Μάριο Σαλβίνι και τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι και, αν επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις, σε λίγες μέρες θα αναλάβει πρωθυπουργός της Ιταλίας.

Τι θέλουν όλοι να πιστεύουν για τη Μελόνι; Πως, αν βρεθεί στην εξουσία, θα συνειδητοποιήσει αμέσως τι καλείται να διαχειριστεί – και θα επιλέξει τον δρόμο της δημοσιονομικής υπευθυνότητας, χωρίς να κάνει επιλογές που θα μπορούσαν να βλάψουν τις σχέσεις της Ιταλίας με τους ευρωπαίους εταίρους της. Αυτό είναι το πρώτο μέλημα για τις Βρυξέλλες: να μην αλλάξει τους οικονομικούς κανόνες, να μην επαναδιαπραγματευτεί τη συμφωνία για το ιταλικό Ταμείο Ανάκαμψης. Εκεί θα κρίνουν αν έκανε πολιτική στροφή, όχι στην πολιτική που θα ακολουθήσει για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, για τους οποίους πρότεινε ναυτικό αποκλεισμό στη Λιβύη. Οχι για τις γυναίκες και τις αμβλώσεις, με τις οποίες διαφωνεί. Σίγουρα όχι για τους ΛΟΑΤΚΙ γάμους και την τεκνοθεσία. Για τις σχέσεις με τη Ρωσία, λένε οι αισιόδοξοι, «συμμορφώθηκε» στον δρόμο προς τις κάλπες – όχι μόνο καταδίκασε την εισβολή, αλλά υποσχέθηκε να στείλει όπλα στην Ουκρανία, αν χρειαστεί. Το 1996 η Μελόνι είχε πει σε συνέντευξή της πως ο Μπενίτο Μουσολίνι ήταν «ο καλύτερος πολιτικός των τελευταίων 50 χρόνων», όμως το 2022 όταν περιγράφουν τις απόψεις της ως ακροδεξιές, απαντά πως οι αντίπαλοί της προσπαθούν να τη σπιλώσουν.

Η προσαρμοστικότητα της Ακροδεξιάς είναι μια ουτοπία: οι πιο σκοτεινές στιγμές του τελευταίου αιώνα, οι πιο μεγάλες ευρωπαϊκές περιπέτειες, είχαν πρωταγωνιστές πρόσωπα που όλοι περιμέναν πως, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, «θα προσαρμοστούν» στις συνθήκες. Το ευρύτερο ακροδεξιό δίκτυο στο οποίο ανήκουν οι «Αδελφοί της Ιταλίας» συσπειρώθηκε πέρυσι στην Ισπανία, με την υπογραφή της «Χάρτας της Μαδρίτης», ενός μανιφέστου που ανάμεσα στις ακροδεξιές γραφικότητες εγείρει ταυτοτικά ζητήματα στα οποία τα τελευταία χρόνια κυριαρχεί η alt-right.  Η «Χάρτα» επανέφερε στην ευρωπαϊκή δημόσια συζήτηση την έννοια του εσωτερικού εχθρού, η οποία πλέον έχει διεισδύσει και σε συστημικά κόμματα.

Αν οι θεοί της Ευρώπης φανούν επιεικείς μαζί της, τότε δεν θα χρειαστεί ποτέ να μάθουμε πόσο «προσαρμόζεται» η Μελόνι και το κόμμα της. Γιατί ακόμα κι αν μοιάζει φρόνιμη στη Σύνοδο Κορυφής, για τους Ιταλούς τα δύσκολα είναι μπροστά.