Σωζήτα Γκουντούνα

Πάντα µε γοήτευαν οι προεκτάσεις της φράσης «Πρόσεχε τι ονειρεύεσαι: Μπορεί να γίνει πραγµατικότητα!» αφού αποκαλύπτει και δηλώνει τη δύναµη του ονείρου.

Το αντίκτυπο της πολλαπλότητας των φαντασιακών δυνατοτήτων.

Την προοπτική του ονείρου. Την απλότητα του ονείρου σε σχέση με την καθημερινή νόηση.

Ο ύπνος αποτελεί το 1/3 της ζωής μας. Πολλές δραστηριότητες ή επιδιώξεις μας, ίσως και οι πιο απαιτητικές, μπορούν να ολοκληρωθούν στα όνειρα προτού πραγματοποιηθούν στην «ξύπνια» ζωή ή πιο σωστά στην αφύπνιση;

Η τροχιά ενός ονείρου αλλάζει με την επανάληψη της αφύπνισης, με την προσδοκία ότι την επόμενη νύχτα, το ίδιο το όνειρο θα αλλάξει, και κατ’ επέκταση θα προκαλέσει την «αφύπνιση» (συνειδητοποίηση) του ατόμου. Αφύπνιση από τον ύπνο ή από τον λήθαργο.

Ψυχικά τραύματα επουλώνονται μέσω αυτής της διαδικασίας. Αναθεωρώντας το τέλος ενός επαναλαμβανόμενου εφιάλτη και ξαναγράφοντας ένα ευτυχισμένο τέλος κατά τη διάρκεια της ημέρας η/ο ψυχικά ασθενής μπορεί να δαμάσει τον ύπνο της/του.

Οπως θα έλεγε ο Ηράκλειτος «το σύμπαν για όσους είναι ξύπνιοι είναι απλό και κοινό, ενώ στον ύπνο κάθε άτομο μετατρέπεται σε ένα ιδιωτικό και ξεχωριστό σύμπαν» ή αλλιώς «για αυτούς που είναι ξυπνητοί ο κόσμος είναι ο ίδιος και κοινός, ενώ γι’ αυτούς που κοιμούνται ο καθένας είναι στον δικό του κόσμο».

Πώς θα μπορούσαμε όμως να μεταφέρουμε την επίδραση και το σύμπαν του ονείρου στην καθημερινότητα και πώς μπορούν τα όνειρα να γίνουν κοινά;

Φυσικά μέσω της ονειροπόλησης. Πρόσεχε τι ονειρεύεσαι!

Η επέκταση της συνείδησης και η ποιητική της συνείδησης βρίσκεται στο επίκεντρο της ονειροπόλησης. Ο διαλογισμός σχετικά με τη σχέση μεταξύ της συνείδησης και του κόσμου, θέτει την έννοια της ονειροπόλησης ως το πιο δυναμικό σημείο αναφοράς της.

Ο Γκαστόν Μπάσελαρ παραθέτει τον ορισμό του Σέλεϊ για τον κόσμο του ιδεατού: «Η φαντασία είναι ικανή να μας κάνει να δημιουργήσουμε αυτό που βλέπουμε». Με τον ίδιο τρόπο η ονειροπόληση μας βοηθά να σκεφτούμε και να οπτικοποιήσουμε αυτό που νιώθουμε. Αυτή η δήλωση θα μπορούσε να είναι επίσης ένας ορισμός της τέχνης.

Στον αντίποδα όμως της αυθόρμητης και εθελούσιας ονειροπόλησης βρίσκονται διαταραχές της συμπεριφοράς κατά τον ύπνο, στην οποία το άτομο φαίνεται να ξυπνάει κατά τη διάρκεια της νύχτας και να περπατάει ή να κάνει διάφορες άλλες δραστηριότητες, χωρίς να έχει ανάμνηση αυτών των δραστηριοτήτων.

Στις αρχές του δέκατου όγδοου αιώνα η υπνοβασία ήταν στο αποκορύφωμα της μόδας των θεατρικών ή οπερατικών έργων. Ο Μπελίνι συνέθεσε την όπερα «Ο Υπνοβάτης» προς το τέλος της σύντομης ζωής του. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από ένα ερωτικό τρίγωνο στο οποίο η ερωμένη βρίσκεται στο κρεβάτι του λάθος άντρα. Μόνο όταν αποκαλυφθεί ότι είναι υπνοβάτης γίνεται τελικά πιστευτή η αθωότητά της.

Ποια είναι άραγε η σχέση της υπνοβασίας με τους υποσυνείδητους πόθους μας και τον υπνωτισμό. Από τι είναι φτιαγμένα τα όνειρα;

Στο σημείο όπου ο συνειδητός έλεγχος του νου και του σώματος καταρρέει, μπορεί κανείς να δει βαθύτερες πτυχές του εαυτού του που δεν έχει εκούσιο έλεγχο. Η εξέλιξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και των ικανοτήτων μας έχει ένα πεπρωμένο μεγαλύτερο από ό,τι γνωρίζουμε.

Οσον αφορά το δικό μου πεπρωμένο, δεν πρόσεξα τι ονειρεύτηκα και έγινε πραγματικότητα. Βρέθηκα ανέλπιστα στην Αμερική προσπαθώντας να κατανοήσω από τι είναι φτιαγμένο το αμερικάνικο όνειρο.

Η Σωζήτα Γκουντούνα είναι διδάκτωρ και καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης καθώς και διευθύντρια του πολιτιστικού οργανισμού Greece in USA https://greeceinusa.com για την προώθηση της ελληνικής σύγχρονης τέχνης στην Αμερική. Τιμήθηκε με το βραβείο του Βρετανικού Συμβουλίου για την Πολιτιστική Δημιουργικότητα 2021-22. Eπιμελείται σε συνεργασία με την διοίκηση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά το πρόγραμμα Artport II στο πλαίσιο του οποίου παρουσιάζεται η έκθεση του βραβευμένου με Χρυσό Λέοντα στη Μπιενάλε της Βενετίας Αρθουρ Τζάφα «Love Is The Message, The Message Is Death» που πραγματοποιείται στην Πέτρινη Αποθήκη ΟΛΠ – Πύλη E2 έως τις 2 Οκτωβρίου.