Σχολές

Η τουρκική ρητορική έχει αναμφίβολα κλιμακωθεί τον τελευταίο καιρό: είμαστε υποκριτές και ψεύτες, θα έρθουν νύχτα, κ.λπ. Οι λόγοι που συμβαίνει αυτό έχουν επίσης επαρκώς αναλυθεί: στην Τουρκία έρχονται προεδρικές εκλογές, ο Ερντογάν δεν τα πηγαίνει καλά, πρέπει λοιπόν αφενός να συσπειρώσει το εθνικιστικό ακροατήριο, αφετέρου να προετοιμάσει μια δικαιολογία που θα του επιτρέψει, αν το αποφασίσει, να αναβάλει τις εκλογές επικαλούμενος εθνική κρίση.

Αυτό που δεν είναι σαφές είναι η ελληνική αντίδραση σε αυτή την εξέλιξη, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσομακροπρόθεσμα. Την περασμένη Κυριακή, μιλώντας στη ΔΕΘ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε μεν απαράδεκτες τις πρόσφατες δηλώσεις του Ερντογάν, πρόσθεσε όμως ότι είναι έτοιμος να τον συναντήσει. «Υπάρχουν ευκαιρίες», τόνισε. «Υπάρχει στην Πράγα η πρώτη συνεδρίαση της ευρωπαϊκής πολιτικής κοινότητας όπου είναι πιθανό να προσκληθεί η Τουρκία και εγώ δεν θα είχα πρόβλημα».

Ο Νίκος Δένδιας όμως φαίνεται να έχει διαφορετική άποψη. «Από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και μετά», είπε χθες ο υπουργός Εξωτερικών σε κοινοβουλευτικούς συντάκτες, «η τουρκική ηγεσία έχει κάνει επιλογές που δεν αφήνουν κανένα πεδίο συνεννόησης». Μα αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, τι νόημα έχει να δηλώνει ο έλληνας Πρωθυπουργός ανοιχτός σε μια συνάντηση; Αν πάλι πιστεύουμε ότι οι κραυγές του τούρκου προέδρου και των συνεργατών του έχουν στόχο το εγχώριο ακροατήριο, και ότι μια συνάντηση κορυφής θα μπορούσε να αποβεί επιτυχής, γιατί δεν στέλνει το υπουργείο Εξωτερικών αντιπροσωπεία για να συνεχιστούν οι συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης;

Πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών διαφωνούν παγίως και σε άλλα ζητήματα. Ο πρώτος, για παράδειγμα, αποφεύγει να χαρακτηρίσει ελληνική υφαλοκρηπίδα την περιοχή ανάμεσα στα 6 και τα 12 ναυτικά μίλια από τα ελληνικά νησιά, προτιμώντας να μιλήσει για «μη οριοθετημένη περιοχή, όπου Ελλάδα και Τουρκία διεκδικούν δικαιώματα». Ούτε επιμένει ότι οι δύο χώρες μπορεί να συνομιλήσουν μόνο για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, προτιμώντας τον όρο «θαλάσσιες ζώνες» (που περιλαμβάνει και τα χωρικά ύδατα). Είναι ενδοτικός; Είναι λιγότερο πατριώτης από τον υπουργό του; Οχι βέβαια. Είναι απλώς ρεαλιστής. Και γνωρίζει ότι για την όποια λύση θα απαιτηθούν συμβιβασμοί.

Εκεί που φαίνεται οι δύο αυτές σχολές να συμφωνούν είναι ότι τυχόν αποχώρηση του Ερντογάν από την εξουσία δεν θα οδηγήσει αναγκαστικά σε βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ο θεωρούμενος ως πιθανότερος υποψήφιος της αντιπολίτευσης, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, δεν χάνει ευκαιρία να κατηγορήσει τον τούρκο πρόεδρο ότι δεν κάνει τίποτα για την «κατοχή 16 νησιών στο Αιγαίο από την Ελλάδα» και να απειλήσει ότι μόλις αναλάβει την εξουσία θα λύσει το θέμα της «στρατιωτικοποίησης» των νησιών.

Οι ισορροπίες λοιπόν μπορεί σύντομα να διαταραχθούν. Και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το εύρημα του Δένδια περί ανατροπής του δόγματος «από 7 προς 10 σε 10 προς 0» βοηθάει τη συζήτηση.