Τι κρύβει το σόου του Ερντογάν στον ΟΗΕ

Επίκληση στο συναίσθημα. Και καταγραφή της Ελλάδας στα πρωτοσέλιδα ως ενός κράτους που δολοφονεί πρόσφυγες, καταστρατηγεί ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες και επιτίθεται στους αδυνάτους. Ενα αυταρχικό κράτος, με αυταρχικό ηγέτη. Αυτό ήταν το κεντρικό αφήγημα της ομιλίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και αυτό επιχείρησε να πετύχει δείχνοντας τις φωτογραφίες των νεκρών παιδιών, σε ένα σόου σε παγκόσμια μετάδοση. Και αυτό ήταν και το πρωτοσέλιδο όλων των φιλοκυβερνητικών τουρκικών εφημερίδων. Που χθες καλούσαν σύσσωμες τη διεθνή κοινότητα να σταματήσει να σιωπά στην «απανθρωπιά της Ελλάδας», να πει «στοπ» στη σκληρότητα της Αθήνας και να μη μένει πλέον σιωπηλή. Ακόμα και αν η Αθήνα έχει διαψεύσει ως ψευδή τα στοιχεία που παρουσίασε ο Ερντογάν, η ομιλία του τούρκου προέδρου έδειξε ότι χώρος για προπαγάνδα και εντυπωσιασμό πάντα υπάρχει.

Σε αυτό το πλαίσιο μπήκε και το θέμα της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, προκειμένου να ενισχύσει το αφήγημα περί αυταρχισμού της ελληνικής πλευράς και ανοχής της διεθνούς κοινότητας. Δείχνοντας έναν παράλληλο δρόμο με τις απειλές, που θα ακολουθήσει η Αγκυρα.

Η Ελλάδα άλλωστε έχει μετατραπεί εδώ και καιρό στον «ιδανικό εχθρό» που αναζητά ο Ερντογάν για να επιτίθεται σε ΕΕ και ΗΠΑ, ενώ την ίδια στιγμή κλείνει το μάτι στη Ρωσία. Με τους διπλωμάτες να μιλούν για ξεκάθαρη κλιμάκωση και από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ απέναντι στην Ελλάδα και ένα εκρηκτικό μείγμα που θα επιδεινώνεται όσο η Τουρκία βαδίζει προς τις εκλογές. Και σε αυτό το πλαίσιο το αφήγημα μιας κρίσης με αφορμή ένα ενδεχόμενο επεισόδιο στο Προσφυγικό είναι έτοιμο. Το τελικό αποτέλεσμα και αν αυτό θα εκδηλωθεί θα κριθεί από το παρασκήνιο, τις επαφές και τις διπλωματικές κινήσεις Αθήνας και συμμάχων, το παζάρι που θέλει να κάνει ο Ερντογάν, με τελικό στοίχημα την ψυχραιμία στο Αιγαίο.

Ιδιαίτερης σημασίας για την Τουρκία, όπως αποτυπώθηκε στα τουρκικά ΜΜΕ και ο ρόλος της Αγκυρας ως «δύναμη ειρήνης και σταθερότητας». Το πλαίσιο στο οποίο ο Ερντογάν θέτει τις βάσεις για το παζάρι του και με τα ελληνοτουρκικά.

Με την απειλή ότι θα εγκαταλείψει τη Δύση για τη Ρωσία να ενισχύεται διαρκώς και να αποτελεί το βασικό του «όπλο» στο τραπέζι… Το γεγονός δε ότι και στην Τουρκία οι αναλυτές τολμούν να διατυπώνουν ερωτήματα για το αν η Αγκυρα ετοιμάζεται να στραφεί προς τη Μόσχα, με ό,τι σημαίνει αυτό, δείχνει πως ο Ερντογάν κλιμακώνει την πίεση προς τη Δύση, μέσω όλων των διαύλων.

Παράπονα αντί για απειλές

Ο τούρκος πρόεδρος δεν δίστασε να αναφερθεί και σε όλο το φάσμα των ελληνοτουρκικών, αλλά σε επίπεδο παραπόνων και όχι απειλών. Λόγω ακροατηρίου επέλεξε να εμφανίσει την Τουρκία ως τη θιγόμενη πλευρά από την ελληνική «προκλητικότητα και επιθετικότητα» και να επαναλάβει πολλές φορές – από την αρχή της ομιλίας του μέχρι το τέλος και με διάφορες αφορμές – τον ρόλο της τουρκικής διπλωματίας υπέρ του διαλόγου, της ειρήνης και της σταθερότητας. Επισημαίνοντας μάλιστα ότι η Τουρκία είναι μια χώρα που θέλει να είναι μέρος και να έχει ρόλο στις λύσεις και όχι στα προβλήματα. Παρά τα παράπονα για μια Ελλάδα που «δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο, δεν θέλει τον διάλογο, δεν κάνει βήματα προς τα εμπρός, δεν σέβεται να ανθρώπινα δικαιώματα, καταπατά τα μειονοτικά δικαιώματα και δεν τηρεί τις υποχρεώσεις της» και την έμμεση απειλή εν είδει προειδοποίησης, ο Ερντογάν φρόντισε να αποφύγει κάθε αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάννης. Φρόντισε ακόμα να μην μπει σε λεπτομέρειες αλλά να θέσει τα ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο σε ένα γενικότερο πλαίσιο και μια εποικοδομητική ασάφεια, που έδινε άλλοθι στο εσωτερικό του, αλλά δεν άφηνε περιθώρια για κριτική σε ένα ακροατήριο όπως η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, και μάλιστα σε μια περίοδο που η αμφισβήτηση της εδαφικής κυριαρχίας και των συνόρων είναι «κόκκινο πανί» για τη Δύση. Και θα τον οδηγούσε σε επικίνδυνα μονοπάτια.